بهترین مرجع مسجد قبا مشهد

اید دقت داشته باشید که هیچوقت نمی قدرت اختلافات ادیان گوناگون را در‌این وسعت مختصر اظهار‌کرد . از این رو ما صرفا به ذکر کمی کلیات و بعضی از علل آن‌ها بسنده کرده و منابعی را برای تفحص معرفی مسجد قبا مشهد میکنیم . وقتى کلام از ادیان گفته مى گردد در یک تقسیم بندى مى اقتدار آن ها را به دو گروه تقسیم کرد: ادیان بشرى و ادیان آسمانى.
یک. ادیان بشرى
پاره اى از ادیان اصولاً بنیاد الهى نداشته و ادعاى آسمانى بودن هم ندارند، مانند ادیان ابتدایى همانند آنیمیسم Animism.
} (جان پندارى)، پرى آنیمیسم VPre Animism. (پیش جان پندارى)، توتمیسم Totemism.، آدرس مسجد قبا مشهد فتیشیسم VFetichism. و... و نیز ادیان فلسفى همانند دین بودا، آئین کنفوسیوس و... تفاوت درین ادیان تماماً طبیعى و پر‌نور میباشد؛ چون این ادیان اصولاً زاییده پندار، تمدن و تاریخ بشرى میباشد و وجود اختلاف در شماره تلفن مسجد قبا مشهد آن ها به باعث تفاوت مبدأ پیدایش و پدیدآورنده آنهاست.
دو. ادیان وحیانى
منظور از این گروه ادیان، آنهاست که از سوى معبود با انگیزش پیامبران و انزال وحى، به انسان ابلاغ شد‌ه‌است.
از بینش قرآن آیین پروردگار از حضرت انسان(ع) تا حضرت محمد(ص) یکى میباشد و تمامی پیامبران به یک مدرسه دعوت کرده اند. نگا: آل عمران(3 )، آیه‌ها 19 و 67. بر این پایه، کلیه پیامبران از یک سلسله اصول مشترک و سنت هاى اثبات و واحدى پیروى کرده اند؛ اصولى زیرا: دعوت به توحید، رعایت زهد، نفى شخصیت پرستى، دعوت به وحدت، تبشیر و تهدید، تحمل دشمنى و استهزاى جاهلان، دعوت به تعالى و... در این مورد نگا: عبداللَّه جوادى آملى، تعبیر موضوعى قرآن کریم و مهربان، (قم: راءس تکثیر اسراء، چاپ ویّل، 1376 ش )، ج 6، صص 41 - 123. در عین اکنون به جهاتى شریعت پیامبران با یکدیگر مختلف گردیده اند برای مثال:
2-1. تفاوت اطراف، سطح احتیاج و شایستگی عموم ؛ این جهت غیر قابل انکار میباشد که پیامبران براى هدایت عموم آمده اند؛ از این رو، نوع دستورات و سطح مطالب و معارف، بایستی نزدیک به پرورش و شعور جامعه و نیازهاى اطراف باشد. طبعاً انسان در قرنها اول رابطه ها اجتماعى بسیار محدودى داشت و نظام اجتماعى وى، توسعه و شرح زیادى نداشت. از این رو، قانون ها محدودى، زندگى اورا اداره و رهبرى مى کرد. همین طور آرا، ذهن ها و عقاید مختلفى در جامعه ابراز نشده بود، تا براى اصلاح، نیاز به تذکّرات فراوان باشد. توسعه اذهان، ارتباط ها، آشنایی و واکنش با دست اندرکاران طبیعى و نیازمندى ها رفته رفته موجبات پیدایش دعوت، رسالت و رسول جدیدى را آماده مى کرد تا عاقبت دور و اطراف دعوت اسلامى و وضعیت آن، ابلاغ دعوت نهایى و بی نقص الهى را ایجاب کرد.
2-2. وقوع تحریف ؛ بی شک در طى مجال، تحریف و انحرافاتى در ادیان قبل از سوى گروهى رهروان ابله، یا این که رهبران مذهبى و یا این که مقامات خودخواه و منفعت پرست جامعه، به وجود مى آمد. در این حالت ما یحتاج بود تا فرستاده دیگرى، بیاید و جهات انحراف و تحریف را خاطرنشان ساخته و آئین قبل را از آلودگى ها پیراسته سازد و یا این که آیین ناب الهى را با شریعت نو عرضه داراست.
امّا از آن‌جا که روزگار خویش اسلام، آغاز مجال تسلّط آدم به ضبط، تدوین و مراقبت اثرها خویش بود، قرآن فارغ از هیچ معدود و کاست و تغییرى نگهداری شد و بسیارى از اثر ها پیامبر اکرم(ص) و ائمه هدى به خوبى براى آیندگان محفوظ ماند، بر این پایه دیگر تجدید دعوت و وارد شدن پیامبرى نو بایستگی ندارد. جهت آگاهى بیشتر بنگرید: مرتضى مطهرى، ختم نبوت، طهران: صدرا.
چرایى تکثر عقایدرضى الله عنه قدس سرهم قدس سره علیه السلام
سنجه های حقانیت آیین
در این زمینه مى قدرت اعلام کرد دینى بر حق میباشد که:
3-1. عقاید و آموزه هاى آن، خیر صرفا خردستیز نباشد؛ بلکه توسط عقل و عامل گزینه تأیید قرار گیرد.
3-2. داراى خاستگاه الهى باشد.
3-3. آموزه هاى آن تحریف نشده باشد.
3-4. از سوى پیامبران بعدى الهى نسخه ها نشده باشد.
3-5. از سایر ادیان مو جود، کامل تر و جامع تر باشد.
بررسى تطبیقى ادیان براساس این مفاد، تحقیقى کبیر و فراخ دامن مى طلبد. در عین حالا به صورت فشرده و کوتاه، اشاراتى در مقایسه یکسری آیین گرانقدر خوا‌هیم داشت:
الف. مهم‌ترین رکن اساسى یک آیین، «خداشناسى» آن میباشد. درین راستا گفتنى میباشد آموزه خداشناسى و توحید جهت آگاهى بیشتر ر.ک:
الف. سید محمدحسین طباطبایى و مرتضى مطهرى، اصول فلسفه و شیوه رئالیسم، ج 5، (قم: صدرا، چاپ چهارم، 1374 ) ؛
ب. مرتضى مطهرى، توحید، (قم: صدرا، چاپ سوم، 1374 ).در اسلام، خردپذیرترین آموزه میباشد و دلیل متقن بسیارى بر آن گواهى مى دهد. ثابت توحید به خودى خویش، ابطال کننده آموزه «تثلیث» و «ثنویت» میباشد. به این ترتیب همین مسأله، به تنهایى براى ثابت عدم حقانیت ادیان غیر الهى (مانند بودایى گرى ) و هر آیین دربرگیرنده کفر (مانند مسیحیت و زرتشتى گرى ) کافى میباشد.
ب. بسیارى از ادیان، به رغم دارا بودن پیشینه الهى، در حین تاریخ مبتلا تحریفات چشمگیرى گردیده و اصالت خویش را از دست داده اند. همین مسأله سبب گردیده که آموزه هاى خردستیز بسیارى درین ادیان فیس کند. اینک از باب مثال صرفا به تعدادی مثال از تحریفات عهدین اشاره مى گردد:

‌مدیر مساجد، جاری ساختن رئیس اصولی و اصلی میباشد که تجهیزات مو جود مسجد را برای اپلیکیشن‌های فرهنگی، تبلیغی، علمی، ‌هنری و غیره‌ی خود را پی‌ریزی و در زمان اعمال، نقاط ضعف مسجد قبا مشهد و قوت را تحقیق کند.
امام خمینی اعتقاد دارد «تصرف در موقوفات مسجد یا این که موقوفات دیگر موکول به اذن و حیث متولی فقهی میباشد.» [۱] خیر اصل مسجد؛ و این‌که واقف مسجد خویش را متولی، و برکنار و نصب امام مسجد را در منطقه تولیت‌ خویش قرار دهد اعتبار ندارد چون «جعل تولیت برای مسجد درست وجود ندارد، و برکنار و نصب وی تاثیر ندارد.» [۲] و یا این که این‌که بگوید: عبد و بنده نیتم این بوده که تولیت‌ مسجد را ذمه ‌دار نحس، نسبت به خویش مسجد آدرس مسجد قبا مشهد اینگونه حقی را ندارد. به دلیل این‌که «اصل مسجد تولیت‌بردار وجود ندارد، البته نسبت به موقوفات آن، واقف میتواند خویش یا این که دیگری را متولّی قرار دهد.» [۳] پس «نمازخواندن در آن (مسجد)، موقوف بر اذن کسی وجود ندارد»[۴] و حتی نسبت به تصرفاتی غیر از نمازخواندن در مسجد، مانند اقامه مجلس و به کارگیری از بلندگو و برق و فرش شماره تلفن مسجد قبا مشهد و غیره «نهی واقف تاثیر ندارد. بلی، در شرایطی که برای اشیای مرتبط با مسجد، متولّی خاصی قرار داده گردیده؛ تصرف در آنها موقوف میباشد به حیث وی و ملاحظه جهت وقف.» [۵] و ازآن‌جهت که «مسجد متولّی ندارد و متولّی بردار وجود ندارد.» [۶] بدین ترتیب «رضایت کسی (حتی واقف زمین) در عبادت در آن دارای اعتبار وجود ندارد البته تصرفاتی که منافی با احترام مسجد یا این که مزاحم نمازگزاران باشد روا وجود ندارد.» [۷]
از آنچه که سپری شد معین می شود که مسئولیت هیات امناء در مساجد، نرم‌افزار‌ریزی و مدیر در جهت نگهداری و محافظت از ساختمان مسجد و اموال و وسایل آن و آماده‌آوردن حالت جهت عبادت کردن عموم میباشد، خیر چیز دیگر، آن هم وفق قوانین و مصلحت مسجد؛ و هر کاری «در شرایطی که بر خلاف پایگاهّرات یا این که مغایر مصلحت مسجد باشد روا وجود ندارد.» [۸] و بر همین اصل حتی چنانچه مایحتاج باشد « ضایع کردن مسجد برای تجدید ساختمان مسجد و تعمیر آن بازدارنده ندارد.» [۹]

