در ساختار اجتماعی شهرهای ایرانی–اسلامی، مسجد همواره جایگاهی فراتر از یک مکان عبادت داشته است. مساجد، به‌ویژه مساجد محلی، نقش مهمی در شکل‌گیری فرهنگ عمومی، آموزش‌های دینی و اخلاقی و برگزاری آیین‌های مذهبی ایفا کرده‌اند. مسجد قبا مشهد نیز به‌عنوان یکی از مساجد قدیمی این شهر، در طول دهه‌ها و حتی قرن‌ها، به کانونی فعال برای فعالیت‌های فرهنگی، آموزشی و آیینی تبدیل شده است.
این مقاله به بررسی جامع نقش مسجد قباد در ارتقای فرهنگ دینی، آموزش نسل‌های مختلف و حفظ آیین‌های مذهبی در جامعه محلی مشهد می‌پردازد.

مسجد قباد به‌عنوان پایگاه فرهنگی محله آدرس مسجد قبا مشهد

فرهنگ محلی هر منطقه، مجموعه‌ای از باورها، ارزش‌ها، آیین‌ها و رفتارهای اجتماعی است که در طول زمان شکل می‌گیرد. مسجد قباد به‌عنوان یکی از مراکز اصلی تجمع مردم، سهم قابل توجهی در شکل‌دهی و انتقال این فرهنگ داشته است.

در گذشته، بسیاری از تعاملات فرهنگی محله در فضای مسجد انجام می‌شد. جلسات مذهبی، سخنرانی‌ها، نشست‌های اخلاقی و حتی گفت‌وگوهای روزمره مردم، همگی در شکل‌گیری یک فرهنگ مشترک نقش داشتند. مسجد قباد بستری فراهم می‌کرد که در آن، ارزش‌هایی مانند احترام متقابل، همدلی، تعاون و مسئولیت‌پذیری تقویت شود.

نقش آموزشی مسجد قباد در گذشته رزرو مسجد قبا مشهد

پیش از گسترش مدارس رسمی، مساجد مهم‌ترین مراکز آموزشی در جوامع اسلامی بودند. مسجد قباد نیز در این زمینه نقش فعالی داشته است. آموزش قرآن، روخوانی و روان‌خوانی، حفظ آیات و آموزش احکام شرعی، از جمله فعالیت‌های آموزشی رایج در این مسجد بوده‌اند.

کودکان محله، نخستین تجربه‌های آموزشی خود را در فضای مسجد قباد کسب می‌کردند. این آموزش‌ها نه‌تنها جنبه علمی داشت، بلکه با تربیت اخلاقی و معنوی همراه بود. احترام به بزرگ‌ترها، رعایت آداب اجتماعی و پایبندی به اصول دینی، از جمله آموزه‌هایی بود که در کنار آموزش‌های قرآنی منتقل می‌شد.

مسجد قباد و آموزش بزرگسالان شماره تلفن مسجد قبا مشهد

نقش آموزشی مسجد قباد تنها به کودکان محدود نمی‌شد. بزرگسالان نیز از برنامه‌های آموزشی این مسجد بهره‌مند می‌شدند. جلسات تفسیر قرآن، آموزش احکام، سخنرانی‌های اخلاقی و نشست‌های پرسش و پاسخ دینی، بخشی از فعالیت‌های آموزشی ویژه بزرگسالان بود.

این جلسات به مردم کمک می‌کرد تا مسائل دینی و اخلاقی خود را بهتر درک کنند و پاسخ پرسش‌های شرعی و اعتقادی‌شان را بیابند. مسجد قباد در این زمینه، نقش یک دانشگاه مردمی را ایفا می‌کرد.

نقش آیینی مسجد قباد

آیین‌های مذهبی، بخش جدایی‌ناپذیر فعالیت‌های مسجد قباد بوده‌اند. این آیین‌ها نه‌تنها جنبه عبادی دارند، بلکه نقش مهمی در تقویت همبستگی اجتماعی ایفا می‌کنند.

1. ماه مبارک رمضان

در ماه رمضان، مسجد قباد به یکی از فعال‌ترین مراکز مذهبی محله تبدیل می‌شد. نمازهای جماعت، جلسات قرائت قرآن، مراسم افطار جمعی و شب‌های قدر، با حضور گسترده مردم برگزار می‌گردید. این مراسم‌ها فرصتی برای همدلی، کمک به نیازمندان و تقویت روحیه معنوی جامعه فراهم می‌کرد.

2. محرم و صفر

مراسم عزاداری امام حسین (ع) و یارانش، جایگاه ویژه‌ای در مسجد قباد داشته است. روضه‌خوانی، سینه‌زنی، سخنرانی‌های مذهبی و پخش نذری، از جمله برنامه‌های رایج در این ایام بوده‌اند. این مراسم‌ها، نسل‌های مختلف را گرد هم می‌آورد و فرهنگ عاشورایی را زنده نگه می‌داشت.

مسجد قباد و نقش آن در همبستگی اجتماعی

یکی از مهم‌ترین کارکردهای مسجد قباد، ایجاد و تقویت همبستگی اجتماعی در محله بوده است. این مسجد محلی برای دیدار، گفت‌وگو و همکاری مردم محسوب می‌شد. مشکلات فردی و خانوادگی بسیاری، با وساطت بزرگان و روحانیون مسجد حل‌وفصل می‌شد.

همچنین، فعالیت‌های خیریه مانند جمع‌آوری کمک‌های مردمی برای نیازمندان، از دیگر کارکردهای اجتماعی مسجد قباد بود. این فعالیت‌ها حس مسئولیت‌پذیری و مشارکت اجتماعی را در میان مردم تقویت می‌کرد.

نقش مسجد قباد در تربیت نسل جوان

در دهه‌های اخیر، با تغییر سبک زندگی و افزایش چالش‌های اجتماعی، نقش مساجد در تربیت نسل جوان اهمیت بیشتری یافته است. مسجد قباد نیز با برگزاری برنامه‌های فرهنگی، کلاس‌های آموزشی و جلسات مذهبی ویژه جوانان، تلاش کرده ارتباط نسل جدید را با ارزش‌های دینی حفظ کند.

این برنامه‌ها شامل کلاس‌های قرآن، نشست‌های پرسش و پاسخ اعتقادی و برنامه‌های فرهنگی–مذهبی متنوع بوده است که به جوانان کمک می‌کند هویت دینی و اجتماعی خود را تقویت کنند.

