فهرست فرق و مذاهب اعتقادی اسلام فهرستی میباشد از فرقهها و مذهبها اسلامی که از لحاظ اعتقادی (علم کلام) با هم اختلاف داشتند و همین فرمان منجر شده است تا مسلمانها، هرکدام به تقلید از فرقهای بهخصوص بپردازند. فرقههای اسلامی که بنابر روایاتی از رسول اسلام، تعداشان به ۷۳ فرقه میرسد، در منابع به دو دسته مسجد قبا مشهد فرقههای کلامی و فرقههای فقهی تقسیم شدهاند. هریک از فرقههای مهم که در این فهرست به مذهب شناخته می شوند، دارای ذیل شاخههای منشعب شده از خود هستند که از جهت اختلاف در اعتقادات، در دستههای جدا قرار گرفتهاند.
فرقه و مذهب[بازنویسی]
تفاوت فرقه و مذهب[بازنویسی]
فرقه در لغت به معنای تیم و طایفه می باشد و در اصطلاح، به دسته و اشخاصی که به جهت اختلافات آدرس مسجد قبا مشهد اعتقادی از یک آئین جدا می شود؛ اطلاق می گردد. در فرهنگ علوم سیاسی نیز به بخشی از جامعه که از مذهب رسمی مستقل شده یا به آئین دیگری گرویده است، فرقه گفته میگردد. این تمجید مشمول تکانهای سیاسی نیز می شود. فرقهها دستهبندی مختلفی از جهت نوع فعالیت، چگونگی شکلگیری، مقصود فرقه، زمان تشکیل، دیدگاه سیاسی یا مذهبی و… تقسیمبندی می شود.[۱] این واژه در آیه ۱۲۲ سوره توبه نیز بکار رفته هست و در اصطلاح قرآنی آن شماره تلفن مسجد قبا مشهد ، به معنای جمعیتی از افراد هست که نسبت به طایفه تعداد بیشتری را داشته هست.[۲]
علت پیدایش و تعداد مذهبها اسلامی[ویرایش]
واحد سنجش اسلامی بودن هر فرقه و مذهبی، پذیرش اسلام به عنوان آئین است.[۳] شهرستانی در بیان اختلافهای امت اسلامی، مهم ترین اختلاف بین امت اسلامی را در زمینه امامت و خلافت بعد از فرستاده اسلام میداند.[۴]
تعداد فرقهها یا مذهب ها اسلامی همواره گزینه اختلاف منابع قرار گرفته می باشد. با این حال بدوی معتقد است که این فرقهها یا مذاهب منحصربهفرد به چندین محدود نیست و عملکرد گروهی از نویسندگان در انحصار مذهب ها اسلامی، نا تمام بوده می باشد. بدوی با نقدی بر روایت فرقه ناجیه در منابع اهل سنت، تلاش بعضی از مورخان را که سعی در ذکر ۷۳ فرقه یا توجیه تعداد زیاد فرق اسلامی بوسیله آنها را غلط دانسته هست و گوشزد مینماید که تعداد فرقههای اسلامی پس از نگارش کتب مورخان و گذران عصر آنها، همچنان رو به افزایش بوده است.[۵] بنابر آنچه منابع روایی شیعه و سنی نقل کردهاند، پس از رسول اسلام، ملت مسلمان به هفتاد و سه فرقه منشعب خواهند شد. در برخی از این روایات از نجات و بر حق بودن یکیاز فرقههای هفتاد و سهگانهٔ اسلام خیال و خاطر شده است که به آن ماجرا «فرقه ناجیه» گفته می شود. با تمرکز به اینکه تعداد فرقههای اسلامی، بدون احتساب مذاهب فرعی، از عدد مذکور در داستان کمتر، و با احتساب مذهب ها فرعی از عدد هفتاد و سه بالاتر خواهند بود، نویسندگان ملل و نحل به توجیه روایت دست زدهاند.[۶] خلال آنکه برخی منابع به نقد این ماجرا پرداخته و با ضعیف یا جعلی فهمیدن این قصه؛ تعداد کثیری از فرقههای جانور در کتب ملل و نحل را ساختگی، سیاسی یا با اغراض شخصی دانستهاند.[۷] از این رو، کتب ملل و نحل به فرقه سازی متهم شدهاند.[۸] از منابع اهل سنت، سنن ابنماجه، مسند احمد بن حنبل، سنن ابنداود، سنن ترمذی و المستدرک علی الصحیحین قاضی این قصه را به نقل از ابوهریره، ابودردا، جابر بن عبدالله انصاری، ابوسعید خدری، انس بن مالک، عبدالله بن عمرو بن عاص، ابوامامه و واثله نقل کردهاند. در منابع شیعی نیز کلینی در نوحه کافی، روایت را به نقل از امام محمد باقر نقل کرده است.[۹] در اعتبار یا عدم اعتبار این قصه از لحاظ گواهی، اختلافاتی گزارش شده است. درین دربین، فخر رازی در مفاتیح الغیب، ابن حزم اندلسی و ذهبی در کتب خویش این داستان را ضعیف و غیرقابل متکی بودن دانستهاند. در کنار تضعیف روایت، گروهی دیگر سکوت را اختیار کردهاند؛ از جمله ابوالحسن اشعری -موسس فرقه اشاعره- را میتوان خیال و خاطر کرد که در صدق یا عدم صدق این حدیث، خموشی سپردن کرده است. دسته دیگری نیز به تأیید روایت سعی گماشتهاند و بابیان مواردی همچون تواتر، تکرار و سندها گوناگون حدیث، اقدام به تصحیح و تأیید قصه کردهاند. اشخاصی چون مناوی در بهره القدیر، حاکم نیشابوری در المستدرک، شاطبی در الاعتصام و سفارینی در لوامع الانوار البهیه این قصه را تأیید کردهاند.[۱۰]
کتب ملل و نحل، از فرقههای بسیاری یاد کردهاند و در مورد ها بخش اعظمی نیز تنها به مطرح شدن نام فرقه اکتفا نمودهاند.[۱۱] در تدوین فهرست حاضر، از فرقههایی که صرفا به ذکر نامشان اکتفا شده، در نصیب توضیحات فرقه مهم که از آن منشعب شدهاند اکتفا شدهاست.