۲ - رئیس و کارداران مدیریتی
[بازنویسی]
با نگرشی اجمالی به تاریخ سرگذشت مساجد درمی‌یابیم که مساجد صرفا برای ادای فرایض فقاهتی نبوده بلکه خلال مقر تجمع طبقات مختلف اجتماع برای ادای وظایف دینی و فقهی، همواره مهمترین پایگاهی به شمار می‌رفته که عموم و به خصوص جوان ها و اشخاص بانفوذ، از این جای مقدس استعمال می‌کرده در آنجا عده می‌گردیده‌اند تا در امر ‌مسائلی سیاسی، اقتصادی، خدماتی و غیره به مشاجره و مصاحبه بپردازند؛ ‌از این رو پیوسته از این جای مقدس به صورتی مردمی به خواسته سیاست گذاری‌های محلی به کارگیری می‌گردیده‌است.
لذا به خواسته وصال به هدف ها ذکر شده نیاز به پیش‌بینی، اپ‌ریزی سازماندهی تجهیزات و نیرو‌ها و در غایت، در دست گرفتن و تحقیق بر اجرای نرم افزار‌ریزی‌ها میباشد. قدر مسلم تمامی‌ی این‌ها اداره کننده‌ای می‌طلبد که با حدس وضعیت مکانی و هنگامی مساجد، جاری ساختن مدیر اصولی و مهم نماید، یعنی تجهیزات جان دار مسجد را به نیکی و به توجه شناسایی و شرایط مکانی مسجد را تماماً تجزیه و ارزیابی کند و با پیش بینی بعدها متعدد آن، آشنایی دقیقی از آن داشته باشد و مجموعه‌های سنی متعدد را که با مسجد راز و فعالیت دارا‌هستند، ‌شناسایی نماید، میل‌های جوان ها و بین‌سالانی که با مسجد راز و فعالیت دارا‌هستند شناخته شوند، آن‌گاه با مد لحاظ قراردادن همه‌ی مواقعی که اشاره شد،‌ اپلیکیشن‌های فرهنگی، تبلیغی، علمی، ‌هنری و غیره‌ی خود را پی‌ریزی و در زمان اعمال، نقاط ضعف و قوت را تحقیق کند، لکن برای فراهم نمودن اینگونه مسئله‌ای اعتنا به مسائل دیگری به تفصیل پایین ضروری میباشد:

۲.۱ - موضوعات عام
در عمل‌های همگانی مسجد، ذکر نقش مسجد در رواج معارف اصیل اسلامی، ‌از کارداران مؤثر میباشد و تبیین این قضیه که مسجد به چه شکل مکانی میباشد؟ قداست و عظمت این جای چقدر و تا کجاست؟ اقوال پیامبران و ائمه اطهار (علیهم‌السّلام) درباره ی مسجد تا چه حد میباشد؟ مسجد چه‌گونه میتواند بشر را به سیر الی الله سوق دهد، چه طور میتواند بشر را از زشتی‌ها و نامردمی‌ها و جهالت نجات بخشد و راز‌اجرا فضای معنوی و ملکوتی مسجد چه طور میتواند روح آدم را صیقل دهد و زنگار هر آنچه در شان عبد لایق‌ی آفریدگار وجود ندارد، بزداید، امروزه مطرح میباشد.
از عامل ها مؤثر دخیل در عمل‌های همگانی، ذکر نقش مسجد در تبیین موضوعات اجتماعی و فرهنگی میباشد، ‌امروزه در‌صورتی‌که چه به ظواهر جناح‌ای نظامی در سرحدات مرزو بوم اسلامی ما دیده می شود تا نیاز به حضور نظامی داشته باشد، ‌لکن معاندان پیمان خورده‌ی انقلاب اسلامی که از وجود اندیشه سیاسی اجتماعی و معنوی انقلاب اسلامی بسیار وحشت دارا هستند، ناکام از دسیسه‌ی نظامی، جناح‌ی دیگری را بر ضد نظام و انقلاب اسلامی باز‌اند، که آن جناح، فرهنگی میباشد. آن‌ها می خواهند با مهیا آوردن وسایل لهو و لعب و سرگرمی‌های آنچنانی، جامه‌های نامناسب و غیره، ‌جوان ها، را از روش مهم و از مسیری که در پیش گرفته‌اند، گم راه سازند و با سست کردن ایمان و اطمینان آن‌ها، میان وی و انقلاب طلاق بیندازند و مسافت ساخت‌و‌ساز نمایند که مؤثرترین و کارسازترین خط مش تقابل با این مکر، تسلیح جوان ها ما به مسائل اعتقادی و مطلع سازی آن‌ها نسبت به مسائل سیاسی، اجتماعی و فرهنگی میباشد که اجرای این عمل در فضا مسجد گیراتر از هر دور و بر دیگر و تاثیرگذاری آن بیشتر میباشد و از طرفی در میان جوان ها و نوجوان ها و طبقات متعدد عموم گرایش بیشتری برای حضور در مساجد که می‌پندارند راس داده ها‌گیری میباشد، ‌پیدا میشود و لذا حضور اشخاص بیشتر میشود.
عامل ها دیگری در کار‌های همگانی که رئیس مسجد می تواند به آن جذابیت ببخشد، ذکر، تعبیر، و تجزیه و محاسبه مسائل اقتصادی، بهداشتی و به صورت تک تکّی مسائل روز میباشد. نکته‌ی اساسی در عمل‌های همگانی اینکه، ‌اجرای اپ‌هایی که بیان شد به سیرتکامل‌ای پیش گویی و پیاده سازی میگردند که مخلّ آسایش و وقار و وقت ها فراغت همسایگان مسجد نشوند.

ترجمۀ قرآن‎، به علّت داشتن ظرایف و دقایق بلاغی و نحوی از حساسیّت بالایی بر‎خوردار میباشد و معمولاً ‎به‎تیتر یکی‌از سخت ترین اشکال ترجمه به شمار می‎رود‎. ازجمله این نازکی‎های بلاغی‎، تأکید با نون میباشد که همواره در پوسته یک ساختار نحوی‎، جهت تأکید مضمون فعل یا این که گزاره می‎آید و در هر مسجد قبا مشهد ساختار و اسلوبی بر معنایی خاص دلالت داراست‎؛ پرواضح میباشد که ترجمه کننده با آشنایی اینگونه پدیدۀ زبانی‎، بخشی از بحران‎های ترجمۀ قرآن را پشت رمز گذارده و در جابجایی معنای ظریف آن – با رعایت اصول بلاغی– مبتلا لغزش نمی‎خواهد شد‎. لذا در‌این جستار به‎خواسته آشنایی کارکرد معنایی نون تأکید در قرآن مهربان و با طرز توصیفی– آدرس مسجد قبا مشهد تحلیلی و خط مش رویا رویی‎ای‎، فر‎آیند ترجمه «نون تأکید» در چهار ترجمۀ فارسی آقایان الهی قمشه‌ای، فولادوند‎، انصاریان و مکارم‎شیرازی از سورۀ اعراف موردنقد و پژوهش قرار گرفته میباشد‎. بر‎آیند رسیدگی آرم بخشید که در مقولۀ هم اندازه‎یابی شماره تلفن مسجد قبا مشهد برای نون تأکید از جهت تعدّد در یک آیه و بعضا نازکی‎های نحوی‎، عدم وضوح‎هایی وجود دارااست که عدم دقّت حیث در آن ترجمه را مبتلا نارسایی نموده است‎. مطلوب‎ترین مساوی معنایی نون تأکید ثقیله در گزاره­های مثبت‎، قید تأکید «مسلماً» و در گزاره­های منفی قید «هیچ زمان» میباشد و بین مترجمان، انصاریان نسبت به سه ترجمه کننده دیگر چیره‌خیس فعالیت کرده ‎میباشد‎.

مقالة حاضر با راه شناختی به خوشۀ مرکبِ معنی «مامان» در قرآن پرداخته میباشد،آنچه در ارتباط «مامان» در ساختار خویشاوندی ذکر می‌گردد بیان کنده یک معنی رایج از «مامان» میباشد:البته به تفکیک فرهنگ و تمدن‌ها می‌قدرت با سیرتکامل‌ها‌ی متعدد از این معنا مواجه بود،آیین نامه طرز شناختی مقالة فایده‌گیری از مقوله بندیِ پیش مثال بنیاد و کسب به سبکِ شناختیِ ایده آل در باب معنی «مامان» در قرآن میباشد.نتایجِ رسیدگی در پیکرة قرآنی متشکل از 88 آیه مربوط به حوزه «مامان و مادری» کسب به خیر سبک شناختی بود، که با قراردادنِ سبک های مزبوردر کنار یکدیگر خوشۀ مرکب معنا «مامان» در قرآن صورت گرفت،سبک های به دست آمده اعم از سبک مامانِطبیعی،مامان گرانقدر،مامانِ شیری،نامادری، مادرخوانده و مادرازدواج نکرده با سبک ارائه گردیده از سوی لیکاف مشترک میباشد،ولی سبک های مامانِ میانجی و مامان اهداء کننده مثلا مدلهایی میباشد که در قرآن به آن اشاره نشده میباشد و درعوض در خوشۀ مرکب مضمون‌ مامان در قرآن سبک مامانِ معنوی و مامانِ بکرزا قابل حصول میباشد.آنچه قضیه انسجام بخشی در مدلها را آماده آورده میباشد طرحوارۀ تصوریِ رابطه از نوع علّی و به طور نسبی/سببی/ حقوقی و معنوی میباشد،از دربین سبک‌های مطرح، سبکِ مادرطبیعی در مقولة شعاعی«مامان» سبکِ شناختی ایده‌آل به شمار میاید.

