حدیث غدیر از مشهورترین روایات منقول از رسول اکرم(ص) که با عبارت «مَنْ کُنْتُ مَولاهُ فَعَلِی مَولاهُ؛ کسی که اینجانب مولای وی هستم، پس علی(ع) مولای اوست» در ثابت امامت و خلافت امام علی(ع) در منابع دارای اعتبار شیعی و اهلسنت مسجد قبا مشهد نقل شدهاست.
متکلمان شیعه و گروهی از عالمان اهلسنت لفظ «مولی» دراین حدیث را با اعتنا به شرایط صدور حدیث و شواهد متفاوت، به معنای حق تقدم در تصرف و درایت کارها دانسته و از این روش برای ثابت خلافت و امامت امام علی(ع) به آن استناد کردهاند. ازجمله شواهد عبارت «أَ لَسْتُ أَوْلى بِکُم مِنْ أَنْفُسِکُم» آدرس مسجد قبا مشهد میباشد که فرستاده
با آن از عموم اقرار گرفت که نسبت به آنان حق تقدم و سزاوارتر از خودشان میباشد و فورا گزاره «اینجانب کنت مولاه فعلی مولاه» را به گویش آورد. ازاینرو، مولی در «اینجانب کنت مولاه...» نیز به به عبارتی معنای حق تقدم در پاراگراف اولیه میباشد. اهلبیت(ع)، بعضا از خلفا مانند قدمت بن عبدالعزیز و مأمون عباسی و اشخاص پررنگای همانند عبدالله بن جعفر و عمار یاسر برای ثابت امامت امام علی(ع) به حدیث غدیر احتجاج و مُناشَدَه رزرو مسجد قبا مشهد کردهاند.
بعضا از متکلمان شیعه با استناد بهاین حدیث به ثابت خصوصیتهای امامت همانند پاکی و مفترض الطاعة شماره تلفن مسجد قبا مشهد پرداختهاند.
اکثری از عالمان شیعه و اهلسنت حدیث غدیر را متوالی و درست دانستهاند. روحانی طوسی گفته میباشد که امت مسلمان بر صدق این حدیث اجماع دارا هستند؛ هرچند به معنی آن اختلافحیث وجود داراست. به اعتقاد وی، در شریعت اسلام هیچ حدیثی مانند حدیث غدیر به طور متوالی و با سندهای مختلف نقل نشده میباشد. علامه امینی در کتاب الغدیر، ۱۱۰ نفر از صحابه و ۸۴ نفر از تابعین و ۳۶۰ نفر از علمای اهلسنت از اولِ قرن دوم تا قرن چهاردهم را اسم می برد که حدیث غدیر را نقل کردهاند.
متن حدیث
عبارت «مَنْ کُنْتُ مَولاهُ فَعَلِی مَولاهُ (هرکه اینجانب مولای وی هستم، پس علی مولای اوست.)» که بخشی از خطبه غدیر میباشد، با تیتر حدیث غدیر به شهرت رسیده است.[۱] این حدیث از مشهورترین روایات نبوی شمرده گردیده است.[۲] در برخی از نقلها عبارت «اللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالاهُ وَ عَادِ مَنْ عَادَاهُ»[۳] و در برخی دیگر علاوه بر آن عبارت «وَ انْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ وَ اخْذُلْ مَنْ خَذَلَه»[۴] نیز به همدم گزاره «اینجانب کنت مولاه...» نام برده میباشد. حدیث غدیر در بعضا از منابع به طور «مَنْ کُنْتُ وَلِیَّهُ فَعَلِیٌّ وَلِیُّهُ» نقل گردیده است.[۵]
تابلوی غدیر تاثیر محمود فرشچیان
دلالت حدیث بر امامت امام علی(ع)
متکلمان شیعه برای ثابت خلافت و امامت امام علی(ع) به حدیث غدیر استناد کردهاند.[۶] از دید وی، لفظ «مولی» دراین حدیث با دقت به شرایط صدور حدیث و شواهد مختلف، به معنای حق تقدم در تصرف و دور اندیشی کارها میباشد[۷] و از این شیوه بر امامت امام علی(ع) دلالت دارااست؛[۸] چون هیچ کس غیر از امامِ واجب الطاعة، بر درایت کارها عموم حق تقدم ندارد.[۹] به اعتقاد روحانی صدوق، وقتی که اطاعت و فرمانبری از علی(ع) بر همگی واجب شد، وی مستحق امامت خواهد بود؛ چون امامت به معناى پيروى و اطاعت كردن و مبنی بر خلق و خوی امام فعالیت كردن و صحبت بیان کردن میباشد.[۱۰] روضه خوان طوسی گفته میباشد مفسران فارغ از اختلاف معتقدند که منظور از اولین و لایق بودن فرستاده(ص) به مؤمنین نسبت به خودشان، حق تقدم در درایت کارها آنان و وجوب اطاعت از فرستاده میباشد. هیچ کس جز رسول و امام نسبت به دانایی کارها عموم سزاوارتر وجود ندارد. براین اساس در حین حضور و وجود فرستاده(ص)، خویش نبی و در خلا فرستاده، امام لایق و اولین به دور اندیشی کارها آنهاست.[۱۱]
حدیث غدیر از مشهورترین روایات منقول از رسول اکرم(ص) که با عبارت «مَنْ کُنْتُ مَولاهُ فَعَلِی مَولاهُ؛ کسی که اینجانب مولای وی هستم، پس علی(ع) مولای اوست» در ثابت امامت و خلافت امام علی(ع) در منابع دارای اعتبار شیعی و اهلسنت مسجد قبا مشهد نقل شدهاست.