فرقههای کلامی (اعتقادی)[ویرایش]
علم کلام که به اصول دین نیز شناخته می شود، علم لحاظ و عامل می باشد که در حوزه فروع آئین نیز کاربرد داراست. بهطور کلی علمی که شخص با داشتن آن، قدرت بر اثبات عقاید فقهی برای دیگرافراد از طریق برهان و پاسخگویی به شبهات را داشته باشد؛ علم کلام گویند.[یادداشت ۱] در این تعریفوتمجید، مقصود از علم، هرگونه اعتقاد و تصدیق است و مقصود از غیر، فرد مشخصی نمیباشد. مسائل این علم، اعم از عقاید فقاهتی و آنچه باورهای فقاهتی به آن وابسته میباشند می باشد. هدف از این علم نیز ترقی از تاسی و رسیدن به اعتقاد و باور در اعتقادات می باشد.[۱۲] فرقهها در اسلام، به جهت اختلافات فقهی یا اعتقادی و کلامی تشکیل میشوند.[۱۳] در فهرست حاضر، به فرقههای اسلامی در حوزه کلامی را به صورت فهرستوار اشاره شدهاست.
فهرست فرق و مذاهب اعتقادی اسلام فهرستی میباشد از فرقهها و مذهبها اسلامی که از لحاظ اعتقادی (علم کلام) با هم اختلاف داشتند و همین فرمان منجر شده است تا مسلمانها، هرکدام به تقلید از فرقهای بهخصوص بپردازند. فرقههای اسلامی که بنابر روایاتی از رسول اسلام، تعداشان به ۷۳ فرقه میرسد، در منابع به دو دسته مسجد قبا مشهد فرقههای کلامی و فرقههای فقهی تقسیم شدهاند. هریک از فرقههای مهم که در این فهرست به مذهب شناخته می شوند، دارای ذیل شاخههای منشعب شده از خود هستند که از جهت اختلاف در اعتقادات، در دستههای جدا قرار گرفتهاند.
فرقه و مذهب[بازنویسی]
تفاوت فرقه و مذهب[بازنویسی]
فرقه در لغت به معنای تیم و طایفه می باشد و در اصطلاح، به دسته و اشخاصی که به جهت اختلافات آدرس مسجد قبا مشهد اعتقادی از یک آئین جدا می شود؛ اطلاق می گردد. در فرهنگ علوم سیاسی نیز به بخشی از جامعه که از مذهب رسمی مستقل شده یا به آئین دیگری گرویده است، فرقه گفته میگردد. این تمجید مشمول تکانهای سیاسی نیز می شود. فرقهها دستهبندی مختلفی از جهت نوع فعالیت، چگونگی شکلگیری، مقصود فرقه، زمان تشکیل، دیدگاه سیاسی یا مذهبی و… تقسیمبندی می شود.[۱] این واژه در آیه ۱۲۲ سوره توبه نیز بکار رفته هست و در اصطلاح قرآنی آن شماره تلفن مسجد قبا مشهد ، به معنای جمعیتی از افراد هست که نسبت به طایفه تعداد بیشتری را داشته هست.[۲]
علت پیدایش و تعداد مذهبها اسلامی[ویرایش]
واحد سنجش اسلامی بودن هر فرقه و مذهبی، پذیرش اسلام به عنوان آئین است.[۳] شهرستانی در بیان اختلافهای امت اسلامی، مهم ترین اختلاف بین امت اسلامی را در زمینه امامت و خلافت بعد از فرستاده اسلام میداند.[۴]
تعداد فرقهها یا مذهب ها اسلامی همواره گزینه اختلاف منابع قرار گرفته می باشد. با این حال بدوی معتقد است که این فرقهها یا مذاهب منحصربهفرد به چندین محدود نیست و عملکرد گروهی از نویسندگان در انحصار مذهب ها اسلامی، نا تمام بوده می باشد. بدوی با نقدی بر روایت فرقه ناجیه در منابع اهل سنت، تلاش بعضی از مورخان را که سعی در ذکر ۷۳ فرقه یا توجیه تعداد زیاد فرق اسلامی بوسیله آنها را غلط دانسته هست و گوشزد مینماید که تعداد فرقههای اسلامی پس از نگارش کتب مورخان و گذران عصر آنها، همچنان رو به افزایش بوده است.