متن ها فقاهتی تاریخی و حدیثی و به‌شکل ویژه قرآن کریم ومهربان، یک کدام از مؤلفه‌های نام و نشان‌نصیب «خاطر تاریخی» تمدن اسلامی میباشد. رویه رایج به‌این متن ها، متأثر از دستگاه شرعی و دقت صرف به رده ذکر گزارش میباشد؛ هم اکنون‌آنکه یک متن فقاهتی قادر است در فرا رده ذکر خویش، از پوسته «خبر واحد»(واحد خبری) بیرون خواهد شد و از مؤلفه‌های یاد تاریخی قلمداد خواهد شد. از سویی دیگر، در پیشینه شناسی و تجزیه‌وتحلیل فرهنگ وتمدن اسلامی، دو نوع نگاه می تواند موردتوجه باشد. نگاه نخستین، رویه تجزیه‌ای؛ به‌این شکل که کارایی کنیم تا فرهنگ و تمدن را بر طبق یکان گزارش‌های فقهی اعم از قرآن و احادیث، آنالیز کنیم. رویه دوم، راه بر طبق خاطر تاریخی میباشد. آنچه اصلی میباشد آن میباشد که یاد تاریخی، فقطً در پوسته گزارش‌های تاریخی موصوف به «خبر واحد»، قابل تعریف وجود ندارد. بسیاری از ارثیه تمدنی اسلامی در پوسته‌هایی بالاتر از گفتگو بر طبق خبر ها مجموع قابل مستندسازی میباشد. بسنده کردن به ارثیه مکتوب به‌تیتر فقط قسمت ارثیه تمدنی می بایست به دقت بایسته به خاطر تمدنی ارتقا یابد.

تفکر­ها و علم‌ها پیامدی از طریق زیست و همبسته به منافع، بدآیندها، خوشایندها و بقیه مؤلفه­های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی در بافتار تاریخ میباشد. درین در میان ناهمسانی شعور قرآن مهربان در لینک و پیوند با تغییروتحول معارف انسانی و بقیه مؤلفه­های فرهنگی و اجتماعی در توالی هنگامی میباشد. با اعتنا به جریان­های ناهمسان فکری در سدة آغازین که برآمده از ارکان مختلف و طرز روی­آوری به بنیان اقتدار بود، مبانی و زوایای مشاهده کرد ویژه­ای را ساخت‌و‌ساز نمود که به‌دنبال آن سیرتکامل­های متعدد شعور متن را ساخت. بر این شالوده جستار حاضر به دنبال جواب به سوال چرایی سیرتکامل­های ادراک متن قرآن­کریم و مهربان در سده در آغاز هجری میباشد. این پژوهه باشیوه توصیفی و تاریخی، با مؤلفه­های اگزیستانسیالیسم و توکل بر اوراق کتابخانه­ای عملکرد کرده تا جواب این سوال را در اعطا کرد وستد بینامتنی با مذاکره­های گوناگون ومؤلفه­های در لینک آن بسان تاریخ، ریشه­ها، نسبت­ها، پیوندها، تعاملات، اثرمندی­ها و تعلق­ها به ارکان خویشاوندان­ای و نژادی که هر مورد معطوف به توان میباشد، کاوش کند. مؤلفه­های بازگفته از یافته­های مطالعه در گزینش بخشی نوع درنگ­اندورزی مفسران و ازعوامل مؤثر در سیرتکامل­های فهم و شعور متن درین سده دانسته شد.

تربیت فقاهتی در جامعه معاصر کشور ایران، به دلایل فراوانی برای مثال جهانی شدن و ورود پهناور فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطاتی به معاش روزانه اشخاص، دستخوش تغییر‌و تحول شگرف و در عین درحال حاضر خطرناک گردیده است. تربیت در لغت، به معنای رشد دادن میباشد. تربیت که از هدف ها بسیار اساسی خلقت و ارسال رسل و انزال کتاب ها از سوی معبود میباشد نمی‌تواند سوای غرض باشد. بر ماست که خلال شناسایی هدف ها تربیت د مسجد قبا مشهد ر جهت پناه آن اپ‌ریزی کنیم.
بشر، شگفت‌انگیزترین آفریده خدای تبارک و والاترین نماد توان بی‌منتهای اوست. بشر، مستعد اتصاف به تمامی صفات و کمالات الهی میباشد. او‌را خوی کرد تا به رده قرب الهی و جانشینی پروردگار در زمین رسد و این سیر جز با تربیت درست متفحص نخواهد شد. واقعیت بشر، ملکوتی میباشد که با طی مراتب قوس روبه پایین در‌این فقیه خاکی آدرس مسجد قبا مشهد سکنی گزیده میباشد و تربیت صرفا منش استحصال به آن واقعیت مقدس میباشد.
پیام‌آوران الهی آمده‌اند تا مورد‌های این دگرگونی بلندمرتبه را در وجود آدم آماده آورند و آنها را از این برهوت ظلمانی به روشنایی هدایت رهنمون گردند. تردیدی وجود ندارد که در حالتی‌که آدم بر طبق معیارهای الهی تربیت شماره تلفن مسجد قبا مشهد نشود در به عبارتی سکو حیوانیت باقی خواهد ماند.
قرآن مهربان و سنت شایسته ترین خط مش تربیت را که بر پایه ی آشنایی واقعیت بشر و نیازهای اوست، ارائه می‌نماید.
درین نوشتار برآنیم تا تربیت از بینش اسلام را نظارت کنیم.

۲ - معنا‌شناسی تربیت
[بازنویسی]
تربیت در لغت، به معنای رویش دادن میباشد که در آن نمو و زیادتی مراعات شد‌ه‌است. راغب میگوید: ربّ اصولا به معنای تربیت میباشد و ربّ به صورت مطلق صرفا بر پروردگار اطلاق میشود که متکفّل اصلاح موجودات میباشد.

۲.۱ - تربیت در قرآن
در قرآن مهربان، مشتقّات تربیت یک‌سری توشه به شغل رفته میباشد، برای مثال:
الف) «و تری الارض‌هامده فاذا انزلنا علیها الماء اهتزّت و ربت؛ [۱] زمین را کم آب و بی‌نتایج می‌بینی، پس زمانی که باران فرو می‌فرستیم تکانی میخورد و رویش و نموّ گیاهان در آن استارت میگردد.»
ب) «و قل ربّ ارحمهما کما ربّیانی صغیرا؛ [۲] بگو خدایا والدینم را گزینه عفو و بخشش خویش قرار ده به عبارتی‌طوری که آن ها من‌را در کودکی آیتم لطف و عفو خود قرار دادند.»
برخی از دانشمندان می گویند: ربّ در گزاره «ربّیانی» از مادّه ربو میباشد خیر از ماده ربب زیرا معنای تربیت، در نوع مواقعی که به عمل رفته عبارت میباشد از نموّ و زیادت جسمانی و رشد مادّی؛ و تربیت و ترقیب کردن به کمال و خوشبختی معنوی در اکثر زمان ها مفاد مراعات نشده میباشد، البتّه تربیت به معنی عامّ آن کلیه مراتب نشو و نما و زیادتی را - اعم از دنیوی و معنوی - مشمول می‌گردد. بدین ترتیب کلمه «تربیت»، - با دقت به ریشه آن - به معنای مهیا آوردن موجبات فزونی و رشد میباشد. خلال این، تربیت به معنای تهذیب و از میان بردن صفات ناپسند اخلاقی نیز به فعالیت رفته میباشد. با این طریقه که تهذیب اخلاقی مایه فزونی منزلت و جایگاه معنوی میباشد و از این نظر می‌اقتدار تهذیب را نیز تربیت دانست.

۳ - ایده ها در امر معنا تربیت
[بازنویسی]
البته در زمینه‌ی مفهوم ها اصطلاحی تربیت، حادثه لحاظ نیست. هر مکتبی مبنی بر مبانی فلسفی خویش تمجید ویژه‌ای از آن ارائه داده میباشد که به صورت کلی آنها را در سه تیم می‌اقتدار طبقه‌بندی کرد.
۱- برخی از پژوهشگران معتقدند که بایستی قسمتی از اخلاقیات در وجود انسان شکل گیری پیدا نماید و فضیلت ها به طور رفتار و ملکه و عادت درآید به سیرتکامل‌ای که حتی‌در فقید خواب هم ضد آن خلق و خوی از وی صادر نشود. در حالتی‌که از آیة‌الله حائری «ره» نقل شد‌ه‌است که فرمود: «اینجانب حتی‌د‌ر فقیه خواب هم در شرایطی‌که زن نامحرم را ببینم دیده از وی فرو می‌بندم.»
مطابق این یقین، تربیت نوعی عادت میباشد. بایستی صفات و ملکات اخلاقی را به طور عادت در بیاوریم و کاری کنیم که عموم به شغل های بهتر عادت نمایند. برای مثالً عادت نمایند که نماز بخوانند و راست گو باشند، شغل های بد اجرا ندهند و...
۲- توده‌ای دیگر از پژوهشگران بر این باورند که بشر‌ها را به هیچ چیز عالی یا این که بد نباید عادت بخشید؛ چون عادت قطعا بد میباشد؛ زیرا همین که چیزی عادت شد بر آدم حکومت می‌نماید و بشر با وی مانوس می‌گردد و لذا نمی‌تواند آن را سوراخ نماید. کاری را که اجرا می دهد خیر از روی عقل و عزم اخلاقی میباشد و خیر از روی تشخیص بلکه به حکم عادت اجرا می دهد و در‌صورتی‌که اجرا ندهد بیمار میگردد.

۴ - معنای تربیت از لحاظ قلمرو کاری
[دستکاری]
ولی این نکته را نباید از دید به دور داشت که تربیت از نظر قلمرو و حوزه کاری در دو مفهوم بکار رفته میباشد که عبارتند از:
الف) تربیت خاص و قانونی:
از تربیت در‌این معنا مراحل ویژه‌ای همانند جابجایی‌ درنگ و ساخت‌و‌ساز صفات مشخص در محدوده خاصی متبوع میباشد که معمولاً در مرکز ها و دور و اطراف‌های آموزشی همانند مکتب و دانشکده شکل میگیرد.
ب) تربیت عام یا این که غیررسمی:
این مفهوم از تربیت قضیه‌ساز دیدگاه‌ها و شیوه‌های دگرگونی‌بخشی میباشد که در مجموع فرآیند و زمان معاش جریان داراست و راز منشا دگرگونی و اثر آن خویش شخص یا این که کارداران خارج از وجود اوست. تربیت انبیاء و اولیاء الهی را می‌قدرت جزء این گروه قرار بخشید. اینگونه تربیتی از جنبه حجم، مرزهای مجال و جای را در می‌نوردد و از جنبه ژرفانگری و هم خوانی فطری بر مخاطبش تاثیری بس عمیق می گذارد.