مسجد قباد در مناسبت‌های ملی–مذهبی

علاوه بر مناسبت‌های مذهبی، مسجد قباد در برخی مناسبت‌های ملی–مذهبی نیز فعال بوده است. برگزاری مراسم دعا، سخنرانی‌های مناسبتی و برنامه‌های فرهنگی، از جمله فعالیت‌هایی است که نقش مسجد را در پیوند دین و جامعه برجسته می‌کند.

چالش‌ها و فرصت‌های پیش‌روی مسجد قباد

مانند بسیاری از مساجد محلی، مسجد قباد نیز با چالش‌هایی مانند کاهش مشارکت جوانان، تغییر سبک زندگی و نیاز به به‌روزرسانی فضاهای آموزشی مواجه است. با این حال، این چالش‌ها فرصت‌هایی برای بازتعریف نقش مسجد نیز فراهم کرده‌اند.

استفاده از روش‌های نوین آموزشی، برنامه‌های فرهنگی جذاب و تعامل بیشتر با نسل جوان، می‌تواند به تقویت جایگاه مسجد قباد در جامعه کمک کند.

جمع‌بندی

مسجد قباد مشهد در طول تاریخ، نقش مهمی در شکل‌دهی فرهنگ محلی، آموزش دینی و حفظ آیین‌های مذهبی ایفا کرده است. این مسجد نمونه‌ای روشن از کارکرد چندبعدی مساجد در جامعه ایرانی است؛ کارکردی که عبادت، آموزش، فرهنگ‌سازی و همبستگی اجتماعی را در کنار هم قرار می‌دهد. شناخت و تقویت این نقش‌ها، می‌تواند به پویایی بیشتر جامعه محلی و حفظ میراث فرهنگی مشهد کمک کند.

مسجد الزهرا احمدآباد مشهد؛ یکی از بهترین مساجد برای برگزاری مراسم ترحیم

مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد یکی از شناخته‌شده‌ترین و مجهزترین مساجد شهر مشهد است که به دلیل موقعیت مکانی مناسب، فضای وسیع و امکانات کامل، هر ساله میزبان تعداد زیادی از مراسم‌های مذهبی، ختم و ترحیم است. طراحی استاندارد، دسترسی آسان و امکانات رفاهی مناسب باعث شده این مسجد در میان خانواده‌ها و شرکت‌های تشریفات، جایگاه ویژه‌ای داشته باشد.

این مسجد دارای دو بخش مجزا برای بانوان و آقایان است. فضای بانوان در قسمت فوقانی قرار گرفته و برای سهولت رفت‌وآمد سالمندان و افراد کم‌توان به آسانسور مجهز شده است. بخش آقایان نیز با طراحی مناسب، فضای کافی و تجهیزات کامل، شرایط مطلوبی برای برگزاری مراسم فراهم می‌کند.

علاوه بر مراسم ختم، مسجد الزهرا در طول سال میزبان برنامه‌های فرهنگی، مذهبی، قرآنی و مناسبت‌های مختلف دینی نیز است و به عنوان یکی از مراکز فعال فرهنگی منطقه احمدآباد شناخته می‌شود.

امکانات مسجد الزهرا احمدآباد مشهد

مسجد الزهرا با برخورداری از امکانات متنوع، محیطی مناسب برای برگزاری مراسم‌های رسمی و مذهبی فراهم کرده است. از مهم‌ترین امکانات این مجموعه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ظرفیت پذیرایی از بیش از ۷۰۰ نفر

• سالن‌های مجزا برای بانوان و آقایان

• سیستم صوتی حرفه‌ای و باکیفیت

• نورپردازی مناسب و فضای داخلی روشن

• صندلی‌های مبله و راحت با روکش چرمی

• میزهای پذیرایی و چیدمان منظم سالن

• آسانسور برای دسترسی آسان به بخش‌های مختلف

• کفش‌داری مجزا

• امکان نصب بنر و تاج گل

• امکان رزرو مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد به صورت بسیار سریغ

• برگزاری مراسم در سه نوبت صبح، ظهر و شب

• مدیریت هیئت امنایی و برنامه‌ریزی منظم مراسم

فضای داخلی مسجد با معماری زیبا، کف‌پوش و فرش‌های هماهنگ، محیطی آرام و درخور شأن مراسم‌های مذهبی ایجاد کرده است.

مشخصات مسجد الزهرا احمدآباد وشماره تلفن مسجد قبا مشهد

ویژگی‌های مسجد الزهرا مشهد

آنچه مسجد الزهرا را از بسیاری از مساجد دیگر متمایز می‌کند، ترکیب امکانات رفاهی با طراحی استاندارد و موقعیت مکانی مناسب است. برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های این مسجد عبارت‌اند از:

• فضای بزرگ و مناسب برای برگزاری مراسم ختم، ترحیم و مجالس قرآنی

• دو سالن مجزا با امکانات کامل برای بانوان و آقایان

• سیستم صوتی و نورپردازی استاندارد

• چیدمان منظم صندلی‌ها و میزهای پذیرایی

• امکان نصب بنر تسلیت و تاج گل در محل تعیین‌شده

• صندلی‌های چرمی راحت برای آسایش مهمانان

• دسترسی آسان به سرویس‌های بهداشتی از طریق آسانسور و راه‌پله

• آدرس مسجد الزهرا احمد‌آباد مشهد ذر یکی از بهترین مناطق شهر مشهد با دسترسی مناسب از خیابان‌های اصلی قرار ذارذ

مجموع این امکانات باعث شده مسجد الزهرا احمدآباد یکی از بهترین انتخاب‌ها برای برگزاری مراسم‌های ترحیم، ختم، یادبود و سایر برنامه‌های مذهبی در شهر مشهد باشد. فضای آرام، تجهیزات کامل و مدیریت منظم، شرایطی را فراهم کرده است تا مراسم با نظم، آرامش و کیفیت مطلوب برگزار شود.

مسجد قبا مشهد؛ یکی از مجهزترین و بزرگ‌ترین مساجد منطقه خیام

مسجد قبا مشهد از جمله مساجد بزرگ و شناخته‌شده این شهر است که در بلوار خیام، خیام جنوبی، خیام جنوبی ۲۱ قرار دارد. این مسجد با ظرفیت تقریبی ۷۰۰ نفر، یکی از بهترین گزینه‌ها برای برگزاری مراسم ختم، ترحیم و سایر مراسم مذهبی به شمار می‌رود. امکان رزرو مسجد در تمامی روزهای هفته و در سه نوبت صبح، ظهر و عصر فراهم است.

