حلم
برای دیگر کاربردها حلم (پیچیدگیزدایی) را ملاحظه کنید.
خوی
آیه ها اخلاقی
نشانهها افک • آیه اخوت • آیه اطعام • آیه نبأ • آیه نجوا • آیه مشیت • آیه بر • آیه اصلاح ذات دربین • آیه ایثار
روایات اخلاقی
حدیث قرب نوافل • حدیث مکارم اخلاق و رفتار • حدیث معراج • حدیث جنود مسجد قبا مشهد عقل و جهل
فضیلت ها اخلاقی
تواضع • قناعت • سخاوت • کظم غیظ • اخلاص • خشیت • حلم • زهد و تقوا • شجاعت • عفت • انصاف • اصلاح ذات البین • عیبپوشی • بلاکشی
رذایل اخلاقی
تکبر • حرص • حسد • لاف • غایب بودن • حرفچینی • افترا • بخل • عاق پدر و مادر • حدیث نفس • عجب • عیبجویی • سمعه • جدا رحم • ترویج فحشاء • آدرس مسجد قبا مشهد کفران نعمت
اصطلاحات اخلاقی
جهاد نفس • نفس لوامه • نفس اماره • نفس مطمئنه • احتساب • مراقبه • مشارطه • گناه • درس اخلاق و رفتار • استدراج
عالمان کردار
ملامهدی نراقی • ملا احمد نراقی • میرزا جواد ملکی تبریزی • سید علی حکم دهنده • سید رضا بهاءالدینی • سید عبدالحسین دستغیب • عبدالکریم حقشناس • عزیزالله خوشوقت • محمدتقی بهجت • علیاکبر مشکینی • حسین مظاهری • محمدرضا رزرو مسجد قبا مشهد مهدوی کنی
منابع اخلاقی
قرآن • نهج البلاغه • مصباح الشریعة • مکارم الاخلاق • المحجة البیضاء • رساله لقاءالله (کتاب) • گروه وَرّام • جامع السعادات • معراج السعادة • المراقبات
نبو
امام علی(ع): ألحِلمُ وَ ألأناةَ تَوأمانِ یُنتِجُهُما عُلو الهِمَّةِ. (ترجمه: بردباری و ادب دو همزادند که از بلندی همّتزاده می شوند.)
بحارالانوار، بحارالانوار ج۶۸، ص۴۲.
حِلْم، فضیلتی اخلاقی که هم به آدم و هم به معبود منسوب شده میباشد. این صفت در آدم، به معنای بردباری در خلق با سایر افراد و نیز در مواجهه با ناگواریهای معاش میباشد و حلیم بودن خداوند، تأخیر وی در عقوبت گناهکاران میباشد که از روی تفضل و با وجود توان بر کیفر آن ها شکل شماره تلفن مسجد قبا مشهد میپذیرد.
بنابر روایات شیعه، حلم موجب میانروی آدم در کارها و متانتیافتن سرازیر وی می گردد. از طریقه عارفان و صوفیان، حلم یکیاز هفت صفت مهم روح میباشد؛ صفاتی که سرچشمه صفات دیگر میباشد. حلم منشأ متانت، حجب و تحمل میباشد.
در لغت و اصطلاح
امام علی(ع): إنْ لَمْ تَکُنْ حَلیما فَتَحَلَّمْ فَإِنَّهُ قَلَّ مَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ إِلاّ أَوشَکَ أَنْ یکونَ مِنْهُمْ. (ترجمه: در صورتی صبور فنا خویش را به بردباری وادار؛ معدوداند افرادی که خویش را همچون مردمی نمایند و به عنوان مثال آنها نشوند.)
نهج البلاغه، ترجمه شهیدی، ص ۳۹۶.