۵ - معنی تربیت از منظر اسلام
[دستکاری]
آدم موجودی میباشد مشحون از قابلیت و امکان‌ها و بضاعت و توان‌های مخفی درونی که بایستی در جریان تربیت آشکار گشته و به ظهور رسد. از سوی دیگر بخش اعظمی از خلقیات و صفات پسندیده می بایست از شیوه های متعدد در وجود او تولید گردیده و به کمالش برساند. به فرموده شهید مطهری: تربیت عبارت میباشد از رویش دادن؛ یعنی استعدادهای درونی را که بالقوه در یک شیء مو جود میباشد به فعلیت در آوردن و پروردن و لهذا تربیت صرفا در زمینه‌ی جاندارها یعنی گیاه، حیوان و آدم راستگو میباشد و در‌حالتی که در ارتباط غیر جاندار این کلمه و واژه را به فعالیت ببریم مجازا به عمل برده‌ایم خیر این‌که به معنی حقیقی وواقعی آن شی‌ء را رویش داده‌ایم...
این رشد دادن‌ها در معنای شکوفا کردن استعدادهای درونی آن موجودهاست و از همین جا مشخص میشود که تربیت بایستی تابع و به‌دنبال فطرت باشد؛ یعنی تابع و در‌پی طبیعت و سرشت شی‌ء باشد. چنانچه سازه باشد یک شی‌ء شکوفا بشود بایستی همت کرد به عبارتی استعدادی که در آن میباشد بروز و ظهور نماید، ولی در شرایطی که استعدادی در یک شی‌ء وجود ندارد، هویدا میباشد چیزی که وجود ندارد و نیست نمی شود آن را رویش اعطا کرد. به عنوان مثالً آمادگی درس قرائت در یک حیوان نیست به همین جهت ما نمی‌توانیم به یک حیوان برای مثالً ریاضی ها حافظه بدهیم که مسائل اکانت و هندسه را حل نماید؛ چون استعدادی که در وی نیست نمی شود رشد بخشید.
امام راحل «ره» دراین باره می فرماید:
«پایه فقیه بر تربیت آدم میباشد. آدم عصاره کلیه موجودات میباشد و فشرده تک تک دانا میباشد و انبیاء آمده‌اند برای این‌که‌این عصاره بالقوه را بالفعل نمایند و بشر یک جان دار الهی بشود که‌این جانور الهی مجموع صفات حق گرانقدر در اوست و جلوه‌گاه روشنایی مقدس حق بزرگ میباشد». به این ترتیب تربیت از طریقه اسلام رشد آمادگی و به فعلیت در آوردن آن میباشد.

فضای مطلوب و ظاهر عالی آن (تاسیس و زیباسازی مساجد و نمازخانه ها)

مسوولان ذیربط در بعدازظهر کنونی بایستی در تاسیس مساجد تا حد متعددی مداخله نمایند، گزینش محل تاسیس نقشه ی متبوع، تجهیزات و فضای سبز آن و ... می بایست اکانت گردیده و از روی اصول باشد؛ تاسیس مسجد در کوچه و پس کوچه ها و با مساحت نادر، سوای دیگر تجهیزات سوت و کور میباشد و رغبتی در دل جوان ها و نا آشنایان به مسجد ساخت و ساز نخواهد کرد. مسجد و نمازخانه می بایست احساسات و خاطره های خوشگل و ماندگار را برای تمامی به ویژه نوجوان ها و جوان ها تداعی نماید. لذا بایستی تدابیری اتخاذ خواهد شد که نوجوان ها و جوان ها، مسجد را محل ادب قسمت، خوشگل و دوست داشتنی بدانند تا با علت و علاقمندی بیشتر به آن روی آورند. به کار گیری از ظرافتهای خاص معماری زیبای سنتی اهل ایران - اسلامی در فضای درونی و بیرونی مساجد با اعتنا به روحیه زیباپسند جوان ها میتواند احساسات و خاطرات خوشایند را در نوجوان ها و جوان ها زنده نماید و این خویش عاملی برای جذب جوان ها به سوی مسجد میباشد. جوان زیبایی را می پسندد و با اعتنا به فطرت منزه خویش به سوی آن رغبت پیدا می نماید. یکی بایستگی ها، زیبایی مساجد و دقت به روح قشنگ شناختی در معماری آن میباشد. این احساس خوشگل در صورتی‌که در روح مسجد چشم گردد، جوان ها از آن استقبال می نمایند.

۲ نظافت و پاکیزگی مسجد

تمیزی و تمیز بودن برای مثال عواملی به‌حساب می‌آید که سبب ساز گرویدن جوان ها به مسجد و نما ز می گردد، لذا مسوولان مسجد بایستی درخصوص غبار روبی، نظافت منظم روزمره یا این که هفتگی، شستن فرش ها و رایحه افشانی مبادرت نمایند. نظافت سرویس بهداشتی، ساخت‌و‌ساز تجهیزات بهداشتی نظیر صابون خانگی ، مایع ضد عفونی کننده، آب گرم در فصل زمستان ها و شستشوی تروتمیز و منظم گوشه و کنار سرویس بهداشتی ها و به فعالیت بردن خوشبو کننده های مطلوب از ضروریات مساجد میباشد.

۳ وسایل صوتی، گرما زا و سوز و سرما زا

مسائل ناخوشایندی مثل نامناسب بودن صدای بلند گوها، سرد یا این که گرم بودن بیش تر از حد مسجد ، تهیه نامناسب نوروروشنایی در مسجد و دیگر عواملی از این قبیل سبب ساز شماره تلفن مسجد قبا مشهد ساخت‌و‌ساز سوابق ی خیالی منفی در ذهن ها اشخاصی که به مسجد می‌روند، گردیده و موجبات نارضایتی و گریزو فرار جوان ها از مسجد میباشد . رفع این نقص‌ رئیس زیرکانه هیأت امنای مسجد و اشخاص اداره کننده امورات و مناسبتهای مسجد را می طلبد. مسجد قبا مشهد

۴ تصمیم گیری متمرکز

مؤمنان و نمازگزاران و مسوولان مربوط می‌توانند به خواسته تهیه و تنظیم نرم‌افزار ها و کارها مساجد و پرهیز از پراکندگی و تعدد تصمیم گیری ها، با گزینش تنی چند از اشخاص جوان و وفادار و حتی المقدور کارشناس، آدرس مسجد قبا مشهد همینطور ریش سفیدان با رسیدگی امام جماعت در پوسته هیأت امنا، کارها مساجد را با صلابت و طرح ریزی دارای انسجام اداره نمایند.

۵ ساخت و ساز تجهیزات فرهنگی ورزشی

مسوولان و گردانندگان مساجد میتوانند با تهیه و تنظیم و اختصاص تجهیزات فرهنگی از قبیل : کتابخانه، کامپیوتر، تالار رسیدگی، تشکیل تیم های تواشیح، سرود، مطابقت قرآن و تشکیل جلسات یادگرفتن قرآن در زمان های مختلف، کلاس های تقویتی بدون پول و کلاس های آموزشی دیگر، سبب ساز جذب جوان ها به مساجد شوند.

۶ استعمال از اشخاص خوش صدا

به کار گیری از قاریان قرآن و مؤذن های مسن و اشخاص بد صدا در بعضا از وقت ها در مساجد سبب ساز دفع جوان ها از مساجد میگردد. مسوولان مسجد در جهت جذب نوجوان ها و جوان ها به مسجد بایستی از مؤذّنان، قاریان و مداحان خوش صدا، جالب و جوان به کار گیری کنند.

ب) هیأت امنای مسجد

پیشبرد کارها مسجد و آبادانی آن، هم به نظر معنوی و هم به حیث دنیوی، اشتراک مساعی و عملکرد والای اعضای هیأت امنا را می طلبد، آن‌ها میتوانند با همفکری و همدلی، از ذمه ی این وظیفه فقهی و داوطلبانه به نیکی بر آیند و ذخیره ای برای آخرت خویش بردارند؛ مختصات ضروری که می بایستی این اشخاص داشته باشند، به گستردن زیر میباشد:

ویژگیهای هیأت امنای پیروز در جذب نوجوان ها و جوان ها به مسجد :

۱ همیاری دور از شوخی

اعضای هیأت امنای مسجد می بایستی در ادای وظایف خویش جدیت داشته باشند و مصمم تکان نمایند، در غیر این شکل مشکل در کارها مسجد پیش میاید.

۲ تقسیم شغل

به حیث می رسدکه کارها مسجد می می بایست به تناسب سن، تخصص، عشق و دیگر عامل ها فردی اعضای آن هیأت امنا، تقسیم خواهد شد تا فشار فعالیت بر دوش شخص یا این که اشخاص معینی نباشد؛ از طرف دیگر این اعضاوجوارح می‌توانند از اشخاص غیر عضو که عشق به شغل دارا‌هستند یاری بجویند تا در تسریع شغل مؤثر باشند، ملاحظه گروه ی کارها خاطر گردیده سبب ساز بروز حرکتی دارای انسجام در کارها مساجد می‌شود که برای اشخاص مرتبط بامسجد و خصوصاً جوان ها دلپذیر خواهد بود.

۳ عشق به شغل

عده ای که در پوسته عضو هیأت امنای مسجد به فعالیت درگیر می گردند بایستی در قبال مس وولیت پذیرفته گردیده عشق داشته باشند و از نیت غیر تقرب الی الله دوری نمایند تا بتوانند سوای هیچ سیرتکامل دلسردی شغل نمایند.

۴ تأمین دارایی

گسترش و بهبود چگونگی عمل های مساجد تا حد متعددی بستگی به مسائل مالی دارااست؛ اعضای گرداننده ی مساجد بایستی در‌این خصوص اندیشه اصلی نمایند و هزینه های متعدد مسجد را در حیث بگیرند و به تناسب آن دارایی ی ما یحتاج را جذب نمایند و از طرفی به هزینه های بی آلایش مسجد از قبیل آب، برق و گاز اکتفا نکنند و هزینه ی جذب جوان ها را نیز به طور مسأله ای اصلی محسوب دارا هستند و در ستون مخارج خویش بگنجانند و از طرف دیگر به طرز سنتی گردآوری پول در مسجد اکتفا نکنند، بلکه با امداد تصاحب کردن از اشخاص متمکّن و نه، گردآوری منظم ماهیانه ی وجوهات نقدی از منازل و عرضه ی قبض، حدس منابع در آمد از قبیل خرید دکان و اجاره دادن آن، شرکت کردن های اقتصادی و غیره، خطاها مالی مسجد را رفع نمایند.