امکانات مسجد قبا مشهد

مسجد قبا و آدرس مسجد قبا مشهد با برخورداری از امکانات مناسب، شرایط مطلوبی را برای برگزاری مراسم فراهم کرده است. بخش آقایان در ورودی دارای ۷ پله بوده و بخش بانوان در طبقه اول قرار دارد که از طریق آسانسور قابل دسترسی است. همچنین این مسجد دارای صندلی‌های کافی، سیستم روشنایی استاندارد، محل اختصاصی نصب بنر، فضای ویژه قرار دادن تاج گل، میزهای عسلی، آبدارخانه مجهز و پرسنل مجزا برای پذیرایی از مهمانان است.

از دیگر مزایای این مسجد می‌توان به دسترسی مناسب و فضای کافی برای پارک خودرو اشاره کرد. اگرچه ورودی خیام جنوبی ۲۱ امکان ورود خودرو ندارد، اما مراجعه‌کنندگان می‌توانند از طریق خیابان فرهاد ۲۰ و نسترن ۱۹ به مسجد دسترسی داشته باشند یا خودروی خود را در حاشیه بلوار خیام پارک کنند.

آدرس مسجد قبا مشهد

آدرس مسجد رزرو مسجد قبا مشهد قبا در خیام جنوبی ۲۱ قرار دارد و به‌راحتی از طریق نرم‌افزارهای مسیریابی قابل پیدا کردن است. موقعیت مناسب این مسجد باعث شده دسترسی از مناطق مختلف شهر، به‌ویژه خیابان‌های احمدآباد، فلسطین، سجاد و خیام، بسیار آسان باشد. همچنین نزدیکی به ایستگاه مترو، رفت‌وآمد مهمانان را ساده‌تر کرده است.

رزرو مسجد قبا مشهد

برای رزرو مسجد قبا و شماره تلفن مسجد قبا مشهد جهت برگزاری مراسم ختم، ترحیم یا سایر مناسبت‌های مذهبی، می‌توانید در هر ساعت از شبانه‌روز با مجموعه تماس بگیرید. فرآیند رزرو به دو صورت حضوری و غیرحضوری انجام می‌شود و متقاضیان می‌توانند با اعلام تاریخ و ساعت موردنظر، در کوتاه‌ترین زمان ممکن رزرو خود را نهایی کنند.

خدمات تشریفات در مسجد قبا

با سابقه برگزاری تعداد زیادی مراسم در مسجد قبا، خدمات متنوعی از جمله رزرو مداح، تأمین مهماندار و تهیه پک پذیرایی را ارائه می‌دهد. بسته‌های پذیرایی بر اساس درخواست خانواده‌ها قابل سفارش بوده و می‌تواند شامل میوه، آبمیوه، خرما، حلوا و شیرینی باشد که همگی با استفاده از مواد اولیه باکیفیت و کاملاً بهداشتی تهیه می‌شوند.

مشخصات مسجد قبا

• آدرس: خیام جنوبی ۲۱

• ظرفیت: حدود ۷۰۰ نفر

• آسانسور: دارد

• تعداد صندلی بانوان: ۸۰ عدد

• تعداد صندلی آقایان: ۸۰ عدد

• روزهای فعالیت: همه روزهای هفته

کتابخانه مسجد قبا مشهد

یکی دیگر از ویژگی‌های شاخص مسجد قبا، کتابخانه بزرگ آن است که بیش از ۱۲ هزار عضو دارد. این کتابخانه با مساحتی در حدود ۸۰۰ متر مربع، محیطی آرام و مناسب برای مطالعه فراهم کرده و با استفاده از شیشه‌های دوجداره و عایق‌های صوتی، فضایی ایده‌آل برای دانشجویان، دانش‌آموزان و علاقه‌مندان به مطالعه ایجاد کرده است. خدمات کتابخانه برای بانوان و آقایان در دسترس بوده و مسجد قبا را علاوه بر مکانی برای عبادت، به مرکزی فرهنگی و آموزشی نیز تبدیل کرده است.

تستری در قاموس الرجال، پس از نقل این داستان، می‌نویسد: وبعد هذا الخبر المشتمل علی غایه القدح فیه مسجد قبا مشهد لابد ان یحمل عهدوپیمان المفید فی موعظه و لکلّ واحد من ولد ابی الحسن موسی ادب و منقبة مشهورة علی الفضائل الدّنیویّه و البته الدینیّة فالرجال کان آدرس مسجد قبا مشهد عاریا منها و متلبّسا بکلّ الرذائل و المثالب منها. بعد از این خبری که رزرو مسجد قبا مشهد دربردارنده نهایت خرده‌گیری از اوست، به ناچار می بایست آن را بر گفتار روحانی مفید (رحمةالله) که می‌گوید: برای هر کدام از فرزندان ابوالحسن موسی (علیه‌السّلام)، وقار شماره تلفن مسجد قبا مشهد و منقبتی هست، به فضایل دنیوی حمل نماییم، زیرا عباس بن موسی (علیه‌السّلام) در مسائل دینی و معنوی، از آن تهی بوده و دربردارنده بدی‌ها و پستی‌هاست. مامقانی نیز در تنقیح المقال میگوید: اگرچه شیخ طوسی (رحمةالله)، او را توثیق نموده است، اما با وجود این ماجرا، وثاقت او محل نظر می باشد، زیرا منازعه او با برادرش، امام رضا (علیه‌السّلام) و گفتار تند او با آن حضرت، اورا از وثاقت و عدالت خارج می‌نماید، مگر اینکه ثابت خواهد شد او توبه کرده است و امام نیز توبه اورا پذیرفته باشدآیت‌الله العظمی خویی، نیز پس از اشاره به نبودن نام عباس بن موسی (علیه‌السّلام) در بقیه نسخه‌های رجال شیخ طوسی، درباره وثاقت او، شک وتردید می‌نماید می‌گوید: «اگرچه وثاقتش ثابت نشده، اما به علت ضعیف بودن قصه کافی و عیون، نمی‌قدرت حکم مستقل به انحرافش داد.»حسن براقی در تاریخ کوفه، خبری را نقل می‌کند که بیان‌کننده وثاقت و عدالت اوست، او می‌نویسد: حمید بن عبدالحمید که فرماندار قصر بن هبیره، از طرف حسن بن راحت سرخسی، وزیر مامون عباسی بود، عباس بن موسی (علیه‌السّلام) را ادله خود در کوفه قرار داد و به او امر کرد تا برای برادرش، امام رضا (علیه‌السّلام)، از مردم بیعت به عمل آورد و این در سال ۲۰۲ ه. ق، بوده می باشد