کلمه حلم، از ریشه «ح ل م» مساوی بردباری در گویش فارسی میباشد.[۱] لغت شناسان، حلم را خلال بردباری، به پندار و تأمل، تأخیر در کیفر خطاکار، خویشتنداری از هیجان غضب و همینطور به عقل مفهوم کردهاند.[۲] مضمون مخالف آن مدلمحرمانه، مدلمغزی (طَیش) و سَفَه (بیخردی) میباشد.[۳]اورده شده عقل از معانی حقیقی و واقعی حلم وجود ندارد، البته زیرا یک کدام از اسباب و اثاث بروز حلم میباشد، مجازاً حلم را عقل معنی کردهاند.[۴]
مفاهیم دیگری زیرا حوصله، وَقار، عَفو، و کَظْمِ غَیظ (فروخوردن خشم)، معنایی در حدود حلم داراهستند، ولی بعضا در بین حلم و بعضی مفاهیم خاطر گردیده، تفاوتهایی بیان کردهاند.[۵]
در قرآن
در قرآن کریم و مهربان، کلمه حلم بهشغل نرفته میباشد ولی مشتقات آن پانزده توشه آمده میباشد.[۶] در قرآن، هم معبود و هم آدمها با صفت حلیم مدح گردیدهاند. در یازده آیه، این صفت به پروردگار منسوب شده و در سایر آیه ها به پیامبران الهی، یعنی حضرت ابراهیم،[۷] حضرت اسماعیل[۸] و حضرت شُعَیب منسوب شده میباشد.[۹] [یادداشت ۱]
مفسران حلیم بودن خداوند را به تأخیر وی در عقوبت گناهکاران تعبیر کردهاند، که از روی تفضل و با وجود توان بر کیفر وی، شکل میپذیرد.[۱۰] امام سجاد(ع) دراین فراز از دعای ابوحمزه «وَ تُؤَخِّرُ الْعُقُاینترنتَةَ بِحِلْمِکَ» حلم الهی را ادله تأخیر پرت کردن کیفر وی دانسته میباشد. [۱۱]
صفت حلیم درباره حضرت ابراهیم ناظر بر حوصله و بردباری وی در قبال نسبتهای ناروا و آزار رسانی کافران میباشد.[۱۲] به گفته مفسران، بشارت به حضرت ابراهیم، که مالک فرزندی حلیم می شود،[۱۳] به اینمعناست کهاین فرزند به سنی می رسد که صفتِ حلم و آرامش در وی بروز و ظهور مییابد[۱۴] و همین صفت، سبب ساز شکیبایی وی در مقابل آزمون طاقت فرسا الهی، یعنی امر ذبح،[۱۵] می شود.[۱۶]
آیه ۸۷ سوره هود حاکی از آن میباشد که کافران، این صفت را درباره حضرت شعیب به عمل میبردهاند. بعضی از لغویان و مفسران گفتهاند این صحبت بر وجه کنایه و برای استهزای شعیب بهعمل میرفته میباشد و اورا سفیه و جاهل خواندهاند.[۱۷] برخی دیگر، ضمن این عهد و پیمان، گفتهاند احتمال دارااست این صحبت به معنای حقیقی وواقعی به فعالیت رفته باشد؛ به اینمضمون که کافران دعوت شعیب به توحید و رعایتِ عدل در خرید و فروش و صحیح پیمانه کردن را مخالف حلیم و رشید بودن وی دانستهاند.[۱۸]
معنی بعضی آیهها قرآن نیز ناظر بر انتساب حلم به آفریدگار و آدمها میباشد. به عنوان مثالً کلمه «هَوْناً» را در آیه ۶۳ سوره فرقان، به حلم و متانت بندگان خداوند (عِبادُ الرَّحمن) در عکس العمل با جاهلان تعبیر کردهاند.[۱۹] کظمِ غیظ نیز که به طور تقریبً مترادف و هم معنی حلم میباشد در آیه ها قرآن مهربان از صفات مُتَّقین و مُحْسِنین دانسته شدهاست.[۲۰] همینطور عبارت «وَ لکِنْ یؤَخِّرُهُمْ اِلی اَجَلٍ مُسَمًّی» در آیه ۶۱ سوره نحل بر حلم پروردگار در تأخیر عقوبتِ ظالمان دلالت داراست.[۲۱](ولكن بحلمه يؤخر هؤلاء الظلمة فلا يعاجلهم بالعقوبة)
حلم
برای دیگر کاربردها حلم (پیچیدگیزدایی) را ملاحظه کنید.