کلمه «فرهنگ وتمدن» در گویش فارسی از کلمه‌های بسیار دیرین میباشد که خیر صرفا در اولیه متن‌های نثر فارسی دری، بلکه در نوشته‌های بازمانده از لهجه پهلوی نیز یافت میشود.
این کلمه و واژه که در سده‌های اخیر، کمابیش از یادها رفته بود مسجد قبا مشهد و صرفا نامی برای کتاب‌های لغت بود، در سال ۱۳۱۴ با نهاد‌گذاری «فرهنگستان جمهوری اسلامی ایران» جانی جدید یافت و با تبدیل اسم وزارت معارف به وزارت فرهنگ وتمدن از فراموش‌منزل دیوان‌ها و کتاب‌های لغت به معاش روزمره آدرس مسجد قبا مشهد پای گذاشت. چنان‌که از این اسم‌گذاری پیداست، کلمه و واژه تمدن با دقت به معنای مهم آن، که متانت و تربیت باشد، موازی «اِطنزِیشن» (Education) در لهجه‌های اروپایی سپردن شد و «فرهنگی» دیگر توشه تیتر عده ای شد که کارشان یادگرفتن بود. البته اشاعه کلمه و واژه «کالچر» (Culture) و مفاهیم مرتبط با آن، نیاز به یافتن برابری را برای آن تجویز کرد و لذا کلمه و واژه «تمدن» در قبال «کالچر» به فعالیت رفت و «نظام آموزشی» موازی «اِطنزِیشن» گذاشته شد.[۱] شماره تلفن مسجد قبا مشهد

۲ - ریشه کلمه تمدن
[دستکاری]
شکل باستانی تمدن در اوستای کنونی و نوشته‌هایی که از فارسی باستان در مشت داریم، بکر میباشد. شکل پهلوی آن «فرهنگ وتمدن» (frahang) میباشد.[۲] گمان می‌رود که‌این کلمه و واژه از پیشوند «فر» («فر» ضمن پیشوند، نام نیز میباشد و در معنای شکوه، درخشندگی و بزرگی در ادبیات به شغل رفته میباشد.) در معنای جلو، بالا و پیش، و «هنگ» درست شده باشد. «هنگ» از ریشه اوستایی «ثنگ» یا این که «سنگ» thang) یا این که (thanga به معنای کشیدن، هنگفت و وزن میباشد.
این کلمه و واژه مرکب از حیث لغوی در معنای بالا کشیدن، برکشیدن و خارج کشیدن میباشد.[۳]
فرهنگ و تمدن را از لحاظ لغوی اکثر وقت ها در معنای عقل و علم به شغل برده‌اند، ولی به معانی گوناگون دیگر نیز آمده میباشد، برای مثال: نیکویی، تربیت و رشد، بزرگی، عظمت، بزرگواری، فضیلت، آرامش، شکوهمندی، حکمت، هنر، دانش، معرفت، دانش فقه، دانش شریعت.[۴]
با دقت به اینکه واژه «فرهنگ و تمدن» به مکان کلمۀ «کالچر» به فعالیت رفته میباشد، مایحتاج میباشد پیش از ذکر تعریف و تمجید اصطلاحی تمدن، به کلمه «کالچر» اشاره خواهد شد.
واژۀ «کالچر» از گویش کلاسیک و شاید قبل از کلاسیک لاتین ریشه گرفته که به معنای کشت و عمل یا این که رویش بوده میباشد. این کلمه و واژه با اعتنا بدین معنا، در کلماتی مانند کشاورزی (agriculture)، باغداری (horticulture)، رشد زنبور عسل (bee culture) به عمل رفته میباشد. معنا «کالچر»، دیرگاهی وجود ندارد که راجع‌به جامعه ها بشری و تاریخ به فعالیت گرفته گردیده و احتمالاً در سال ۱۷۵۰. م اولیه‌توشه در لهجه آلمانی بدین معنی به عمل رفته میباشد.
لهجه‌های دومانسی (لهجه‌هایی که از گویش لاتین غیروابسته گردیده‌اند مانند پرتقالی، اسپانیایی، فرانسه، ایتالیایی، رومانیایی و جز آن.) و لهجه انگلیسی، نخست جنب و جوش خویش تا دیرزمانی، کلمه و واژه «سیویلیزاسیون» (civilisation) را به مکان «کالچر» به عمل می‌بردند. این اصطلاح به کلمه‌های لاتین سیوس (Civis)، سیویتاس (Civitas)، سیویلیس (Civilis) و سیویلیزر (Civiliser) گشوده میگردد که معنای «سیاسی» و «شهری» دارا‌هستند. به این مفهوم که شهروند یک دولت سازمان‌یافته را در قبال عموم خویشان‌نشین قرار میدهد. کلمه و واژه «سیویلیزاسیون» در لاتین کلاسیک نیست، چه‌بسا فرانسوی باشد و از فصل «سیویلیزه» (Civiliser) به معنای وصال به سکو آبادانی یا این که منفعت‌مند شدن از آن، شهری‌وار گشتن و برگشتن، گرفته گردیده باشد!
به‌این‌سان، هر دو اصطلاح «کالچر» و «سیویلیزاسیون» از استارت،‌ اندیشۀ بهگشت و گسترش به سوی کمال را به توجه در بر داشته و هنوز نیز این مفهوم را در کاربردهای بسیار، چه عامیانه و چه روشنفکرانه، محافظت کرده‌اند.[۵]

۳ - تعریف و تمجید فرهنگ وتمدن
[بازنویسی]
در نقطه پایان قرن هیجدهم و شروع قرن نوزدهم که در میهن آلمان، برای «بازجست» تاریخ و آشنایی نژادها و جامعه‌های انسانی همت چشمگیری شد. ابتدا آرمان‌ها، دین‌ها و ترسیم‌ها، هنرها و علم‌های جامعه‌ها و نژادها را پژوهش کردند و سیر تاریخ را بر سیر تکامل مطابقت و همخوانی ساختند، آنگاه کلمه و واژه «فرهنگ و تمدن» را برای پر‌نور ساختن سیر تکاملی و تاریخی جامعه‌ها و ملّت‌ها و کارها معنوی آن‌ها، و «فرهنگ وتمدن» را برای جواب اعلام کردن به نیازهای دنیوی و کارها شهری به شغل بردند.[۶]

۳.۱ - شروع فرهنگ و تمدن با تایلور
شاید کاربرد ظریف و تعریف‌و‌تمجید مضمون‌ فرهنگ و تمدن با تایلور (Tylor) شروع شد. تایلور در ۱۸۷۱. م فرهنگ و تمدن را این‌سیرتکامل تعریف و تمجید کرد: «فرهنگ و تمدن، کلیّت درهم تافته‌ای میباشد مشمول علم، آئین، هنر، ضابطه، اخلاقیات و هرگونه بضاعت و توان و عادتی که آدمی همانند عضوی از جامعه به‌دست می آورد.» [۷][۸]

۳.۲ - کابرد فرهنگ و تمدن در آلمان
تمدن به معنای تازه، بیشتر در آلمان به فعالیت رفت و پیشروان آن آدلونگ (Adelung) و هردر (Herder) بودند. هردر تمدن را رویش پیش‌رونده استعدادها و توانمندی‌ها تعریف‌و‌تمجید کرده و آدلونگ آن را متانت‌آموزی و آرایش و پیرایش دانسته میباشد.[۹]
آلمانی‌ها، به ویژه پس از هردر، مفاهیم فرهنگ را در قبال هم قرار داده‌اند و تک تک دستاوردهای دنیوی، اثرها فنی و گونه های و صور سازمان اجتماعی را که قابلیت بروز و تجلی یک جامعه را مهیا می سازند، فرهنگ و تمدن می خوانند. از لحاظ آن ها، فرهنگ وتمدن عبارت میباشد از تک تک مظاهر معنوی، آفرینش‌های ادبی، هنری و ایدئولوژی مسلطی که تشکیل‌دهنده حقیقت بدیع و خاص مردمی در یک زمان هست.[۱۰]

۳.۳ - تعریف و تمجید فرهنگ و تمدن بعد از آلمان
تعریف و تمجید نو تمدن، بعد از آلمان به کشورهای دیگر رویکرد پیدا کرد. نخست کشورهای دیگر به جهت آلمانی بودن آن تعریف و تمجید، در قبال آن مقاومت می‌کردند و محققان و روشنفکران انگلیسی، تا جایی که می‌توانستند با مفاهیم «جامعه» یا این که «فرهنگ وتمدن» مطالب خویش را ذکر نمایند، در قبال اصطلاح «فرهنگ وتمدن» ایستادگی می‌کردند.
فرانسه از انگلستان نیز بیشتر ایستادگی کرد و «فرهنگ» را، که گویای بسط و شهری‌شدن میباشد، تا همین اواخر بر «تمدن» ترجیح می‌اعطا کرد.[۱۱]
در باب تعریف و تمجید فرهنگ و تمدن، بینش‌های مختلفی وجود داراست و سازه به مقصود‌های متبوع، تعاریف گوناگونی از آن ارائه شد‌ه‌است. برای اینکه ذکر تمامی تعاریف فرهنگ وتمدن، بر ابهام زمینه نیفزاید، به ذکر یک سری تعریف و تمجید اصلی دراین‌باره اکتفا گردیده‌است.
معمولاً پژوهشگران، فرهنگ وتمدن را از دو آن‌گاه متمایز گزینه اعتنا قرار می دهند: الف‌ــ تحت عنوان واقعیتی عینی، نظیر اثراتی که تحقق پذیرفته‌اند یا این که هر آنچه تحت عنوان نتایج یا این که فیض‌ای ارائه و دستیابی میگردد؛ ب‌ــ تحت عنوان واقعیتی که آدم‌ها با آن معاش می‌نمایند، شرکت کردن در سلسله کارها دائمی و باتحرک، هیاتی پرتحرک متشکل از قیمت‌ها.[۱۲]
فرهنگ وتمدن، سازه به تمجید کروبر (kroeber) و کلوکهون (kulchhohn)، مشتمل میباشد بر الگوهای رفتاری مصرح و پر‌نور یا این که غیرصریح و ضمنی که توسط نمادها و به نگرش نمادی، دستیابی و منتقل می شود و اندیشه عمده‌ترین دستاوردهای مجموعه‌های انسانی میباشد و در شغل های دستی نیز تجسم مییابد. فرهنگ وتمدن همینطور مشتمل میباشد بر سنن (که تاریخ گویای آن میباشد)، ‌درنگ‌ها، به ویژه قیمت‌های متعلق بدان‌پندار‌ها، و بالاخره اینکه فرهنگ و تمدن از جهاتی می تواند فیض ایفا انسانی و از جهاتی دیگر برهان صورت‌دهنده اجرا انسانی تلقی خواهد شد.
این مقاله که فرهنگ و تمدن گروه رفتارهای اکتسابی میباشد، بسیار نارساست؛ چون تمدن به منزله خلق و خوی یا این که بازرسی خلق و خوی وجود ندارد. فرهنگ و تمدن از طرفی مشتمل بر ایدئولوژی نیز هست که توجیه‌کننده نحوه خاصی از معاش اجتماعی میباشد و از طرف دیگر مشتمل بر یک سلسله اصول کلی میباشد که به وسیله آن ها هم می‌اقتدار الگوهای رفتاری اشخاص را با مشاهده اعضای دسته استنباط نمود و هم الگوهایی را که اعضای دسته، آنان‌را رفتاری مطلوب و مناسب می‌شمارند، تشخیص اعطا کرد و به صورت سرایت کردن‌هایی خلاصه‌گردیده ارائه کرد.[۱۳]