آزر
آزَر، نامی میباشد که قرآن کریم و مهربان برای بابا یا این که سرپرست ابراهیم بیان کرده است. قرآن در این زمینه واژه «اب» را به فعالیت برده میباشد. مفسران و عالمان شیعه معتقدند از آن جا که بر طبق روایتی از نبی اکرم(ص)، هیچ یک از اجداد فرستاده تا حضرت انسان، نباید مشرک باشد، پس آزر که مشرک بوده میباشد، نمی‌تواند بابا حضرت ابراهیم باشد، و به این ترتیب «اب» در آیه معنای دیگری به جز بابا، همانند عمو یا این که جد مادری را مسجد قبا مشهد دارااست.

آزر، بنابر روایتی از امام راست گو(ع) منجم نمرود بوده و پیش‌بینی کرد که طفلی به جهان خواهد آمد و عموم را به آئین دیگری فرامی‌خواند. نمرود بر این پایه امرکرد زنان و مردان از هم مستقل شوند و نوزادان را بکشند. آزر همینطور پسرعموی نمرود معرفی آدرس مسجد قبا مشهد گردیده‌است.

شخصیت‌شناسی
آزر، از همسایه روستای کوثی در سواد (کوفه کنونی)[۱] و پسرعموی نمرود معرفی گردیده‌است.[۲] بنابر روایتی از امام درست گو(ع)، آزر منجم نمرود بوده[۳] و پیش از میلاد حضرت ابراهیم(ع)، پیش‌بینی نموده است که مردی به عالم میاید و عموم را به آیین دیگری فرامی‌خواند؛ به همین جهت نمرود امرکرد زنان از مردان جداگانه شوند و اطفالی که به عالم می‌آمدند را رزرو مسجد قبا مشهد بکشند.[۴]

آزر بت‌پرست بوده[۵] و در برخی از اشعار فارسی به بت‌پرست بودن وی اشاره گردیده‌است.[۶] برای مثال:

خلیل اینجانب تمامی بت‌های آزری بشکست
فرصت خواب نمی‌باشدم ز دست خیال و خاطر[۷]

بابا یا این که عموی ابراهیم
در آیه ۷۴ سوره انعام شماره تلفن مسجد قبا مشهد آمده میباشد:

«وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ آزَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا آلِهَةً إِنِّي أَرَاكَ وَقَوْمَكَ فِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ؛ و ابراهیم پدرش آزر را اظهار‌کرد: آیا بتان را به خدایى مى‌گیرى؟ تو و قومت را به آشكارا در گمراهى مى‌بینم»
بعضا از مفسران قرآن مثلا فخر رازی مبتنی بر این آیه، آزر را بابا ابراهیم دانسته‌اند.[۸] ولی در تعبیر و تفسیر مثال، نوشته ناصر مکارم شیرازی آمده، کل مفسران و پژوهشگران شیعه معتقدند که آزر بابا ابراهیم نبوده میباشد.[۹]

روحانی طوسی (درگذشته سال ۴۶۰ق)، آزر را عمو یا این که جد مادری ابراهیم(ع) دانسته و از ابواسحاق زجاج نقل کرده که نسب‌شناسان در اینکه اسم بابا ابراهیم، تارخ بوده، اختلافی ندارند.[۱۰] وی همینطور به روایتی از نبی(ص) استناد کرده که مطابق آن هیچ یک از اجداد نبی تا حضرت بشر مشرک نبوده‌اند؛[۱۱] در حالی‌که آزر بت‌پرست بوده و به این ترتیب قابلیت و امکان ندارد که بابا حضرت ابراهیم(ع) باشد.[۱۲]

علامه طباطبایی، فیلسوف و مفسر معاصر، با ارائه شواهدی این نظر را دارد که در گویش عربی «أب» به کسی گفته می‌گردد که کارها شخص را بر ذمه دارااست؛ از این رو به بابا، عمو، جد، پدرزن، و حتی به مدیر و تبارک خویشاوندان نیز «أب» گفته میشود.[۱۳] در تورات، کتاب مقدس یهودیان، بابا حضرت ابراهیم، تارخ نام برده میباشد.[۱۴] بعضا از علمای خلق و خوی نیز حدیثی را به طور حدیث مقطوع نقل کرده اند که مضمونش این میباشد که پدران سه سیرتکامل اند. پدری که واسطه تولد بشر می‌باشد، وپدری که به آدم همسر می‌دهد(بابا همسر) وپدری که ذمه دار آموختن اوست(استاد). [۱۵] [یادداشت ۱]

همینطور بعضا از مفسران به عنوان مثال علامه طباطبایی و مکارم شیرازی، دوری حضرت ابراهیم از استغفار برای «أب» خویش در آیه ۱۱۴ سوره توبه[۱۶] و در مقابل، درخواست عفو و بخشش گناهان برای «والد» خویش در آیه ۴۱ سوره ابراهیم،[۱۷] فیض گرفته‌اند که بابا ابراهیم، کسی غیر از آزر بوده و «أب» در آیه ذکر شده به معنای عمو یا این که جدّ مادری میباشد.[۱۸]

مستند سلفی با ابومهدی
«سلفی با ابومهدی» تیتر فیلمی میباشد که کیفیت حضور ابومهدی المهندس تحت عنوان فرمانده حشدالشعبی در جناح مقاومت را داستان می‌نماید. در‌این مستند چهل دقیقه‌ای که سید هاشم موسوی آن را کارگردانی کرده و سال ۱۳۹۵ش. ساخت و ساز گردیده، یک‌سری و زیرا عملیات صلاح‌الدین و بازپس‌گیری جرف الصخر ذکر مسجد قبا مشهد میشود.[۲۱]

وصیت‌طومار
مبنی بر وصیتنامه‌ای که از او در فایلی تصویری منتشر گردیده است، ثبات گام در جهاد و پیکار با معاندان اسلام را از خانواده و رزمندگان و مجاهدین جوان عراقی درخواست نموده، و آن‌ها را به شناختن معارف فقهی راجع به جهاد و احکام آن مانند طرزٔ خلق و خوی با اسیران جنگی، طریق مواجهه با اموال و ناموس عموم از منظر آئین پیشنهاد رزرو مسجد قبا مشهد کرده است.

