عبداللّه بن جعفر حِمیری، فقیه و محدث شیعی سده سوم و چهارم هجری، صاحب و مالک تاثیر دارای اسم و رسم قُربُ الاِسناد و زنده در زمانه امامت امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع) و همینطور در زمان غایب بودن صغری.او از اول اشخاصی میباشد که در حوزه علمیه کربلا به تربیت طلبه کوشش گمارده میباشد. سازه بر نقل روضه خوان طوسی، عبدالله بن جعفر حمیری دارنده هفده کتاب بود که فقط یک تاثیر وی به دست ما رسیده مسجد قبا مشهد میباشد.[۱]
به دنیا آمدن
از تاریخ ظریف میلاد و وفات عبدالله بن جعفر اطلاعی در مشت وجود ندارد، ولی بی شک در روزگار امامت امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع) و در زمان غایب بودن صغرا میزیسته آدرس مسجد قبا مشهد میباشد.
حمیری، از مشایخ و بزرگان قم بود، در سالهای آخری قرن سوم به کوفه مهاجرت کرد و محدّثان آن شهر از او روایات بخش اعظمی شنید.[۲]
فرزندان
حمیری خلال فرزندش محمد، که شخصی پر اسم و رسم و مالک تألیفات بوده، سه فرزند دیگر، به اسمهای احمد و جعفر و حسین، داشته میباشد که همه دارنده مکاتباتی با امام مجال(عج) رزرو مسجد قبا مشهد بودهاند.[۳]
راوی حدیث
حمیری نقش مهمی در ماجرا مکتوبات حدیثی محدّثان قم داشته میباشد.[۴] همینطور اسم او در سلسله ورقه ها روایی بخش اعظمی از اثر ها محدّثان شیعی کوفه و بخش ها دیگر شماره تلفن مسجد قبا مشهد چشم میگردد.[۵]
بعضا از اشخاصی که حمیری از آنان داستان کرده عبارتاند از:
احمد بن محمد بن خالد برقی[۶]
محمد بن حسین بن ابی الخطاب[۷]
محمد بن خالد طیالسی[۸]
ایوب بن نوح بن دراج[۹]
مهمترین راویان حدیث از حمیری نیز عبارتاند از:
فرزندش محمد بن عبدالله حمیری[۱۰]
احمد بن محمد بن یحیی عطار قمی[۱۱]
محمد بن همام اسکافی[۱۲]
محمد بن حسن بن ولید قمی[۱۳]
علی بن حسین بن بابویه[۱۴]
ابوغالب زُراری[۱۵]
محمد بن موسی بن متوکل[۱۶]
اما روضه خوان طوسی در رجال خویش[۱۷] بین اصحاب امام رضا (ع) از شخصی به اسم ابوالعباس حمیری خاطر کرده که خویی[۱۸] ـ با ارائه دلایلی، به عنوان مثال تاریخ هجرت حمیری به کوفه، که نجاشی آن را گزارش کرده ـ او را غیر از عبداللّه بن جعفر حمیری دانسته میباشد.[۱۹]
اثرها
حمیری اثرها زیادی تألیف کرده که اکثر اوقات مشمول موضوعات گزینه عشق و علاقه محدّثان آن زمان میباشد. مثلا موضوعاتی که محدّثان شیعه آن زمان اثرها زیادی درباره آن تدوین کردهاند، جوابهای ائمه به سوالهای اصحاب درباره مسائل فقاهتی و کلامی میباشد که مورد ها فراوانی از آنان در کتاب ها اربعه نقل گردیده است.[۲۰]
مکاتبات شرعی ـ کلامی
عبدالله بن جعفر حمیری بعضی مکاتبات دینی ـ کلامی فی مابین امامان شیعه و اصحاب را گردآورده و اثراتی با این زمینه تألیف نموده است.
او در کتاب مسائل الرجال و مکاتباتهم اباالحسن الثالث (ع)،[۲۱] طومار نگاریهایی فی مابین بعضی اصحاب امام هادی(ع) با وی را، که غالبا شامل مسائل شرعی میباشد، گرد آورده میباشد.