خوی
آیه ها اخلاقی
نشانهها افک • آیه اخوت • آیه اطعام • آیه نبأ • آیه نجوا • آیه مشیت • آیه بر • آیه اصلاح ذات دربین • آیه ایثار
روایات اخلاقی
حدیث قرب نوافل • حدیث مکارم اخلاق و رفتار • حدیث معراج • حدیث جنود مسجد قبا مشهد عقل و جهل
فضیلت ها اخلاقی
تواضع • قناعت • سخاوت • کظم غیظ • اخلاص • خشیت • حلم • زهد و تقوا • شجاعت • عفت • انصاف • اصلاح ذات البین • عیبپوشی • بلاکشی
رذایل اخلاقی
تکبر • حرص • حسد • لاف • غایب بودن • حرفچینی • افترا • بخل • عاق پدر و مادر • حدیث نفس • عجب • عیبجویی • سمعه • جدا رحم • ترویج فحشاء • آدرس مسجد قبا مشهد کفران نعمت
اصطلاحات اخلاقی
جهاد نفس • نفس لوامه • نفس اماره • نفس مطمئنه • احتساب • مراقبه • مشارطه • گناه • درس اخلاق و رفتار • استدراج
عالمان کردار
ملامهدی نراقی • ملا احمد نراقی • میرزا جواد ملکی تبریزی • سید علی حکم دهنده • سید رضا بهاءالدینی • سید عبدالحسین دستغیب • عبدالکریم حقشناس • عزیزالله خوشوقت • محمدتقی بهجت • علیاکبر مشکینی • حسین مظاهری • محمدرضا رزرو مسجد قبا مشهد مهدوی کنی
منابع اخلاقی
قرآن • نهج البلاغه • مصباح الشریعة • مکارم الاخلاق • المحجة البیضاء • رساله لقاءالله (کتاب) • گروه وَرّام • جامع السعادات • معراج السعادة • المراقبات
نبو
امام علی(ع): ألحِلمُ وَ ألأناةَ تَوأمانِ یُنتِجُهُما عُلو الهِمَّةِ. (ترجمه: بردباری و ادب دو همزادند که از بلندی همّتزاده می شوند.)
بحارالانوار، بحارالانوار ج۶۸، ص۴۲.
حِلْم، فضیلتی اخلاقی که هم به آدم و هم به معبود منسوب شده میباشد. این صفت در آدم، به معنای بردباری در خلق با سایر افراد و نیز در مواجهه با ناگواریهای معاش میباشد و حلیم بودن خداوند، تأخیر وی در عقوبت گناهکاران میباشد که از روی تفضل و با وجود توان بر کیفر آن ها شکل شماره تلفن مسجد قبا مشهد میپذیرد.
بنابر روایات شیعه، حلم موجب میانروی آدم در کارها و متانتیافتن سرازیر وی می گردد. از طریقه عارفان و صوفیان، حلم یکیاز هفت صفت مهم روح میباشد؛ صفاتی که سرچشمه صفات دیگر میباشد. حلم منشأ متانت، حجب و تحمل میباشد.
در لغت و اصطلاح
امام علی(ع): إنْ لَمْ تَکُنْ حَلیما فَتَحَلَّمْ فَإِنَّهُ قَلَّ مَنْ تَشَبَّهَ بِقَوْمٍ إِلاّ أَوشَکَ أَنْ یکونَ مِنْهُمْ. (ترجمه: در صورتی صبور فنا خویش را به بردباری وادار؛ معدوداند افرادی که خویش را همچون مردمی نمایند و به عنوان مثال آنها نشوند.)
نهج البلاغه، ترجمه شهیدی، ص ۳۹۶.
