مسجد پادشاه احمد ((به ترکی استانبولی: Sultan Ahmet Camii)) مسجدی میباشد مسجد قبا مشهد که در شهر استانبول واقع شده است. این مسجد یکی زیباترین شاهکارهای معماری اسلامی میباشد که به انگیزه وجود کاشیهای آبیرنگ در پیاده سازی داخلی به «مسجد آبی رنگ» نیز آوازه دارااست.
تاریخچه
این مسجد طی سالهای ۱۶۰۹ تا ۱۶۱۹ به فرمان فرمانروا احمد اولیه سازه شد و به همین برهان بعد از مرگ او آدرس مسجد قبا مشهد مسجد را مسجد پاد شاه احمد نامیدند. او در همین مسجد دفن شده است. این مسجد در کهنترین نصیب استانبول واقع گردیده کهاین حوزه در پیش از سالهای ۱۴۵۳ (میلادی) راءس قسطنطنیه، پایتخت امپراتوری بیزانس، محسوب میشده است. این مسجد در اطراف رزرو مسجد قبا مشهد هیپودروم قسطنطنیه واقع شده است و تا کلیسای بلندمرتبه مسیحیان با اسم ایا صوفیا مسافت اندکی داراست.
این مسجد در یکسری قدمی سرای توپقاپی جایدارد، کاخی که محل اقامت پادشاهان عثمانی تا سال ۱۸۳۵ بود و تنها تا حاشیه دریا بسفور یک سری دقیقهای مسافت دارااست. در شرایطیکه از دریا به مسجد نگاه نمایید، گنبدها و منارههای مسجد شماره تلفن مسجد قبا مشهد در قسمت کهن شهر پر رنگ میباشند و غرض سازندگان هم ساختوساز اینگونه دیدهانداز زیبایی بودهمیباشد.
این مسجد به عمد در مقابل عمارت ایا صوفیا تشکیل شده تا آرم دهد که معماران عثمانی و مسلمان می توانند رقبای سرسختی برای اجداد مسیحی خویش باشند. با این وجود، معمار نتوانسته گنبدهایی بزرگتر از گنبد عمارت ایا صوفیا بسازد و به همین ادله عملکرد کرده با تهیه ظریف حالت گنبدها، شبه گنبدها و منارهها جلوهای خوشگل را پدیدآورد. علیرغم عملکرد معمار، بعدها ساختمان کوچکتر از بعدها عمارت ایا صوفیا میباشد کهاین مورد فرمانروا احمد را بسیار خشمگین کرد؛ به این ترتیب دو عمارت اثرها تاریخی و معماری بسیار ارزندهای می باشند که جلوهای اختصاصی را بهاین قسمت از شهر میدهند.
در غرب این مسجد را با اسم مسجد کبود میشناسند چراکه در نگارگریهای طرح داخلی از رنگ آبیرنگ به کارگیری متعددی شده است. با این وجود، این نگارگری باطن مسجد بخشی از دکور داخلی اساسی نبوده و امروزه آن را از دکور داخلی حذف کردهاند؛ براین اساس دکور داخلی مسجد دیگر منحصراً آبیرنگ وجود ندارد.
سده فار محمد آقا، معمار فرمانروا احمد فرمان داشت تا در ایجاد کرد زیباترین و مجللترین جای عبادت مسلمانها در دنیا از هیچ تلاشی فروگذار نکند. ساختار اساسی مسجد نسبتاًً مشابه مکعب میباشد که ارتفاع و پهنا آن ۵۳ و ۵۱ میباشد. جهتگیری مسجد به سیرتکاملای میباشد که هنگامی مسلمانها نماز به پا مینمایند، رو به سمت مکه داشته باشند و «محراب» در روبرویشان قرار داشته باشد.
معماری
نگاهی با جزییات بیشتر به صحن داخلی
یکی بخشهای فرش
در بنا شده در بالای مکعب دستهای از گنبدها و شبه گنبدها محیط را تسخیر مینمایند و به سمت گنبد اساسی نقط ی اوج میگیرند، گنبد اساسی ۳۳ متر قطر و ۴۳ متر طول داراست. جلوه آخری یک هماهنگی بصیرت زیباست که دیده را به سمت انتهای گنبد هدایت مینماید.
مسجد فرمانروا احمد صرفا مسجد ترکیهمیباشد که شش مناره دارااست. هنگامی تعداد منارهها اعلام شد، جمعای از فرمانروا نقد کردند و او را به انگیزه پیروی از شش مناره مسجد الحرام در مکه شماتت نمودند. او با پرداخت پولی، مناره هفتم مسجد کعبه را ایجاد کرد تا این انتقادها را آهسته نماید.
به دور تا به دور صحن مسجد در زیرترین نصیب به وسیله ۲۰۰۰۰ کاشی سرامیک دست ساخته تزیین شده است کهاین سرامیکها در ازنیک (نیشای باستان) تشکیلشدهاند. نصیب بالایی نگارگری شده است. بیشتراز ۲۰۰ پنجره شیشهای روشنایی را به باطن صحن مهم هدایت مینمایند و از لوسترهای گرانقدر نیز برای نورپردازی مسجد امداد گرفته شده است. در دکورا سیون از آیاتی از قرآن مستعملمیباشد که بخش اعظمی از آنان به خط سید کاظم غباری نوشتهاند که گران قدرترین خطاط آن مجال بودهمیباشد. صحن اساسی فرش شده است و این فرشها در طی مقتضی ردوبدل می گردند.
مهم ترین نصیب صحن داخلی «محراب» میباشد که از مرمری با تراش دقیق و کنده کاری درست شده و دیوارهای کناری آن از کالا سرامیک میباشد. در سمت راست محراب «منبر» جای دارد که امام جماعت در حین خطابه به هنگام نماز ظهر یا این که در روز آدینه یا این که روزهای تعطیل بر روی آن میایستد. پیاده سازی صحن مهم به سیرتکاملای میباشد که حتی در طول آشفتگی تمامی اشخاص بتوانند امام جماعت را ببینند و سخنانش را بشنوند.
هر مناره سه بالکن دارااست و تا چند روز قبل «مؤذن» میبایست پنج توشه در روز از یک پله مارپیچ باریک عبور میکرد تا اذان بگوید. امروزه از یک سیستم بلندگو استعمال می شود و صدای اذان که به وسیله مساجد همجوار نیز اکو میشود در اکثر اوقات بخش ها کهن شهر به گوش میرسد. توده متعددی از عموم شکاف و گردشگران در وقت غروب در پارک روبروی مسجد توده می شوند تا صدای اذان مغرب را بشنوند و با غروب آفتاب، نورپردازی زیبای صحن مسجد را تماشا نمایند.
مسجد قبا مشهد چه ویژگیهایی دارد؟