اسم بعضا از این اشخاص در منابع حدیثی دیگر آمده میباشد که عبارتاند از:
حسن بن صاحب و مالک[۲۲]
محمد بن جزک[۲۳]
حسین بن علی بن کیسان صنعانی[۲۴]
ایوب بن نوح[۲۵]
محمدبن سرو[۲۶]
علی بن ریان بن صلت[۲۷]
مسائلُ لأبی محمد الحسن
حمیری همینطور کتابی با تیتر مسائلُ أبی محمدالحسن علی ید محمد بن عثمان العَمری تألیف کرده که نقل قولهایی از آن در اثرها متعدد امامیه باقیمانده میباشد.[۲۸]
براساس این نقل قولها، به لحاظ می رسد که نصیب اعظم این کتاب، سوالهای فقاهتی از امام عسکری(ع) بوده که حمیری آنان را از روش محمد بن عثمان عَمْری دومین نایب خاص، به امام میرسانده و جوابهایی نیز از روش عمری میگرفته میباشد.[۲۹]
الدلائل
عبدالله بن جعفر حمیری اثراتی نیز در مسئله امامت تألیف نموده است. او کتاب مهمی با اسم الدلائل داشته میباشد[۳۰] که تا قرن هفتم جان دار بوده و بهاءالدین اربلی[۳۱] و ابن طاووس[۳۲] بخشهایی از آن را نقل کردهاند. ابن طاووس ورژنای از این کتاب را، به خط احمد بن حسین ابن غضائری، در مشت داشته میباشد.[۳۳]
کتاب الغیبه
مثلا اثرها حمیری درباره غایب بودن، کتاب الغیبة میباشد. همینطور او تألیف دیگری دراین باره داشته که نجاشی[۳۴] هم از آن با اسم الغیبة و الحیرة خاطر کرده و احتمالا به عبارتی میباشد که طوسی، به گزارش ابوجعفر محمدبن جعفر ابن بُطّه قمی، اسم آن را الفترةُ والحیرة بیان نموده است.[۳۵]
ابن ابی زینب،[۳۶] ابن بابویه[۳۷] و روضه خوان طوسی در کتاب الغیبة[۳۸] احادیث فراوانی درباره غایب بودن از حمیری نقل کردهاند که برگرفته از اثرها او دراین باب میباشد.
روضه خوان صدوق در کتاب التوحید[۳۹] روایاتی به گزارش مشایخ خویش از حمیری آورده که احتمالا از کتاب العظمة و التوحید یا این که کتاب التوحید و البداء و الارادة و الاستطاعة و المعرفة[۴۰] میباشد که روحانی طوسی[۴۱] از کتاب اخیر با تیتر التوحید و الاستطاعة و الافاعیل و البداء خاطر نموده است.
عبداللّه بن جعفر حِمیری، فقیه و محدث شیعی سده سوم و چهارم هجری، صاحب و مالک تاثیر دارای اسم و رسم قُربُ الاِسناد و زنده در زمانه امامت امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع) و همینطور در زمان غایب بودن صغری.او از اول اشخاصی میباشد که در حوزه علمیه کربلا به تربیت طلبه کوشش گمارده میباشد. سازه بر نقل روضه خوان طوسی، عبدالله بن جعفر حمیری دارنده هفده کتاب بود که فقط یک تاثیر وی به دست ما رسیده مسجد قبا مشهد میباشد.[۱]
به دنیا آمدن
از تاریخ ظریف میلاد و وفات عبدالله بن جعفر اطلاعی در مشت وجود ندارد، ولی بی شک در روزگار امامت امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع) و در زمان غایب بودن صغرا میزیسته آدرس مسجد قبا مشهد میباشد.
حمیری، از مشایخ و بزرگان قم بود، در سالهای آخری قرن سوم به کوفه مهاجرت کرد و محدّثان آن شهر از او روایات بخش اعظمی شنید.[۲]
فرزندان
حمیری خلال فرزندش محمد، که شخصی پر اسم و رسم و مالک تألیفات بوده، سه فرزند دیگر، به اسمهای احمد و جعفر و حسین، داشته میباشد که همه دارنده مکاتباتی با امام مجال(عج) رزرو مسجد قبا مشهد بودهاند.[۳]
راوی حدیث
حمیری نقش مهمی در ماجرا مکتوبات حدیثی محدّثان قم داشته میباشد.[۴] همینطور اسم او در سلسله ورقه ها روایی بخش اعظمی از اثر ها محدّثان شیعی کوفه و بخش ها دیگر شماره تلفن مسجد قبا مشهد چشم میگردد.[۵]
بعضا از اشخاصی که حمیری از آنان داستان کرده عبارتاند از:
احمد بن محمد بن خالد برقی[۶]
محمد بن حسین بن ابی الخطاب[۷]
محمد بن خالد طیالسی[۸]
ایوب بن نوح بن دراج[۹]
مهمترین راویان حدیث از حمیری نیز عبارتاند از:
فرزندش محمد بن عبدالله حمیری[۱۰]
احمد بن محمد بن یحیی عطار قمی[۱۱]
محمد بن همام اسکافی[۱۲]
محمد بن حسن بن ولید قمی[۱۳]
علی بن حسین بن بابویه[۱۴]
ابوغالب زُراری[۱۵]
محمد بن موسی بن متوکل[۱۶]
اما روضه خوان طوسی در رجال خویش[۱۷] بین اصحاب امام رضا (ع) از شخصی به اسم ابوالعباس حمیری خاطر کرده که خویی[۱۸] ـ با ارائه دلایلی، به عنوان مثال تاریخ هجرت حمیری به کوفه، که نجاشی آن را گزارش کرده ـ او را غیر از عبداللّه بن جعفر حمیری دانسته میباشد.[۱۹]
اثرها
حمیری اثرها زیادی تألیف کرده که اکثر اوقات مشمول موضوعات گزینه عشق و علاقه محدّثان آن زمان میباشد. مثلا موضوعاتی که محدّثان شیعه آن زمان اثرها زیادی درباره آن تدوین کردهاند، جوابهای ائمه به سوالهای اصحاب درباره مسائل فقاهتی و کلامی میباشد که مورد ها فراوانی از آنان در کتاب ها اربعه نقل گردیده است.[۲۰]
مکاتبات شرعی ـ کلامی
عبدالله بن جعفر حمیری بعضی مکاتبات دینی ـ کلامی فی مابین امامان شیعه و اصحاب را گردآورده و اثراتی با این زمینه تألیف نموده است.
او در کتاب مسائل الرجال و مکاتباتهم اباالحسن الثالث (ع)،[۲۱] طومار نگاریهایی فی مابین بعضی اصحاب امام هادی(ع) با وی را، که غالبا شامل مسائل شرعی میباشد، گرد آورده میباشد.
اسم بعضا از این اشخاص در منابع حدیثی دیگر آمده میباشد که عبارتاند از:
حسن بن صاحب و مالک[۲۲]
محمد بن جزک[۲۳]
حسین بن علی بن کیسان صنعانی[۲۴]
ایوب بن نوح[۲۵]
محمدبن سرو[۲۶]
علی بن ریان بن صلت[۲۷]
مسائلُ لأبی محمد الحسن
حمیری همینطور کتابی با تیتر مسائلُ أبی محمدالحسن علی ید محمد بن عثمان العَمری تألیف کرده که نقل قولهایی از آن در اثرها متعدد امامیه باقیمانده میباشد.[۲۸]
براساس این نقل قولها، به لحاظ می رسد که نصیب اعظم این کتاب، سوالهای فقاهتی از امام عسکری(ع) بوده که حمیری آنان را از روش محمد بن عثمان عَمْری دومین نایب خاص، به امام میرسانده و جوابهایی نیز از روش عمری میگرفته میباشد.[۲۹]
الدلائل
عبدالله بن جعفر حمیری اثراتی نیز در مسئله امامت تألیف نموده است. او کتاب مهمی با اسم الدلائل داشته میباشد[۳۰] که تا قرن هفتم جان دار بوده و بهاءالدین اربلی[۳۱] و ابن طاووس[۳۲] بخشهایی از آن را نقل کردهاند. ابن طاووس ورژنای از این کتاب را، به خط احمد بن حسین ابن غضائری، در مشت داشته میباشد.[۳۳]
کتاب الغیبه
مثلا اثرها حمیری درباره غایب بودن، کتاب الغیبة میباشد. همینطور او تألیف دیگری دراین باره داشته که نجاشی[۳۴] هم از آن با اسم الغیبة و الحیرة خاطر کرده و احتمالا به عبارتی میباشد که طوسی، به گزارش ابوجعفر محمدبن جعفر ابن بُطّه قمی، اسم آن را الفترةُ والحیرة بیان نموده است.[۳۵]
ابن ابی زینب،[۳۶] ابن بابویه[۳۷] و روضه خوان طوسی در کتاب الغیبة[۳۸] احادیث فراوانی درباره غایب بودن از حمیری نقل کردهاند که برگرفته از اثرها او دراین باب میباشد.
روضه خوان صدوق در کتاب التوحید[۳۹] روایاتی به گزارش مشایخ خویش از حمیری آورده که احتمالا از کتاب العظمة و التوحید یا این که کتاب التوحید و البداء و الارادة و الاستطاعة و المعرفة[۴۰] میباشد که روحانی طوسی[۴۱] از کتاب اخیر با تیتر التوحید و الاستطاعة و الافاعیل و البداء خاطر نموده است.
نکات مهم برای رزرو مسجد جهت برگزاری مراسم ترحیم در مشهد