سرویس ها اجتماعی چیست؟
سرویس ها اجتماعی در دنیا معاصر مثلا وظایفِ عمده دولت‌های عصری و جزو حقوق و دستمزد مهمِ شهروندی محسوب میشود. در موقعیت مدرن، دولت‌ها و احزاب سیاسی زمانی می توانند طرف‌داری و نگهبانی عموم را به خویش جلب نمایند که سزاوار‌گی و تلاش خویش را در عرضه سرویس ها اجتماعی و دستگیری از قشرها جراحت‌پذیر جامعه، در فعالیت اثبات کنند؛ چون فطرى‌ترین و توانمند‌ترین منطق براى انسان چه عامى و دهاتى و چه درس خوانده مسجد قبا مشهد و با فرهنگ، تأیید عملى میباشد. اثر ها عملى هر چیز، دلالت بدیهی و قاطع بر واقعیتِ آن داراست.
سرویس ها اجتماعی پایین عنا وین مختلفی همانند تأمین اجتماعی، تکافل اجتماعی، آدرس مسجد قبا مشهد تأمین و تکافل اجتماعی نیز حافظه میگردد. سرویس ها اجتماعی از نظر لغوی از دو کلمه و واژه «سرویس ها» (عده سرویس) و «اجتماعى» (منسوب به اجتماع) تشکیل‌شده میباشد که مراد از آن، شغل و خدمتى میباشد که در کاسه اجتماع و مناسبات انسانى تحقق پیدا می‌نماید.
در تمجید اصطلاحی آن گفته‌اند: سرویس ها اجتماعی دسته‌یی متشکل از پیش بینی ها و شماره تلفن مسجد قبا مشهد شغل‌های رشته‌یی میباشد که برای جنگ با ایرادات زنده‌گی نظیر فقر، بیماری، پیری، بیکاری، بی‌سرپرستی و حادثه ها، در پوسته نهادها، سازمان‌ها و مؤسسات رفاه اجتماعی عرضه می‌گردد و مراد از آن، تأمین هواخواهی اجتماعی میباشد که از طرق گوناگون نظیر امداد‌های دولت، بیمه‌های اجتماعی، جلب امداد‌های مردمی و نهاد های اجتماعی قابلیت‌پذیر میباشد.۱
فلسفه سرویس ها اجتماعى ریشه در خصلت اجتماعی بودنِ بشر دارااست و از‌آنجا که آدم به‌تنهایى کارکشته به رفع نیازهاى خویش وجود ندارد، در همۀ وقت ها به‌خصوص هنگام بروز خطر به همپا و مددکار لزوم داراست. قبل از تشکیل دولت‌ها و دولت ها وسیع، آدم‌ها در هنگام بروز ایرادات، به همیاری یکدیگر می‌شتافتند و با وسایل و طرز‌های مختلف از یکدیگر دفاع می‌کردند. البته به انگیزه بی آلایش‌گى رابطه ها و مناسبات اجتماعى، این سرویس ها به‌شکل معمولی و سازمان‌نایافته ارایه میشد. البته به ندرت و با پیشرفت جامعه ها و صورت‌گیرى حکومت‌ها و دولتهاى سنتى، معنا سرویس ها اجتماعى هم به ندرت دیگرگون شد.
هجرت‌ها، نزاع‌ها، بروز بیمارىهاى شاگرد و صعب‌العلاج، و انباشته شدن بی‌سرپرستان، ضرورت طلبه شدن سرویس ها اجتماعى را نماد می‌بخشید. ظهور نظام سرمایه‌دارى تازه و انقلاب صنعتى به خیال تبعات اجتماعی‌اش لزوم مسأله را چندبرابر کرد. به همین برهان، مؤسسات و نهادهاى دولتى و در بین‌المللى دراین مورد سازوکارها و قوانینى را حال و روز کردند تا در چارچوب آن، از اشخاص مستلزم جانبداری شکل بگیرد.۲ بیمه‌های اجتماعی: یکی صور سرویس ها اجتماعی، بیمه‌های اجتماعى میباشد. بیمه‌های اجتماعى عبارت میباشد از تامین نیروى انسانى شاغل در مقابل برخى حادثه ها و سوانح احتمالی که در پوسته تفاهم نامه ایفا می‌گردد.۳
رفاه اجتماعی: غرض مهم سرویس ها اجتماعی، ریشه‌کن کردن فقر و نابرابرى و رفع نابسامانی‌هاى اجتماعى و وصال به رفاه اجتماعی می باشد.

رفاه اجتماعى چیست؟
رفاه اجتماعی در طول فعلی معمولاً در دو مضمون‌ کاربرد دارااست؛ معنای عام و معنای خاص. منظور از رفاه اجتماعی به معنای عام، اعتنا به کلیۀ اشخاص جامعه، صرف‌حیث از حالات جسمانی و دیوانه، اجتماعی- اقتصادی و فرهنگی آن‌هاست. این نصیب از اپلیکیشن‌های رفاه اجتماعی، معمولا به عنوان دستمزد ملت در ضوابط مهم کشورها مکان میگیرد. البته خواسته از رفاه اجتماعی به معنای خاص، دقت به دسته‌های ویژه اجتماعی میباشد که به جهت ویژه‌گی‌های خاص جسمی، روحی، شخصیتی، عاطفی، و یا این که اجتماعی- اقتصادی و فرهنگی دارنده وضعیتی متعدد از دیگر افراد می‌باشند، مانند: کودک ها، سالمندان، بی‌سرپرستان، فقرا، نیازمندان، معلولان جسمی و یا این که کم عقل، بیماران، اشخاص و خانواده‌های زخم‌چشم از رویدادها طبیعی و غیرطبیعی، مهاجران، پناهنده‌گان و امثال آن ها.۴
تکافل اجتماعی: در فرهنگ وتمدن اسلامی از سرویس ها اجتماعی و تأمین اجتماعی، بیشتر به تکافل اجتماعی تعبیر و تفسیر گردیده‌است. تکافل اجتماعى چنان‌که از معنای لفظی آن برمی‌آید، آن میباشد که اشخاص جامعه همدیگر را امداد، کفالت، تضمین و نگهبانی نموده و همۀ نیروهای انسانی جامعه در حفظ از منافع و مصالحِ اعضای جامعه و دفع خسارت از آنها متفق و هماهنگ باشند. تکافل یک دستورِ دوطرفه میباشد، بدین مضمون‌ که مسوولیت‌ها و تکالیف اعضاى جامعه، عموم و دولت، متقابل بوده و همگی بایستی در جهت مرتفع ساختنِ ایرادات و دغدغه‌هاى فردى و اجتماعی، تعاون و تشریک مساعى داشته باشند.

سرویس ها و تکافل اجتماعی در اسلام
آنالیز تاریخ صدر اسلام نشانه می دهد که در آن بعد از ظهر الگوی موفقی از سرویس ها و تکافل اجتماعی وجود داشته میباشد. رساترین و عمیق‌ترین ذکر از تکافل اجتماعی را در سخنان نبی اکرم – صلی الله علی وسلم – می‌قدرت یافت. وی در حدیثی جامعه بشری را به کشتی‌یی تشبیه می‌نمایند که تنی چند از سرنشینان آن در طبقه بالا و چندین در طبقه ذیل آن مکان میگیرند. آنانی که در طبقه پایینی قرار دارا‌هستند، به عذروبهانه به دست آوردن آب، استارت می‌نمایند به شکاف کردن کشتی. دراین‌صورت در صورتی دیگرافراد دخالت کردند و دست آن‌ها‌را گرفتند، هم خویش را نجات می دهند و هم آنها‌را. ولی در شرایطی که بی پروایی سپردن کردند، کشتی ترک میشود و همۀ سرنشینان سوای استثنا غرق میگردند.۵
در حدیثی دیگر پیغمبر اکرم (ص) جامعه اسلامی را به پیکر واحد تشبیه نموده است.۶
شعر دارای شهرت روحانی مصلح‌الدین سعدی (رح) که در سالون مذاکرات ملل متحد مندرج، مضمون همین حدیث را پرورانده میباشد:
بنی بشر اعضای یک پیکرند
که در آفرینش ز یک جوهرند
چو عضوی به درد آورد دوران
دگر عضوها را نماند قرار
تو کز محنت بقیه افراد بی‌غمی
نشاید که نامت نهند آدمی
قرآن مهربان در آیه ها متعددى بر تعاون و تکافل اجتماعى به مراد وصال به رفاه اجتماعی، تأکید کرده و تکلیف اشخاص جامعه را نسبت به یکدیگر پر‌نور کرده است. برای مثال در آیه‌یی میفرماید: «
» (سوره مائده:آیه ۲ ): و در نیکوکاری و پرهیزگاری با یکدیگر همیاری نمایید و در گناه و ستمکاری هیچ زمان همیاری ننمایید.
درین آیه، بناى اول جامعه انسانی بر تعاون و همکارى متقابل اشخاص بنیان گردیده و عموم به تعاون و شرکت کردن در ارتباط نه و زهدوتقوا تشویق و ترغیب و از تعاون و همدستى درباره‌ی شر و گناه و ستم‌پیشه‌گى نهى گردیده‌است.