متکلمان شیعه و گروهی از عالمان اهلسنت لفظ «مولی» دراین حدیث را با اعتنا به شرایط صدور حدیث و شواهد متفاوت، به معنای حق تقدم در تصرف و درایت کارها دانسته و از این روش برای ثابت خلافت و امامت امام علی(ع) به آن استناد کردهاند. ازجمله شواهد عبارت «أَ لَسْتُ أَوْلى بِکُم مِنْ أَنْفُسِکُم» آدرس مسجد قبا مشهد میباشد که فرستاده
با آن از عموم اقرار گرفت که نسبت به آنان حق تقدم و سزاوارتر از خودشان میباشد و فورا گزاره «اینجانب کنت مولاه فعلی مولاه» را به گویش آورد. ازاینرو، مولی در «اینجانب کنت مولاه...» نیز به به عبارتی معنای حق تقدم در پاراگراف اولیه میباشد. اهلبیت(ع)، بعضا از خلفا مانند قدمت بن عبدالعزیز و مأمون عباسی و اشخاص پررنگای همانند عبدالله بن جعفر و عمار یاسر برای ثابت امامت امام علی(ع) به حدیث غدیر احتجاج و مُناشَدَه رزرو مسجد قبا مشهد کردهاند.
بعضا از متکلمان شیعه با استناد بهاین حدیث به ثابت خصوصیتهای امامت همانند پاکی و مفترض الطاعة شماره تلفن مسجد قبا مشهد پرداختهاند.
اکثری از عالمان شیعه و اهلسنت حدیث غدیر را متوالی و درست دانستهاند. روحانی طوسی گفته میباشد که امت مسلمان بر صدق این حدیث اجماع دارا هستند؛ هرچند به معنی آن اختلافحیث وجود داراست. به اعتقاد وی، در شریعت اسلام هیچ حدیثی مانند حدیث غدیر به طور متوالی و با سندهای مختلف نقل نشده میباشد. علامه امینی در کتاب الغدیر، ۱۱۰ نفر از صحابه و ۸۴ نفر از تابعین و ۳۶۰ نفر از علمای اهلسنت از اولِ قرن دوم تا قرن چهاردهم را اسم می برد که حدیث غدیر را نقل کردهاند.
متن حدیث
عبارت «مَنْ کُنْتُ مَولاهُ فَعَلِی مَولاهُ (هرکه اینجانب مولای وی هستم، پس علی مولای اوست.)» که بخشی از خطبه غدیر میباشد، با تیتر حدیث غدیر به شهرت رسیده است.[۱] این حدیث از مشهورترین روایات نبوی شمرده گردیده است.[۲] در برخی از نقلها عبارت «اللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالاهُ وَ عَادِ مَنْ عَادَاهُ»[۳] و در برخی دیگر علاوه بر آن عبارت «وَ انْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ وَ اخْذُلْ مَنْ خَذَلَه»[۴] نیز به همدم گزاره «اینجانب کنت مولاه...» نام برده میباشد. حدیث غدیر در بعضا از منابع به طور «مَنْ کُنْتُ وَلِیَّهُ فَعَلِیٌّ وَلِیُّهُ» نقل گردیده است.[۵]
تابلوی غدیر تاثیر محمود فرشچیان
دلالت حدیث بر امامت امام علی(ع)
متکلمان شیعه برای ثابت خلافت و امامت امام علی(ع) به حدیث غدیر استناد کردهاند.[۶] از دید وی، لفظ «مولی» دراین حدیث با دقت به شرایط صدور حدیث و شواهد مختلف، به معنای حق تقدم در تصرف و دور اندیشی کارها میباشد[۷] و از این شیوه بر امامت امام علی(ع) دلالت دارااست؛[۸] چون هیچ کس غیر از امامِ واجب الطاعة، بر درایت کارها عموم حق تقدم ندارد.[۹] به اعتقاد روحانی صدوق، وقتی که اطاعت و فرمانبری از علی(ع) بر همگی واجب شد، وی مستحق امامت خواهد بود؛ چون امامت به معناى پيروى و اطاعت كردن و مبنی بر خلق و خوی امام فعالیت كردن و صحبت بیان کردن میباشد.[۱۰] روضه خوان طوسی گفته میباشد مفسران فارغ از اختلاف معتقدند که منظور از اولین و لایق بودن فرستاده(ص) به مؤمنین نسبت به خودشان، حق تقدم در درایت کارها آنان و وجوب اطاعت از فرستاده میباشد. هیچ کس جز رسول و امام نسبت به دانایی کارها عموم سزاوارتر وجود ندارد. براین اساس در حین حضور و وجود فرستاده(ص)، خویش نبی و در خلا فرستاده، امام لایق و اولین به دور اندیشی کارها آنهاست.[۱۱]

نکات مهم برای رزرو مسجد جهت برگزاری مراسم ترحیم در مشهد