سید نعمتالله جزایری (۱۰۵۰-۱۱۱۲ق) معروف به محدث جزایری، از علمای شیعی قرن یازدهم و دوازدهم و سرسلسله فامیل سادات جزایری میباشد که نسبش به امام کاظم(ع) میرسد. سید نعمت الله محصل عالمانی همانند علامه مجلسی، آقا حسین خوانساری، سود کاشانی و روضه خوان حر عاملی بود. سید نعمتالله را تختگاز مداد و کثرت تألیفات وصف کردهاند. الانوار النعمانیة، قصص الانبیاء و کتاب کشکولی زَهر الربیع از اثرها دارای شهرت وی میباشد. وی مسلکی دربین اخباری و اصولی مسجد قبا مشهد داشته میباشد.
نسب، ولادت، درگذشت
کلمه و واژه «جزایری» منسوب به جزیره ها بصره میباشد که از یکسری جزیره و روستا ساخته شده و برخی از آنها در آب فرو رفته میباشد.[۱] نسب سادات جزایری به عبدالله، فرزند امام کاظم (ع)، می رسد.[۲] به نوشته سید نعمتالله وی در ۱۰۵۰ در روستای صَباغیه از جزیرهها بصره ، محلی دربین دجله و فرات ، دیده به جهان گشود.[۳] بعضا گستردن درحال حاضرنویسان تصور کرده اند سید نعمتالله جزایری از جزیرهها خوزستان میباشد که وجود فرنگی ندارد و برخی اورا به غلط از جزیره ها افریقا آدرس مسجد قبا مشهد پنداشتهاند.[۴]
گران قدرترین فرزندِ پسرِ وی، سید نورالدین جزایری بود که نَسَب بیشتر سادات جزایری به او می رسد، از این رو آنها به سادات نوریه نیز مشهورند.[۵] بعضا از فرزندان و نوادگان وی در شوشتر ماندند و بعضا در هند، نجف و جاهای دیگر رزرو مسجد قبا مشهد مستقر شدند.
سید نعمتالله در ۱۱۱۱ق برای زیارت به مشهد رفت و در شیوه برگشت به شوشتر، در خرم آباد مریض شد و در پلدختر درگذشت و در همانجا به خاک ودیعه شد. وفات او را در ۲۳ شوال ۱۱۱۲ق بیان شماره تلفن مسجد قبا مشهد کردهاند.[۶]
تحصیلات
سید نعمت الله در پنج سالگی به مدرسه رفت و قرآن را ختم کرد و قصاید و اشعار بخش اعظمی یادگرفت .[۷] بعد از آن به یاددادن صرف و نحو سعی گماشت و برای ادامه علم آموزی به هُوَیزه رفت.[۸]
شیراز
سید نعمت الله به هم پا برادرش سید نجم الدین، و عموزادهاش سید عزیزالله به شیراز مهاجرت کرد که از مرکز ها علمی آن دوران بود و در مکتب منصوریه سکونت کرد.[۹] سید نعمتالله خیر سال در شیراز اقامت کرد و درین بازه به کامل شدن علم خویش در ادبیات، علم ها عقلی و نقلی پرداخت. در آنجا معاش بر وی تنگ آمد، به درخواست خانوادهاش، به زادگاهش برگشت.[۱۰]
اصفهان
شوق واشتیاق به علم آموزی موجب هجرت دوباره وی به شیراز شد، ولی بعد از یک ماه، به انگیزه فوت پدرش و حریق دریافت کردن مکتب منصوریه، به اصفهان رفت و چهار سال نزد علامه مجلسی (درگذشت: ۱۱۱۰ق.) به علم آموزی حدیث و علم ها شرعی پرداخت.[۱۱] میرزا تقی دولتآبادی در اطراف خزینه روحانی بهایی، مکتبای ایجاد کرد و از سید نعمت الله خواست که در آنجا درس دادن نماید. سید نعمتالله هشت سال دراین مکتب به درس دادن علم ها فقهی، تألیف و همیاری با مجلسی در کتابت و تدوین بحارالانوار و مرآة العقول سرگرم شد.[۱۲]
عتبات عالیات
چشمان سید نعمت الله بعداز مدتی ضعیف شد و برای شفا و زیارت، از روش کرمانشاه عازم عتبات عالیات شد[۱۳] و در آنجا با چندین بدن از عالمان و فقیهان ملاقات کرد.