شناخت با اعیاد قانونی در اسلام
این افتخار برای آئین مقدّس اسلام و جامعه‌ی مسلمین بس که هیچوقت برای حادثه ها و اتفاق ها جزیی و احیاناً مسخره و غیر قابل توجه پایکوبی نمی‌گیرند و روز تاریخی نمی‌سازند و مورد برای اسراف و تبذیرهای مضرّ و مفسد بوجود نمی‌آورد.چهار عید دراسلام به صورت رسمى وجود داراست که عبارت‏اند از: عید قربان، عید غدیر، مسجد قبا مشهد عید آدینه و عید فطر.

عید قربان
عید غدیر
عید آدینه
عید فطر

گرامی ترین اعیاد اسلام کدام میباشد ؟
1. عید قربان
عید قُربان یا این که عید الأضحی از عید‌های گرانقدر مسلمانها دردهم ذی حجه. بنابر آدرس مسجد قبا مشهد احادیث اسلامی، در‌این روز پروردگار به ابراهیم خلیل دستور اعطا کرد تا فرزندش اسماعیل را قربانی نماید. وی اسماعیل را به قربانگاه پیروزی، البته جبرئیل همپا با «قوچی» نازل شد و ابراهیم آن را به مکان اسماعیل قربانی کرد. سنّت قربانی در روز عید قربان در کشور منا به حافظه آن اتفاق میباشد. مسلمانانی که برایحج، به زیارت منزل آفریدگار‌ می روند، طبق شروطی وظیفه دارا‌هستند در منا قربانی نمایند. شماره تلفن مسجد قبا مشهد

عبادت در شب و روز عید قربان بسیار پیشنهاد گردیده و احیای شب عید قربان به دعا، نماز و نیایش فضلیت فراوانی داراست. در روز عید قربان اعمالی مانند غسل، نماز عید قربان، قربانی کردن، زیارت امام حسین (ع) و قرائت دعای ندبه، مستحب میباشد. روزه دریافت کردن در عید قربان مانند عید فطر مطابق منابع شرعی حرام میباشد.

عید قربان در سرزمین‌های اسلامی، تعطیل قانونی میباشد و مسلمانها درین روز پایکوبی میگیرند. اسم دیگر عید قربان، عیدالاضحی و عید خون میباشد. دهخدا از این روز با اسم عید گوسپندکشان نیز خاطر می‌نماید. این روز به عبارتی روز تست و آزمون حضرت ابراهیم (ع) و حضرت اسماعیل (ع) میباشد که از آن سربلند خارج آمدند.

2. عید فطر
عید فطر یا این که عید روزه‌گشا روز اولیه ماه شوال و در نقطه پايان ماه رمضان میباشد. عید فطر از مهمترین جشن و پایکوبی‌ها و اعیاد مسلمان‌ها میباشد. در کشورهای اسلامی، عید فطر مثلا اعیاد بسیار اساسی به حساب می‌آید و معمولاً با تعطیلی قانونی همدم میباشد. درین روز، روزه حرام میباشد و مسلمان ها نماز عید برگزار می‌نمایند

آداب و احکام خاصی برای شب و روز عید فطر اورده شده میباشد؛ ازجمله تلاوت نماز و دعا، خواندن قرآن، غسل، زیارت امام حسین(ع)، احیا و بیان کردن تکبیرات خاص مثلا انجام مستحب این جاری ساختن میباشد. این روز در بیشتر کشورهای اسلامی، تعطیل قانونی میباشد و مسلمانها نماز عید برگزار می‌نمایند.

سنت‌ مسلمانها در روز عید فطر

در متن ها اسلامی، پیشنهاد گردیده است که مسلمان‌ها در روز عید فطر و عید قربان، خزینه و غسل نمایند. غسل عید، از سنت‌های مسلمان ها در روز عید میباشد و در آن فرقی در بین مردان، زنان و خردسال ها وجود ندارد. برخلاف غسل آدینه، غسل عید می تواند پیش از اذان صبح اجرا گیرد.

خلال غسل، رایحه زدن و مسواک کردن نیز از سنت‌های روز عید فطر میباشد. از سنت‌های مسلمان‌ها در روز عید فطر، تکبیر میباشد. تکبیر در روز عید فطر، برگرفته از آیه‌ای از قرآن میباشد و قبل از نماز عید فطر و آغاز خطبه، در منزل‌ها و کوچه و بازار خوانده میشود.

پیغمبر خداوند صلى الله علیه وسلم فرمودند:
خدا این عیدهای شما‌را تغییر و تحول داده و به دو عید میمون تبدیل نموده است که عید رمضان و عید قربان باشند.

در برخی احادیث تاریخی آمده که‌این دو عیدی که هم محلی مدینه جشن و پایکوبی می‌گرفتند، عید نوروز و مهرگان بودند که آیین اسلام، اعیاد سعید فطر و قربان را جایگزین آنان کرد.

چون مقرر نمودن این روز ها تحت عنوان عید، از جانب خویش آدم‌ها بود و دستوری بر طبق این شغل از جانب پروردگار نازل نشده بود، نبی خداوند صلى الله علیه وسلم جلوی برگزاری آن را گرفت.

هم‌اینگونه عید باستانی پیشینه‌ی اسلامی ندارد، بلکه بازمانده‌ای از زردشتیان میباشد. به طور تقریبً در روز سیزده به در همین ماه (فروددین ماه) بود که حضرت ابراهیم علیه السلام هنگامی که عموم برای جشن و پای کوبی و سرور به سوا شهر رفته بودند، بت‌ها را باخت.

3. عید غدیر
عیدِ غدیر ۱۸ ذی الحجه در روزنگار قمری میباشد که به وسیله مسلمان ها شیعه برای جانشینی مصرح علی بن ابی طالب در منزلت امامت بعد از محمد رسول مسلمان‌ها پای کوبی گرفته می شود.

به اعتقادوباور شیعه ها بر پایه ی خطبه محمد در غدیر خم علی را پس از خویش با حدیث (عربی: مَن کُنتُ مولاه فَهذا علیّ مولاه أللهم والِ اینجانب والاه و عادِ اینجانب عاداه) جانشینی وی را برای همه مسلمان ها اعلام و به پایان رسانید. به اعتقادوباور شیعه‌ها آیه سوم سوره مائده در روز عید غدیر نازل شده است که آمده الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی

عید غدیر، عید الله الاکبر و عید آل محمد و ارزشمندترین و والاترین عید اسلامی میباشد. هیچ روزی در طی سال، فرخنده خیس و خوش یمن خیس از این روز مقدس نزد شیعه‌ها اهل بیت وجود ندارد.

شیعه‌ها در سراسر دنیا این روز را جشن و پای کوبی گرفته، مراسم مختلفی در گرامی‌داشت آن برگزار می‌نمایند. برگزاری این پایکوبی خصوصا در قرن‌های اخیر از شعائر شیعه به حساب می آید.

4. عید آدینه
عید آدینه رجوع و برگشت ‏به خویشتن میباشد که نقش اساسى درپیشبرد هدف ها، و وصول به غرض داراست، و به راستى که برقرارى اتحاد و یک ‏رنگى وهمدلى مسلمانها، وسیعترین و ژرف ‏ترین برکات را براى آن‌ها به ارمغان خواهد آورد.

البته اگرعید فطرت و خودسازى نباشد، عیدهاى دیگر کامل شدن نخواهد شد. اگرچنین عیدى درزندگى بشر تحقق یابد تمامی روز، روزعید میباشد؛ چنان‏ که ‏امیرمومنان على(ع) فرمود: «انما هوعید لمن پیشین الله صیامه و شکر قیامه، وکل ‏یوم لا یعصى الله فیه فهو عید؛ امروزتنها عید کسانى میباشد که روزه آنان در پیشگاه ‏خداوند پذیرفته خواهد شد، و عبادت‏هاى شبانه آن ها آیتم تایید معبود گردیده باشد، و هر روزى ‏که گناه نکنى روزعید تو میباشد.»

حضرت على(ع) این حرف را ازسرچشمه وحى گرفته‏ بود، چرا‌که وقتى خطبه فرستاده خداوند(ص) را درمسجد پیرامون فضیلت ها ماه رمضان شنید، ازآن حضرت پرسید: «شایسته ترین کاردرماه رمضان چیست؟» رسول(ص) جواب بخشید: «الورع عن محارم الله عزوجل؛ ورع و پرهیزکارى ازآن چه پروردگار حرام کرده است ‏مى‏باشد؛ یعنى به عبارتی خودسازى و برگشت ‏به فطرت تمیز توحیدى‏.»

اعیاد تبارک مسلمانها کدامند ؟

وجوب نماز، در زمان ها خاصّ و معيّن:
... فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ كانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ‌ كِتاباً مَوْقُوتاً . [۱] غرض از «كتابا موقوتاً» اين میباشد كه نماز، محصور به وقت ها خاصى میباشد كه از آن تعدى نبايد كرد. [۲] [۳]

۲ - زمان ها نمازهای پنجگانه مسجد قبا مشهد
[دستکاری]
وجوب نماز، در وقت ها پنجگانه شبانه روز:
۱. وَ أَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ ذلِكَ ذِكْرى‌ لِلذَّاكِرِينَ‌ . [۴]بنابر قولى، نماز «طرفى النّهار» مشمول نماز صبح، ظهر، بعدازظهر و «زلفاً اینجانب اللّيل» مشمول آدرس مسجد قبا مشهد نماز مغرب و عشا مى‌گردد. [۵] [۶]
۲. أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى‌ غَسَقِ اللَّيْلِ وَ قُرْآنَ الْفَجْرِ ... [۷] آيه ياد گردیده جامع نمازهای پنجگانه میباشد، زيرا نماز به هنگام زوال خورشید مشمول نماز ظهر و بعد از ظهر و «غسق اللّيل» دربرگیرنده نماز شماره تلفن مسجد قبا مشهد مغرب و عشا مى‌خواهد شد و غرض از «قرآن الفجر» نماز صبح میباشد. [۸]
۳. ... وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ غُرُاینترنتِها وَ مِنْ آناءِ اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَ أَطْرافَ النَّهارِ ... [۹] بنابر قولى، خواسته از تسبیح در آيه، نماز میباشد. [۱۰]
۴. فَسُبْحانَ اللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ وَ حِينَ تُصْبِحُونَ‌ وَ لَهُ الْحَمْدُ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ عَشِيًّا وَ حِينَ تُظْهِرُونَ. [۱۱][۱۲] از ابن عبّاس سؤال شد: آيا نمازهاى پنجگانه را در قرآن مى‌يابى؟ اعلام کرد: آرى، و آيه ياد گردیده را تلاوت نمود، بنابراين هدف از تسبيح در «حين تمسون» نماز مغرب و عشا و در «حين تصبحون» نماز صبح و در «عشيّاً» نماز بعد از ظهر و «حين تظهرون» نماز ظهر میباشد. [۱۳]
۵. فَاصْبِرْ عَلى‌ ما يَقُولُونَ وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ الْغُرُاینترنتِ‌ وَ مِنَ اللَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَ أَدْتوشهَ السُّجُودِ. [۱۴] [۱۵]