وی مقصود خویش و همرزمانش را از جهاد و نبرد، استحصال رضایت و خشنودی الهی در سرویس نمودن به عموم فارغ از حدس تمایل‌های فقهی و مذهبی و نقطه نهایی دادن به حضور معاند و تروریسم درین حیطه دانسته میباشد. وی در بخشی دیگر رساندن عراق به امنیت و ادب و ساخت ثبات در ناحیه را، از سایر هدف ها نزاع برشمرده آدرس مسجد قبا مشهد میباشد.[۲۲]

جستارهای متعلق
اساس مقاومت
قاسم سلیمانی
پانویس
اینجانب هو الشهید القائد الحاج ابو مهدی المهندس؟، شماره تلفن مسجد قبا مشهد تارنما المنار.
درباره ابومهدی المهندس، خبرگزاری ایرنا.
الکشف عن الاسم الحقیقی للقیادی"أبو مهدی المهندس، وبسایت اسپوتنیک عربی.
اینجانب هو أبو مهدی المهندس؟، وبسایت تی‌آؤتی عربی.
«خبرها لحظه به لحظه از شهید شدن حاج قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس و عکس العمل‌ها به آن»، خبرگزاری ابنا.
تصاویری از حضور پرشکوه عموم بصره در مراسم تشییع ابومهدی المهندس، خبرگزاری ایکنا.
عموم بحرین در اعتراض به ترور سردار

مشهور به قیس قَطیفه از سپاهیان قدمت بن سعد در حادثه کربلا.قیس، از افرادی میباشد که پیش از رخداد کربلا به امام حسین(ع) طومار نوشت و از آن حضرت خواست تا به کوفه بیاید، البته با احاطه ابن زیاد بر کوفه تغییر‌و تحول موضع اعطا کرد. وی در روز عاشورا در سپاه قدمت بن سعد بود و در غارت چادر‌ها نقش داشت و روپوش امام حسین (ع) را به غارت موفقیت. او از عده ای میباشد که سرهای شهدای کربلا را نزد ابن زیاد مسجد قبا مشهد بردند.

نسب و قبیله ، پدرش، اشعث بن قیس کندی مدیریت قوم کنده و کارگزار امام علی(ع) در آذربایجان بود. هر تعدادی وی در نزاع صفین در لشکر آن حضرت حضور داشت، در تحریک خوارج بر علیه امام نقش داشت.[۱] قیس بعداز پدرش مدیر قوم کنده شد و زمانی که سرهای شهدای کربلا را نزد ابن زیاد آوردند وی مدیریت این فامیل بود. گفته‌اند که وی ۱۳ راز را با خویش آورده آدرس مسجد قبا مشهد میباشد.[۲]

مادرش‌ ام‌فروه دختر ابوقحافه بود و از این‌رو خواهرزاده خلیفه نخستین میباشد.[۳] برادرش محمد بن اشعث نیز در اتفاق کربلا از سپاه قدمت بن سعد بود که به جهت انکار انتساب امام به رسول اکرم(ص) گزینه نفرین آن حضرت قرار گرفت. خواهرش جعده، همسر امام حسن مجتبی(ع) بود و آن حضرت را به شهیدشدن رزرو مسجد قبا مشهد رساند.[۴]

امام درست گو(ع) اشعث بن قیس را در شهید شدن امام علی(ع) و پسرش محمد را در شهید شدن امام حسین(ع) سهیم دانسته و به نقش دخترش جعده، در شهیدشدن امام حسن(ع) اشاره نموده است.[۵]وقتی که امام علی (ع) ضربت خورد، اشعث بن قیس، فرزندش قیس را ارسال کرد تا کیفیت اکنون امام را به وی گزارش شماره تلفن مسجد قبا مشهد نماید.[۶]

رخداد عاشورا
امام حسین(ع) در روز عاشورا خطاب به عده ای مانند قیس بن اشعث فرمود:
«ای شبث بن ربعی!،ای حجّار بن أبجر!،‌ای قیس بن اشعث،... مگر شما برایم ننوشته بودید: میوه‌ها رسیده، گلشن‌ها سرسبز گردیده و نهرها مالامال شده، [در صورتی‌که بیایی] بر سپاهی که برایت مهیا گردیده، وارد خواهی شد، بیا؟!»

ابوالفرج اصفهانی، مقاتل‌ الطالبیین، ص۹۹؛ طبری تاریخ، ج۵، ص۴۲۵؛ بلاذری، انساب‌الاشراف، ج۳، ص۱۸۸.

قیس بن اشعث، از عده ای بود که قبل از اتفاق کربلا به امام حسین(ع) طومار نوشت و از آن حضرت خواست که به کوفه بیاید.[۷] امام حسین(ع) در روز عاشورا در سخنان خویش خطاب به سپاه قدمت بن سعد اورا تحت عنوان یکی نویسندگان طومار‌های کوفیان خطاب قرار اعطا کرد.[۸]

به نقل منابع، قیس بن اشعث، در اتفاق کربلا روپوش امام را ربود و از این رو به قیس قطیفه جهانی شد[۹] ابن جوزی گفته میباشد که عمامه امام را ربوده میباشد.[۱۰] او همینطور از عده ای بود که سرهای شهدای کربلا را نزد ابن زیاد بردند.[۱۱]

زمانی که امام حسین (ع)، عباس بن علی(ع) را نزد قدمت بن سعد ارسال کرد تا شب عاشورا را مهلت بگیرد، او از اشخاصی بود که از قدمت بن سعد خواست تا با درخواست مهلت موافقت نماید.[۱۲]

بعداز اتفاق کربلا
بعداز اتفاق عاشورا، قیس، از خوف اینکه بصریان اورا سرزنش نمایند از رفتن به بصره پرهیز کرد و در کوفه به عبدالله بن بی نقص از فرماندهان مختار پناهنده شد؛ ولی مختار ابوعمره را به مخفیگاهش ارسال کرد و اورا کشت.[۱۳]