جزیرهها
آن گاه به زادگاهش، برگشت و سه ماه در آنجا اقامت کرد. سید نعمت الله در همین مجال تایپ کردن غرض الانام فی گستردن تهذیب الاحکام، را شروع کرد.[۱۴]
هویزه
به دنبال رویدادها سیاسی سال ۱۰۷۹ق،[یادداشت ۱] عموم جزیره ها بدون چاره به نقل جای به هویزه و دیگر شهرهای همسایه شدند، سید نعمتالله نیز بین آن ها بود. سید علی بن مولی خلف موسوی فلاحی (درگذشته ۱۰۸۸ق)، از سادات مشعشعیان، از وی استقبال کرد.[۱۵] سیدعلی اثرها علمی فراوانی داشته میباشد. افندی اصفهانی ادعا دارد بخش اعظمی از مطالب علمی کتابهای سید نعمت الله از اثر ها سید علی گرفته گردیدهاست.[۱۶] سید علی احترام متعددی برای سیدنعمتالله قائل بود و تا فرصت مرگش با وی درباره ی بود.[۱۷]
اصفهان
جزایری، بعداز یک سری ماه اقامت در هویزه، عازم اصفهان شد ولی در اواسط راه و روش به شوشتر رفت و به درخواست عموم این حیطه در آنجا اقامت کرد. حکم کننده وقت شوشتر، فتحعلی خان، که از طرف دولت صفویه(حکومت: حدود ۹۰۶ـ۱۱۳۵قمری) به حکومت این حیطه گمارده گردیده بود، در بزرگداشت سید نعمت الله کوشش متعددی نمود و در کنار مسجد جامع اصفهان برای او منزلای درنظر گرفت و مسئولیت کل کارها فقهی شوشتر، برای مثال درس دادن علم ها فقاهتی، تولیت مسجد جامع و امامت آدینه و فرمان به پر اسم و رسم و نهی از منکر، را به وی واگذار کرد.[۱۸]
سید نعمتالله جزایری (۱۰۵۰-۱۱۱۲ق) معروف به محدث جزایری، از علمای شیعی قرن یازدهم و دوازدهم و سرسلسله فامیل سادات جزایری میباشد که نسبش به امام کاظم(ع) میرسد. سید نعمت الله محصل عالمانی همانند علامه مجلسی، آقا حسین خوانساری، سود کاشانی و روضه خوان حر عاملی بود. سید نعمتالله را تختگاز مداد و کثرت تألیفات وصف کردهاند. الانوار النعمانیة، قصص الانبیاء و کتاب کشکولی زَهر الربیع از اثرها دارای شهرت وی میباشد. وی مسلکی دربین اخباری و اصولی مسجد قبا مشهد داشته میباشد.
نسب، ولادت، درگذشت
کلمه و واژه «جزایری» منسوب به جزیره ها بصره میباشد که از یکسری جزیره و روستا ساخته شده و برخی از آنها در آب فرو رفته میباشد.[۱] نسب سادات جزایری به عبدالله، فرزند امام کاظم (ع)، می رسد.[۲] به نوشته سید نعمتالله وی در ۱۰۵۰ در روستای صَباغیه از جزیرهها بصره ، محلی دربین دجله و فرات ، دیده به جهان گشود.[۳] بعضا گستردن درحال حاضرنویسان تصور کرده اند سید نعمتالله جزایری از جزیرهها خوزستان میباشد که وجود فرنگی ندارد و برخی اورا به غلط از جزیره ها افریقا آدرس مسجد قبا مشهد پنداشتهاند.[۴]
گران قدرترین فرزندِ پسرِ وی، سید نورالدین جزایری بود که نَسَب بیشتر سادات جزایری به او می رسد، از این رو آنها به سادات نوریه نیز مشهورند.[۵] بعضا از فرزندان و نوادگان وی در شوشتر ماندند و بعضا در هند، نجف و جاهای دیگر رزرو مسجد قبا مشهد مستقر شدند.