[۵] بنابر آنچه منابع روایی شیعه و سنی نقل کردهاند، پس از رسول اسلام، ملت مسلمان به هفتاد و سه فرقه منشعب خواهند شد. در برخی از این روایات از نجات و بر حق بودن یکیاز فرقههای هفتاد و سهگانهٔ اسلام خیال و خاطر شده است که به آن ماجرا «فرقه ناجیه» گفته می شود. با تمرکز به اینکه تعداد فرقههای اسلامی، بدون احتساب مذاهب فرعی، از عدد مذکور در داستان کمتر، و با احتساب مذهب ها فرعی از عدد هفتاد و سه بالاتر خواهند بود، نویسندگان ملل و نحل به توجیه روایت دست زدهاند.[۶] خلال آنکه برخی منابع به نقد این ماجرا پرداخته و با ضعیف یا جعلی فهمیدن این قصه؛ تعداد کثیری از فرقههای جانور در کتب ملل و نحل را ساختگی، سیاسی یا با اغراض شخصی دانستهاند.[۷] از این رو، کتب ملل و نحل به فرقه سازی متهم شدهاند.[۸] از منابع اهل سنت، سنن ابنماجه، مسند احمد بن حنبل، سنن ابنداود، سنن ترمذی و المستدرک علی الصحیحین قاضی این قصه را به نقل از ابوهریره، ابودردا، جابر بن عبدالله انصاری، ابوسعید خدری، انس بن مالک، عبدالله بن عمرو بن عاص، ابوامامه و واثله نقل کردهاند. در منابع شیعی نیز کلینی در نوحه کافی، روایت را به نقل از امام محمد باقر نقل کرده است.[۹] در اعتبار یا عدم اعتبار این قصه از لحاظ گواهی، اختلافاتی گزارش شده است. درین دربین، فخر رازی در مفاتیح الغیب، ابن حزم اندلسی و ذهبی در کتب خویش این داستان را ضعیف و غیرقابل متکی بودن دانستهاند. در کنار تضعیف روایت، گروهی دیگر سکوت را اختیار کردهاند؛ از جمله ابوالحسن اشعری -موسس فرقه اشاعره- را میتوان خیال و خاطر کرد که در صدق یا عدم صدق این حدیث، خموشی سپردن کرده است. دسته دیگری نیز به تأیید روایت سعی گماشتهاند و بابیان مواردی همچون تواتر، تکرار و سندها گوناگون حدیث، اقدام به تصحیح و تأیید قصه کردهاند. اشخاصی چون مناوی در بهره القدیر، حاکم نیشابوری در المستدرک، شاطبی در الاعتصام و سفارینی در لوامع الانوار البهیه این قصه را تأیید کردهاند.[۱۰]
کتب ملل و نحل، از فرقههای بسیاری یاد کردهاند و در مورد ها بخش اعظمی نیز تنها به مطرح شدن نام فرقه اکتفا نمودهاند.[۱۱] در تدوین فهرست حاضر، از فرقههایی که صرفا به ذکر نامشان اکتفا شده، در نصیب توضیحات فرقه مهم که از آن منشعب شدهاند اکتفا شدهاست.
فرقههای کلامی (اعتقادی)[ویرایش]
علم کلام که به اصول دین نیز شناخته می شود، علم لحاظ و عامل می باشد که در حوزه فروع آئین نیز کاربرد داراست. بهطور کلی علمی که شخص با داشتن آن، قدرت بر اثبات عقاید فقهی برای دیگرافراد از طریق برهان و پاسخگویی به شبهات را داشته باشد؛ علم کلام گویند.[یادداشت ۱] در این تعریفوتمجید، مقصود از علم، هرگونه اعتقاد و تصدیق است و مقصود از غیر، فرد مشخصی نمیباشد. مسائل این علم، اعم از عقاید فقاهتی و آنچه باورهای فقاهتی به آن وابسته میباشند می باشد. هدف از این علم نیز ترقی از تاسی و رسیدن به اعتقاد و باور در اعتقادات می باشد.[۱۲] فرقهها در اسلام، به جهت اختلافات فقهی یا اعتقادی و کلامی تشکیل میشوند.[۱۳] در فهرست حاضر، به فرقههای اسلامی در حوزه کلامی را به صورت فهرستوار اشاره شدهاست.
نکات مهم برای رزرو مسجد جهت برگزاری مراسم ترحیم در مشهد