پانویس
بلاذری، انساب‌الاشراف، ج۲، ص۲۹۶؛ طبری، تاریخ، ج۴، ص۵۶۱.
دینوری، اخبارالطوال، ص۲۵۹؛ بلاذری، انساب‌الاشراف، ج۳، ص۲۰۷؛ طبری، تاریخ، ج۵، ص۴۶۸.
ابن‌عبدالبر، استیعاب، ج۴، ص۱۹۵۰.
مسعودی، مروج‌الذهب، ج۲، ص۴۲۷.
کلینی، کافی، ج۸، ص۱۶۷.
ابن‌سعد، طبقات، ج۳، ص۲۷؛ بلاذری، انساب‌الاشراف، ج۲، ص۴۹۶.
ابن‌اثیر، الکامل، ج۴، ص۲۰، ۳۱؛ بلاذری، انساب‌الاشراف، ج۳، ص۱۵۸؛ طبری، تاریخ، ج۵، ص۳۵۳.
ابن‌اثیر، الکامل، ج۴، ص۶۲؛ طبری، تاریخ، ج۵، ص۴۲۵؛ ابن‌جوزی، المنتظم، ج۵، ص۳۳۹.
دینوری، اخبارالطوال، ص۳۰۲؛ بلاذری، انساب‌الاشراف، ج۳، ص۲۰۴؛ طبری، تاریخ، ج۵، ص۴۵۳؛ ابن‌اثیر، الکامل، ج۴، ص۷۸.
ابن جوزی، المنتظم، ج۵، ص۳۴۱.
دینوری، اخبارالطوال، ص۲۵۹؛ بلاذری، انساب‌الاشراف، ج۳، ص۲۰۷؛ طبری، تاریخ، ج۵، ص۴۶۸؛ ابن‌جوزی، المنتظم، ج۵، ص۳۴۱.
بلاذری، انساب‌الاشراف، ج۳، ص۱۸۵؛ ابن‌اثیر، الکامل، ج۴، ص۶۲؛ طبری، تاریخ، ج۵، ص۴۱۷.
دینوری، اخبارالطوال، ص۳۰۲.
منابع
ابن اثیر، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، دارصادر، بیروت، ۱۳۸۵ق/۱۹۶۵م.
ابن جوزی(ابوالفرج)، عبدالرحمن بن علی، المنتظم، تفحص: محمد عبدالقادر عطا و مصطفی عبدالقادر عطا، دارالکتب العلمیة، بیروت، ۱۴۱۲ق/۱۹۹۲م.
ابن سعد، الطبقات الکبری، استیناف: محمد عبدالقادر عطا، دارالکتب العلمیة، بیروت، ۱۴۱۰ق/۱۹۹۰م.
ابن عبدالبر، یوسف بن عبدالله، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، پژوهش: علی محمد البجاوی، دارالجیل، بیروت، ۱۴۱۲ق/۱۹۹۲م.
بلاذری، احمد بن یحیی، جمل اینجانب انساب الأشراف، بازرسی: سهیل زکار و ریاض زرکلی، درالفکر، بیروت، ۱۴۱۷ق/۱۹۹۶م.
دینوری، احمد بن داود، الأخبار الطوال، استیناف: عبدالمنعم عامر مراجعه جمال الدین شیال، منشورات الرضی، قم، ۱۳۶۸ش.
طبری، محمد بن جریر، تاریخ الأمم و الملوک، رسیدگی: محمد أبوالفضل ابراهیم، دارالتراث، بیروت، ۱۳۸۷ق/۱۹۶۷م.
کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، دارالکتب الإسلامیة، طهران، ۱۳۶۵ق.
مسعودی، علی بن حسین، مروج الذهب و معادن الجوهر، بازرسی: اسعد داغر، دارالهجرة، قم، ۱۴۰۹ق.

فهرست فرق و مذاهب اعتقادی اسلام فهرستی می‌باشد از فرقه‌ها و مذهبها اسلامی که از لحاظ اعتقادی (علم کلام) با هم اختلاف داشتند و همین فرمان منجر شده است تا مسلمانها، هرکدام به تقلید از فرقه‌ای به‌خصوص بپردازند. فرقه‌های اسلامی که بنابر روایاتی از رسول اسلام، تعداشان به ۷۳ فرقه میرسد، در منابع به دو دسته مسجد قبا مشهد فرقه‌های کلامی و فرقه‌های فقهی تقسیم شده‌اند. هریک از فرقه‌های مهم که در این فهرست به مذهب شناخته می شوند، دارای ذیل شاخه‌های منشعب شده از خود هستند که از جهت اختلاف در اعتقادات، در دسته‌های جدا قرار گرفته‌اند.

فرقه و مذهب[بازنویسی]
تفاوت فرقه و مذهب[بازنویسی]
فرقه در لغت به معنای تیم و طایفه می باشد و در اصطلاح، به دسته و اشخاصی که به جهت اختلافات آدرس مسجد قبا مشهد اعتقادی از یک آئین جدا می شود؛ اطلاق می گردد. در فرهنگ علوم سیاسی نیز به بخشی از جامعه که از مذهب رسمی مستقل شده یا به آئین دیگری گرویده است، فرقه گفته میگردد. این تمجید مشمول تکان‌های سیاسی نیز می شود. فرقه‌ها دسته‌بندی مختلفی از جهت نوع فعالیت، چگونگی شکل‌گیری، مقصود فرقه، زمان تشکیل، دیدگاه سیاسی یا مذهبی و… تقسیم‌بندی می شود.[۱] این واژه در آیه ۱۲۲ سوره توبه نیز بکار رفته هست و در اصطلاح قرآنی آن شماره تلفن مسجد قبا مشهد ، به معنای جمعیتی از افراد هست که نسبت به طایفه تعداد بیشتری را داشته هست.[۲]

علت پیدایش و تعداد مذهب‌ها اسلامی[ویرایش]
واحد سنجش اسلامی بودن هر فرقه و مذهبی، پذیرش اسلام به عنوان آئین است.[۳] شهرستانی در بیان اختلاف‌های امت اسلامی، مهم ترین اختلاف بین امت اسلامی را در زمینه امامت و خلافت بعد از فرستاده اسلام می‌داند.[۴]