سید نعمتالله در ۱۱۱۱ق برای زیارت به مشهد رفت و در شیوه برگشت به شوشتر، در خرم آباد مریض شد و در پلدختر درگذشت و در همانجا به خاک ودیعه شد. وفات او را در ۲۳ شوال ۱۱۱۲ق بیان شماره تلفن مسجد قبا مشهد کردهاند.[۶]
تحصیلات
سید نعمت الله در پنج سالگی به مدرسه رفت و قرآن را ختم کرد و قصاید و اشعار بخش اعظمی یادگرفت .[۷] بعد از آن به یاددادن صرف و نحو سعی گماشت و برای ادامه علم آموزی به هُوَیزه رفت.[۸]
شیراز
سید نعمت الله به هم پا برادرش سید نجم الدین، و عموزادهاش سید عزیزالله به شیراز مهاجرت کرد که از مرکز ها علمی آن دوران بود و در مکتب منصوریه سکونت کرد.[۹] سید نعمتالله خیر سال در شیراز اقامت کرد و درین بازه به کامل شدن علم خویش در ادبیات، علم ها عقلی و نقلی پرداخت. در آنجا معاش بر وی تنگ آمد، به درخواست خانوادهاش، به زادگاهش برگشت.[۱۰]
اصفهان
شوق واشتیاق به علم آموزی موجب هجرت دوباره وی به شیراز شد، ولی بعد از یک ماه، به انگیزه فوت پدرش و حریق دریافت کردن مکتب منصوریه، به اصفهان رفت و چهار سال نزد علامه مجلسی (درگذشت: ۱۱۱۰ق.) به علم آموزی حدیث و علم ها شرعی پرداخت.[۱۱] میرزا تقی دولتآبادی در اطراف خزینه روحانی بهایی، مکتبای ایجاد کرد و از سید نعمت الله خواست که در آنجا درس دادن نماید. سید نعمتالله هشت سال دراین مکتب به درس دادن علم ها فقهی، تألیف و همیاری با مجلسی در کتابت و تدوین بحارالانوار و مرآة العقول سرگرم شد.[۱۲]
عتبات عالیات
چشمان سید نعمت الله بعداز مدتی ضعیف شد و برای شفا و زیارت، از روش کرمانشاه عازم عتبات عالیات شد[۱۳] و در آنجا با چندین بدن از عالمان و فقیهان ملاقات کرد.
جزیرهها
آن گاه به زادگاهش، برگشت و سه ماه در آنجا اقامت کرد. سید نعمت الله در همین مجال تایپ کردن غرض الانام فی گستردن تهذیب الاحکام، را شروع کرد.[۱۴]
هویزه
به دنبال رویدادها سیاسی سال ۱۰۷۹ق،[یادداشت ۱] عموم جزیره ها بدون چاره به نقل جای به هویزه و دیگر شهرهای همسایه شدند، سید نعمتالله نیز بین آن ها بود. سید علی بن مولی خلف موسوی فلاحی (درگذشته ۱۰۸۸ق)، از سادات مشعشعیان، از وی استقبال کرد.[۱۵] سیدعلی اثرها علمی فراوانی داشته میباشد. افندی اصفهانی ادعا دارد بخش اعظمی از مطالب علمی کتابهای سید نعمت الله از اثر ها سید علی گرفته گردیدهاست.[۱۶] سید علی احترام متعددی برای سیدنعمتالله قائل بود و تا فرصت مرگش با وی درباره ی بود.[۱۷]
اصفهان
جزایری، بعداز یک سری ماه اقامت در هویزه، عازم اصفهان شد ولی در اواسط راه و روش به شوشتر رفت و به درخواست عموم این حیطه در آنجا اقامت کرد. حکم کننده وقت شوشتر، فتحعلی خان، که از طرف دولت صفویه(حکومت: حدود ۹۰۶ـ۱۱۳۵قمری) به حکومت این حیطه گمارده گردیده بود، در بزرگداشت سید نعمت الله کوشش متعددی نمود و در کنار مسجد جامع اصفهان برای او منزلای درنظر گرفت و مسئولیت کل کارها فقهی شوشتر، برای مثال درس دادن علم ها فقاهتی، تولیت مسجد جامع و امامت آدینه و فرمان به پر اسم و رسم و نهی از منکر، را به وی واگذار کرد.[۱۸]
نکات مهم برای رزرو مسجد جهت برگزاری مراسم ترحیم در مشهد