کلاماعلام کردن سلیمان با حیوان ها
صحبتاعلام کردن سلیمان با حیوان ها از اعجازهای سلیمان رسول میباشد که پروردگار در کنار تسخیر باد و جنیان به وی عطا کرده بود. در قرآن قصه صحبتبیان کردن سلیمان با هدهد و شعور گویش مورچه قصه گردیدهاست. به اعتقادوباور مفسران، حتی در صورتیکه رابطه حیوانها با هم از روش ارسال امواج و یا این که احساس بویایی نیز بوده باشد، خدا توانگری شعور این رابطه را به سلیمان مسجد قبا مشهد داده بود.
در ماجرا هدهد، حضرت سلیمان که متوجه عدم حضور هدهد گشته بود اظهارکرد در صورتیکه هدهد برهان موجه برای غیبتش نداشته باشد اورا تنبیه خواهد کرد. بعد از مدتی هدهد برگشت و گزارشی از مرز و بوم سبأ و زنی که بر آن حکومت میکرد، اعطا کرد. سلیمان نیز بعد از نظارت حرف هدهد، اورا بههمدم طومارای به آن دیار ارسال کرد. در داستانی دیگر نیز مورچهای به مورچههای دیگر میگوید که وارد منزلهای خویش گردند تا سلیمان و سپاهیانش آنانرا نابود نکنند. سلیمان از صحبت مورچه تبسم کرد و خدا را شکر آدرس مسجد قبا مشهد گزارد.
حرفبیان کردن با حیوان ها
بعضی دانشمندان اظهارکرد وگوی حیوانها در قرآن مهربان را به چهار شکل رسم کردهاند:
بیان کردوگوی حیوان ها با بشرها
اعلامکردوگوی حیوان ها با یکدیگر
اظهار کردوگوی آفریدگار با حیوانها
اذعان کردوگوی حیوان ها باایمان[۱]
براساس قرآن، سلیمان(ع) پیامبری بود که توان ادراک لهجه پرنده ها و حیوانها را داشت.[۲] براساس احادیث، این فرمان تخصیص به سلیمان نداشته و ائمه نیز لهجه حیوان ها را متوجه میشدند؛ کتاب بصائر الدرجات از منابع حدیثی شیعه که در قرن سوم مندرج بخشی با این تیتر که ائمه لهجه حیوانها را میفهمند داراست و در آن شانزده داستان رزرو مسجد قبا مشهد را آورده میباشد.[۳]
محمدهادی معرفت دانا و قرآنپژوه شیعه بهاین نکته دقت داده که تمامی موجودات زنده، راهی ویژه برای تولید رابطه با همدیگر داراهستند و معبود به پیامبرش سلیمان(ع) درک صحبت و پیام پرنده ها و بقیه موجودات زنده را آموخته میباشد؛ چه این سخنان از روش ساخت صدا باشد و چه از روش ارسال امواج و حتی شم بویایی.[۴] بعضا مفسران نیز معتقدند حیوانها ضمن صوتهایی که بیان کنده حالات آنها میباشد، بضاعت دارا هستند به امر خداوند در وضعیت خاصی حرف شماره تلفن مسجد قبا مشهد بگویند.[۵]
«به ما گویش پرنده ها آموختهاند (نمل:۱۶)»
قرآن در آيه ۱۶ سوره نمل از لهجه حضرت سلیمان نقل مینماید: «یا این که أَیُّهَا النَّاسُ عُلِّمْنا مَنْطِقَ الطَّیْر؛ ای عموم! به ما گویش پرنده ها آموختهاند»[۶] منطق در به کارگیریهای قرآنی معنایی کلان داشته و به معنای دلالت شیء بر معنای هدف میباشد و بالاتر از سخن را مشمول میگردد.[۷] علامه طباطبایی از ظواهر آیه ۱۶ سوره نمل برداشت نموده است که پرنده ها هم نطق داراهستند و مخالف مفسرانی میباشد که گفتهاند پرنده ها نطق ندارند و در آنجا به اعجاز الهی به نطق آمدهاند.[۸]
شعور لهجه طیوران بوسیله سلیمان را فقط از روش اعجاز الهی دانستهاند. محمدجواد مغنیه فقید و مفسر شیعی این نظر را دارد خدا هرمورد از انبیای خویش را به نوعی از اعجاز تخصیص داده میباشد.[۹] اعجاز سلیمان خلال تسخیر باد و جنیان، ادراک گویش برخی پرنده ها و حشرات بوده میباشد.[۱۰]
براساس بعضا احادیث، باد صدای حیوانها را به گوش سلیمان می رساند. بعضی تفاسیر این مقاله را باورپذیر دانستهاند؛ چون امروزه دستگاه تلفن و اشکال تماسها این نوع مطالب را باورپذیر مینماید.[۱۱] مکارم شیرازی فقید و مفسر شیعه این نظر را دارد هیچ دلیلی نیست که ماجرا سلیمان و مور یا این که سلیمان و هدهد بر کنایه و مجاز و یا این که لهجه حالا و مانند آن حمل خواهد شد؛ چون محافظت ظواهر آنها و حمل بر معنا واقعی قابلیتپذیر میباشد.[۱۲] صحبتاعلام کردن سلیمان با حیوان ها در شعر فارسی نیز بروز داشته میباشد.[۱۳]
نکات مهم برای رزرو مسجد جهت برگزاری مراسم ترحیم در مشهد