کلمه حلم، از ریشه «ح ل م» مساوی بردباری در گویش فارسی میباشد.[۱] لغت شناسان، حلم را خلال بردباری، به پندار و تأمل، تأخیر در کیفر خطاکار، خویشتنداری از هیجان غضب و همینطور به عقل مفهوم کردهاند.[۲] مضمون مخالف آن مدلمحرمانه، مدلمغزی (طَیش) و سَفَه (بیخردی) میباشد.[۳]اورده شده عقل از معانی حقیقی و واقعی حلم وجود ندارد، البته زیرا یک کدام از اسباب و اثاث بروز حلم میباشد، مجازاً حلم را عقل معنی کردهاند.[۴]
مفاهیم دیگری زیرا حوصله، وَقار، عَفو، و کَظْمِ غَیظ (فروخوردن خشم)، معنایی در حدود حلم داراهستند، ولی بعضا در بین حلم و بعضی مفاهیم خاطر گردیده، تفاوتهایی بیان کردهاند.[۵]
در قرآن
در قرآن کریم و مهربان، کلمه حلم بهشغل نرفته میباشد ولی مشتقات آن پانزده توشه آمده میباشد.[۶] در قرآن، هم معبود و هم آدمها با صفت حلیم مدح گردیدهاند. در یازده آیه، این صفت به پروردگار منسوب شده و در سایر آیه ها به پیامبران الهی، یعنی حضرت ابراهیم،[۷] حضرت اسماعیل[۸] و حضرت شُعَیب منسوب شده میباشد.[۹] [یادداشت ۱]
مفسران حلیم بودن خداوند را به تأخیر وی در عقوبت گناهکاران تعبیر کردهاند، که از روی تفضل و با وجود توان بر کیفر وی، شکل میپذیرد.[۱۰] امام سجاد(ع) دراین فراز از دعای ابوحمزه «وَ تُؤَخِّرُ الْعُقُاینترنتَةَ بِحِلْمِکَ» حلم الهی را ادله تأخیر پرت کردن کیفر وی دانسته میباشد. [۱۱]
صفت حلیم درباره حضرت ابراهیم ناظر بر حوصله و بردباری وی در قبال نسبتهای ناروا و آزار رسانی کافران میباشد.[۱۲] به گفته مفسران، بشارت به حضرت ابراهیم، که مالک فرزندی حلیم می شود،[۱۳] به اینمعناست کهاین فرزند به سنی می رسد که صفتِ حلم و آرامش در وی بروز و ظهور مییابد[۱۴] و همین صفت، سبب ساز شکیبایی وی در مقابل آزمون طاقت فرسا الهی، یعنی امر ذبح،[۱۵] می شود.[۱۶]
آیه ۸۷ سوره هود حاکی از آن میباشد که کافران، این صفت را درباره حضرت شعیب به عمل میبردهاند. بعضی از لغویان و مفسران گفتهاند این صحبت بر وجه کنایه و برای استهزای شعیب بهعمل میرفته میباشد و اورا سفیه و جاهل خواندهاند.[۱۷] برخی دیگر، ضمن این عهد و پیمان، گفتهاند احتمال دارااست این صحبت به معنای حقیقی وواقعی به فعالیت رفته باشد؛ به اینمضمون که کافران دعوت شعیب به توحید و رعایتِ عدل در خرید و فروش و صحیح پیمانه کردن را مخالف حلیم و رشید بودن وی دانستهاند.[۱۸]
معنی بعضی آیهها قرآن نیز ناظر بر انتساب حلم به آفریدگار و آدمها میباشد. به عنوان مثالً کلمه «هَوْناً» را در آیه ۶۳ سوره فرقان، به حلم و متانت بندگان خداوند (عِبادُ الرَّحمن) در عکس العمل با جاهلان تعبیر کردهاند.[۱۹] کظمِ غیظ نیز که به طور تقریبً مترادف و هم معنی حلم میباشد در آیه ها قرآن مهربان از صفات مُتَّقین و مُحْسِنین دانسته شدهاست.[۲۰] همینطور عبارت «وَ لکِنْ یؤَخِّرُهُمْ اِلی اَجَلٍ مُسَمًّی» در آیه ۶۱ سوره نحل بر حلم پروردگار در تأخیر عقوبتِ ظالمان دلالت داراست.[۲۱](ولكن بحلمه يؤخر هؤلاء الظلمة فلا يعاجلهم بالعقوبة)
نکات مهم برای رزرو مسجد جهت برگزاری مراسم ترحیم در مشهد