تعداد فرقه‌ها یا مذهب ها اسلامی همواره گزینه اختلاف منابع قرار گرفته می باشد. با این حال بدوی معتقد است که این فرقه‌ها یا مذاهب منحصربه‌فرد به چندین محدود نیست و عملکرد گروهی از نویسندگان در انحصار مذهب ها اسلامی، نا تمام بوده می باشد. بدوی با نقدی بر روایت فرقه ناجیه در منابع اهل سنت، تلاش بعضی از مورخان را که سعی در ذکر ۷۳ فرقه یا توجیه تعداد زیاد فرق اسلامی بوسیله آنها را غلط دانسته هست و گوشزد می‌نماید که تعداد فرقه‌های اسلامی پس از نگارش کتب مورخان و گذران عصر آن‌ها، همچنان رو به افزایش بوده است.[۵] بنابر آنچه منابع روایی شیعه و سنی نقل کرده‌اند، پس از رسول اسلام، ملت مسلمان به هفتاد و سه فرقه منشعب خواهند شد. در برخی از این روایات از نجات و بر حق بودن یکی‌از فرقه‌های هفتاد و سه‌گانهٔ اسلام خیال و خاطر شده است که به آن ماجرا «فرقه ناجیه» گفته می شود. با تمرکز به اینکه تعداد فرقه‌های اسلامی، بدون احتساب مذاهب فرعی، از عدد مذکور در داستان کمتر، و با احتساب مذهب ها فرعی از عدد هفتاد و سه بالاتر خواهند بود، نویسندگان ملل و نحل به توجیه روایت دست زده‌اند.[۶] خلال آنکه برخی منابع به نقد این ماجرا پرداخته و با ضعیف یا جعلی فهمیدن این قصه؛ تعداد کثیری از فرقه‌های جانور در کتب ملل و نحل را ساختگی، سیاسی یا با اغراض شخصی دانسته‌اند.[۷] از این رو، کتب ملل و نحل به فرقه سازی متهم شده‌اند.[۸] از منابع اهل سنت، سنن ابن‌ماجه، مسند احمد بن حنبل، سنن ابن‌داود، سنن ترمذی و المستدرک علی الصحیحین قاضی این قصه را به نقل از ابوهریره، ابودردا، جابر بن عبدالله انصاری، ابوسعید خدری، انس بن مالک، عبدالله بن عمرو بن عاص، ابوامامه و واثله نقل کرده‌اند. در منابع شیعی نیز کلینی در نوحه کافی، روایت را به نقل از امام محمد باقر نقل کرده است.[۹] در اعتبار یا عدم اعتبار این قصه از لحاظ گواهی، اختلافاتی گزارش شده است. درین دربین، فخر رازی در مفاتیح الغیب، ابن حزم اندلسی و ذهبی در کتب خویش این داستان را ضعیف و غیرقابل متکی بودن دانسته‌اند. در کنار تضعیف روایت، گروهی دیگر سکوت را اختیار کرده‌اند؛ از جمله ابوالحسن اشعری -موسس فرقه اشاعره- را می‌توان خیال و خاطر کرد که در صدق یا عدم صدق این حدیث، خموشی سپردن کرده است. دسته دیگری نیز به تأیید روایت سعی گماشته‌اند و بابیان مواردی همچون تواتر، تکرار و سندها گوناگون حدیث، اقدام به تصحیح و تأیید قصه کرده‌اند. اشخاصی چون مناوی در بهره القدیر، حاکم نیشابوری در المستدرک، شاطبی در الاعتصام و سفارینی در لوامع الانوار البهیه این قصه را تأیید کرده‌اند.[۱۰]

کتب ملل و نحل، از فرقه‌های بسیاری یاد کرده‌اند و در مورد ها بخش اعظمی نیز تنها به مطرح شدن نام فرقه اکتفا نموده‌اند.[۱۱] در تدوین فهرست حاضر، از فرقه‌هایی که صرفا به ذکر نامشان اکتفا شده، در نصیب توضیحات فرقه مهم که از آن منشعب شده‌اند اکتفا شد‌ه‌است.

فرقه‌های کلامی (اعتقادی)[ویرایش]
علم کلام که به اصول دین نیز شناخته می شود، علم لحاظ و عامل می باشد که در حوزه فروع آئین نیز کاربرد داراست. به‌طور کلی علمی که شخص با داشتن آن، قدرت بر اثبات عقاید فقهی برای دیگرافراد از طریق برهان و پاسخگویی به شبهات را داشته باشد؛ علم کلام گویند.[یادداشت ۱] در این تعریف‌و‌تمجید، مقصود از علم، هرگونه اعتقاد و تصدیق است و مقصود از غیر، فرد مشخصی نمیباشد. مسائل این علم، اعم از عقاید فقاهتی و آنچه باورهای فقاهتی به آن وابسته میباشند می باشد. هدف از این علم نیز ترقی از تاسی و رسیدن به اعتقاد و باور در اعتقادات می باشد.[۱۲] فرقه‌ها در اسلام، به جهت اختلافات فقهی یا اعتقادی و کلامی تشکیل میشوند.[۱۳] در فهرست حاضر، به فرقه‌های اسلامی در حوزه کلامی را به صورت فهرست‌وار اشاره شد‌ه‌است.