۳ - حفظ بر وقت نماز وسط
[دستکاری]
مطلوبيّت حفظ بر وقت نماز وسط:
حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى‌ وَ قُومُوا لِلَّهِ قانِتِينَ‌ . [۱۶] بنابر روايت وارده از امام باقر و امام راستگو عليهما‌السلام هدف از «الوسطى» نماز ظهر میباشد و سازه بر قولى، خواسته از آن نماز بعدازظهر میباشد و روايتى از نبی صلی‌الله‌علیه‌وآله هم بر آن دلالت داراست. [۱۷]

۴ - مراقبت بر تایم ها نماز
[بازنویسی]
مطلوبيّت حفظ بر وقت ها نماز، در هر هم اکنون:
حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى‌ ...[۱۸] منظور از دستور به مراقبت بر نمازها، تلاوت آن ها دراوقات آن و مداومت نمودن بر آن میباشد. [۱۹]

۵ - اولیه وقت نماز صبح
[دستکاری]
فضيلت اقامه نماز صبح، در ویّل وقت (طلوع فجر):
أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى‌ غَسَقِ اللَّيْلِ وَ قُرْآنَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كانَ مَشْهُوداً . [۲۰] هدف از «قرآن الفجر» نماز فجر -صبح‌- میباشد و پاراگراف «كان مشهوداً» اشاره دارااست بر تأكيد و مبالغه نمودن تلاوت نماز صبح در ویّل وقت. [۲۱]

۶ - اخرین وقت نماز عشاء
[دستکاری]
آخر شب، آخرين وقت نماز عشا:
أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى‌ غَسَقِ اللَّيْلِ‌ ...[۲۲] منظور از «غسق اللّيل» ظلمات زياد و شديد میباشد كه‌عبارت از نصف و نيمه شب میباشد و آيه ياد گردیده دلالت داراست بر اينكه پایان وقتِ نماز عشا، آخر شب میباشد. اين مقاله از امام باقر و امام راست گو عليهماالسلام روايت شد‌ه‌است. [۲۳] [۲۴]

۷ - رویه تشخیص وقت ها نماز
[دستکاری]
طلوع و غروب خورشید، راهى براى تشخيص زمان ها نماز:
۱. أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى‌ غَسَقِ اللَّيْلِ‌ .... [۲۵]
۲. فَاصْبِرْ عَلى‌ ما يَقُولُونَ وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ الْغُرُاینترنتِ

این کوچ در زمان تیمور با توسل به اجبار اجرا شد؛ اما به دوران فرمانروایی شاهرخ و دیگر امرای تیموری مرکزیت یافتن خراسان و ماوراء‌النهر به نظر فرهنگی و اقتصادی، سبب کوچ خودخواسته هنرمندان بدین حوزه‌ شوید. درین زمان اعضای قوم و قبیله سلطنتی و ماموران عالیرتبه دولتی در کارها عام‌المنفعه پیش گام بودند؛ برای مثال مسجد قبا مشهد حامیان اساسی هنرمندان در زمان تیموری، گوهرشاد همسر شاهرخ بود که زیر حیث وی یک گروه عام‌المنفعه معماری یک کدام از در هرات و دیگری در مسجدی در کنار ضریح حضرت رضا علیه‌السلام با اسم خویش او یعنی آدرس مسجد قبا مشهد مسجد جامع گوهرشاد ساخته شد. (رویمر، 1379 ، 317)
گوهرشادآغا، دختر امیر غیاث‌الدین ترخان درسال 818 ق
به وسیله معمار موفق دست بعد از ظهر تیموری قوام‌الدین بن‌زین‌العابدین بن طیان شیرازی شماره تلفن مسجد قبا مشهد با استعمال از خشت و گچ این مسجد را پی‌ریزی کرد و بعداز سپری شد سه سال ساختمان آن در سال 821 ق به اتمام رسید. این مسجد دارنده گنبد فیروزه‌ای گران قدر، یک صحن، چهار حیاط و هفت شبستان گرانقدر میباشد. (پوپ، 1382، 30)
مسجد گوهرشاد از محل موقوفات منحصربه‌فرد خویش، دارنده درآمد میباشد که صرف تعمیرات و هزینه‌های روان مسجد می شود. ضمن موقوفات خاص که به وسیله گوهرشاد بیگم و در هنگام احداث مسجد وقف شده، چند فقره املاک مزروعی و باغ ها و زمین ها و مستغلات شهری نیز بعدا به وسیله اشخاص در‌ستکار وقف برآن گردیده است.
(با خبر الشمس، 1362 ، 443 )یکی زیباترین حیاط‌های مسجد گوهرشاد، حیاط مقصوره میباشد که مشتمل بر کاشیکاری معرق، سنگ تراشی و نگارگری و خطاطی بر روی گچ میباشد. نقش مایه‌های به شغل رفته، اسلیمی، گره و خط میباشد. تاریخ بنای این حیاط 820 هـ.ق میباشد. در لبه دهانه تراس، کتیبه زیبایی به خط ثلث از بایسنقر میرزا میراث میباشد. (عطاردی،1371، 722)
مسجد گوهرشاد به خصوص حیاط‌های آن بارها آیتم بازسازی اصلی قرار گرفته میباشد. اساسی‌‌ترین بازسازی‌های مسجد مرتبط با سال‌های 1008، 1052، 1053، 1059، 1077، 1084، 1118، 1119ق میباشد. (صمدی؛ یغما، 1333، 514)
دو‌مین حیاط دارای شهرت مسجد جامع گوهرشاد، تراس شمالی پر اسم و رسم به حیاط دارالسیاده میباشد که از روش این حیاط و رواق دارالحفاظ تشرف به مقبره مطهر رضوی قابلیت و امکان‌پذیر شد‌ه‌است. این حیاط معدود‌عمق به تراس بی آلایش دارای شهرت میباشد و به دارالسیاده شیوه داراست. (مصدقیان،1384، 6) سومی حیاط، تراس شرقی مسجد موسوم به تراس حاجی حسن میباشد که در سمت جنوبی درون تراس، شبستانی موسوم به شبستان گرم وجود دارااست. (شمس‌الشموس‌، 1350، 7)چهار‌مین و واپسین حیاط، حیاط غربی میباشد که در قبل متصل به بدنه بازار تبارک بوده میباشد و با این تراس مسجد با بست روحانی بهاالدین عاملی مرتبط می‌گردد. درون حیاط کتیبه‌هایی چشم میشود که اکثر زمان ها بر روی قضیه لاجوردی تیره و به رنگ سپید شغل گردیده‌اند. (عطاردی، 1371، 728)
در حوالی حیاط‌ها هفت شبستان با محور‌های ضخیم و به مدل معماری سنتی مساجد کشور‌ایران وجود داراست که در روزگار‌های متعدد به اسم‌های متفاوت اسم‌گذاری گردیده‌اند و عمدتا به اسم اشخاصی که در آن‌ها به درس دادن فراگیر سرگرم بوده‌اند یا این که اقامه نماز جماعت به وسیله آن‌ها شکل می‌گرفته میباشد، نامیده می گردند. (قصابیان،1377، 3)این شبستان‌ها عبارتند از: شبستان گرم‌، شبستان سبزواری (محل اقامه نماز بوسیله حاج میرزا حسین فقید سبزواری ( شبستان آقا حسین)، شبستان تبریزی، شبستان نهاوندی (محل اقامه نماز بوسیله حاج روضه خوان علی‌اکبر نهاوندی)، شبستان میلانی، شبستان نجف آبادی (شبستان امام آدینه) و شبستان علوی که به شبستان َآفتاب روهم مشهور بود. اما این شبستان‌ها به جز شبستان گرم که همچنان از عصر تیموری به همین اسم خوانده می‌گردد از عصر‌های صفویه تا قاجاریه به اسم‌های متعدد دیگری معروف بودند. (عطاردی، 1371،734)
در دفترها اوارجه مرتبط با تعمیرات که معمولا هم تعمیر و هم ایجاد مسجد و اماکن متبرکه را دربر‌می گیرد، کیفیت پرداخت اجرت و دستمزدها، خرید مصالح ساختمانی و جای ‌های اعمال تعمیرات به طور تفکیک گردیده و مشخص و معلوم آمده میباشد. عمده هزینه‌های انجام یافته درین دفتر ها به طور مقاطعه کاری به معمارباشیان دیوان اعلی پرداخت گردیده است. دفتر ها اوارجه و توجیهات مثلا منابع پر ارزش درباره شرایط و تشکیلات آستان قدس رضی، در محدوده وقتی فی مابین عصر پادشاه عباس اولیه صفوی، تا اواخر زمان قاجار میباشد. تهیه و تنظیم این دفترها به طور هر ساله طبق روز‌نگار هجری قمری و موافق سال نمای ترکی زمان و تیم بدون نقص هر زمان، معرف پول در گردش آستان قدس در زمان 1 سال خورشیدی میباشد. در محل کار اوارجه مرتبط با سال1156ق تعمیرات بنایی، گچکاری و نصب سنگ‌هایی از اره‌های شبستان‌های ملا عبادالله و ملاملک‌علی منبر مسجدگوهرشاد به مبلغ76نادری و 825 دینار به بنای سرکار آستانه که غالبا با اسم معلم محمدباقر در‌این اوراق شناخته گردیده واگذار گردیده‌است. اجرت و مصالح به کاربرده گردیده در مقایسه با دفترها توجیهات بسیار کمتر بوده و به حیث می رسد که بیشتر تعمیرات جزئی و کوتاه‌دوران درین سیرتکامل اسنادبه معماران و استادکاران محول می‌شد‌ه‌است.