مسجد قبا مشهد؛ گوهری در دل مشهد و نمادی از معماری اسلامی

مسجد قبا مشهد، نامی آشنا در میان اماکن مذهبی و فرهنگی شهر مقدس مشهد، با قدمتی که ریشه در باورها و ارزش‌های عمیق اسلامی دارد، همواره مورد توجه زائران و مجاوران بوده است. این مسجد که در یکی از مناطق پرترافیک و در عین حال باصفای مشهد واقع شده است، نه تنها به عنوان یک مرکز عبادی، بلکه به عنوان یک اثر معماری برجسته نیز شناخته می‌شود. سبک معماری مسجد قبا، تلفیقی از سنت‌های معماری اسلامی و برخی عناصر نوآورانه است که جلوه‌ای منحصر به فرد به آن بخشیده است. از گنبد و مناره‌های باشکوه گرفته تا صحن و سرای دلنشین، هر بخش از این مسجد، داستانی از ایمان، هنر و تاریخ را روایت می‌کند. موقعیت جغرافیایی مسجد قبا نیز به اهمیت آن افزوده است؛ قرار گرفتن در نزدیکی حرم مطهر رضوی و در مسیر رفت و آمد زائران، دسترسی به این مکان مقدس را برای بسیاری آسان کرده و آن را به یکی از نقاط کلیدی در برنامه سفر مذهبی آنان تبدیل نموده است. نام «قبا» خود یادآور اولین مسجد بنا شده در اسلام است که توسط پیامبر اکرم (ص) در مدینه ساخته شد و این نامگذاری، بیانگر ارج نهادن به ریشه‌های دین و تأکید بر اهمیت وحدت و همدلی در میان مسلمانان است. مسجد قبا مشهد نیز به پیروی از این سنت حسنه، همواره پایگاهی برای وحدت و همبستگی جامعه مؤمنان بوده است. طراحی داخلی مسجد به گونه‌ای است که فضایی آرامش‌بخش و معنوی را برای عبادت‌کنندگان فراهم می‌آورد. استفاده از کاشی‌کاری‌های زیبا، خطاطی‌های هنرمندانه و نورپردازی متناسب، فضایی روحانی را ایجاد کرده که دل‌ها را به سوی خالق هستی سوق می‌دهد. محراب مسجد، به عنوان قلب تپنده آن، با جزئیات دقیق و هنرمندانه‌ای طراحی شده که نشان از توجه ویژه به ظرایف معنوی و زیبایی‌شناسی در معماری اسلامی دارد. همچنین، منبری که در کنار محراب قرار گرفته، شاهد خطبه‌ها و سخنرانی‌های مذهبی متعددی بوده که در طول تاریخ این مسجد برگزار شده است. اطراف صحن مسجد، رواق‌ها و فضاهایی برای استراحت و عبادت زائران تعبیه شده است که در ایام شلوغی و مناسبت‌های خاص، نقش مهمی در میزبانی از جمعیت کثیر مشتاقان ایفا می‌کنند. فضای سبز اطراف مسجد نیز به طراوت و زیبایی آن افزوده و مکانی دلپذیر برای گذراندن اوقات فراغت و تفکر فراهم می‌آورد. اهمیت مسجد قبا تنها به جنبه‌های فیزیکی و معماری آن محدود نمی‌شود، بلکه این مسجد همواره مرکز فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی بوده است. برگزاری مراسمات مذهبی، کلاس‌های قرآن و احکام، و فعالیت‌های خیریه، بخشی از برنامه‌های مستمر این مسجد است که آن را به کانون فعالیت‌های دینی و اجتماعی در منطقه تبدیل کرده است. تعامل با جوانان و نوجوانان و تلاش برای ترویج فرهنگ اسلامی در میان نسل‌های آینده، از اولویت‌های این مسجد به شمار می‌رود. در طول سال، به ویژه در ایام ماه مبارک رمضان، محرم و صفر، و مناسبت‌های ملی و مذهبی دیگر، مسجد قبا شاهد برگزاری مراسم باشکوهی است که با حضور پرشور مردم و مسئولین همراه است. مداحان اهل بیت (ع) در این ایام، نوحه‌سرایی و مرثیه‌خوانی می‌کنند و فضایی آکنده از حزن و اندوه یا شادی و سرور معنوی در مسجد حاکم می‌شود. درک ارزش و جایگاه مسجد قبا، نیازمند بازدید حضوری و تجربه فضای روحانی و معماری بی‌نظیر آن است. این مسجد، بیش از یک بنای سنگی و آجری، تجلی‌گاه ایمان، هنر و فرهنگ است که در قلب شهر مشهد، پایتخت معنوی ایران، جای گرفته و به عنوان میراثی گران‌بها، نیازمند حفظ و ارتقا است.

جایگاه معنوی و معماری شکوهمند مسجد قبا مشهد

مسجد قبا مشهد، به‌عنوان یکی از نمادهای نوین معنویت در جوار بارگاه ملکوتی امام رضا (ع)، نه تنها مکانی برای اقامه نماز، بلکه تجلی‌گاه هنر، ایمان و معماری اسلامی در عصر حاضر است. ساخت این بنای عظیم که به مسجد امام حسن مجتبی (ع) نیز شهرت یافته، از سال ۱۳۹۴ آغاز شد و پس از دو سال تلاش بی‌وقفه هنرمندان، معماران و متدینین، در سال ۱۳۹۶ به بهره‌برداری رسید. مساحت حدود ۸۵۰۰ مترمربعی این مسجد، در محله قبا در شرق مشهد واقع شده و به‌گونه‌ای طراحی گردیده که همخوانی کامل با بافت مذهبی و فرهنگی شهر داشته باشد. گنبد طلایی بزرگ و چهار مناره بلند آن از دور خودنمایی می‌کند و به‌سان پرچمی از توحید، چشم‌ها و دل‌ها را به سوی خود می‌خواند. در طراحی داخلی، تلفیقی هوشمندانه از سبک‌های مدرن و عناصر اصیل اسلامی به چشم می‌خورد. کتیبه‌های خوشنویسی شده با آیات قرآن کریم و احادیث اهل‌بیت (ع)، بر دیوارها و محراب مسجد، جلوۀ روح‌بخش معنویت را دوچندان کرده‌اند. گچ‌بری‌های ظریف و نقوش اسلیمی که با دقت فراکن اجرا شده‌اند، بیننده را به تأمل در عظمت خلقت و هنر الهی وا می‌دارند. نورپردازی حساب‌شده فضا، که در ساعات مختلف روز و شب تغییر می‌کند، حال‌وهوایی ملکوتی به سالن‌های نماز می‌بخشد. این مسجد تنها یک بنای سنتی نیست، بلکه پاسخی هنرمندانه به نیازهای جامعه معاصر برای داشتن فضایی آرام، زیبا و کارآمد برای عبادت و فعالیت‌های فرهنگی است. معماری مسجد قبا مشهد، در عین حفظ اصالت، از فناوری‌های روز برای تأسیسات صوتی، تصویری و گرمایشی و سرمایشی بهره برده تا تجربه‌ای مطلوب برای نمازگزاران در تمام فصول سال فراهم آورد. از این رو، این بنا نه‌تنها محل تجمع مؤمنان، بلکه به‌عنوان یک جاذبه معماری و مذهبی برای زائران و گردشگرانی است که مشتاق دیدار تلفیق هنر و ایمان هستند.