بردهداری نهادی اجتماعی و حقوقی میباشد که بر پایه ی آن، شخصی بهتیتر برده در مالکیت دیگری قرار گرفته و محدودیتهایی را پیدا مینماید. این پدیده در بیشتر فرهنگهای باستانی ترویج داشته و بعداز ظهور اسلام نیز تا قرن بیستم میلادی ادامه یافت. در قرآن و احادیث، مطالب زیادی درباره بردگان و کنیزان آمده و در فقه شیعه نیز در ابواب متعدد مانند عتق، دور اندیشی، مکاتبه و استیلاد پژوهش مسجد قبا مشهد گردیده است.
فقیهان شیعه درباره حکم بردهداری نگرشهای متفاوتی داراهستند؛ بعضی آن را حکمی مستمر دانستهاند که با از دربین رفتن زمینه در کار منتفی گردیده و گروهی دیگر آن را موقت و متعلق به موقعیت قبلی شمردهاند. اسلام این بنیان را به طور حکم امضایی آدرس مسجد قبا مشهد عهده دار شد،
ولی طرق بردهگیری را محصور ایجاد کرد، حقوق و دستمزد انسانی و تخفیفهایی در تکالیف و مجازاتها برای آنها مقرر کرد، به خلق پسندیده با بردگان پیشنهاد نمود و آزادی آنانرا از خط مشهایی زیرا کفارات، مصرف زکات، مکاتبه و آگاهی رزرو مسجد قبا مشهد هموار کرد.
سیره نبی(ص) و امامان(ع) سرشار از خلق و خوی انسانی با بردگان و اهتمام به آزادسازی آنها میباشد؛ چنانکه شمار متعددی از بردگان به دست آنها آزاد شدند و برخی کنیزان نیز مامان امامان شیعه بودند. اثرها مستقلی درباره بردهداری بوسیله اندیشمندان شیعه نگاشته گردیده است که به عنوان مثال آنان کتاب بردگی در اسلام تاثیر مرتضی مطهری شماره تلفن مسجد قبا مشهد میباشد.
منزلت بردهداری در اسلام
بردهداری به معنای مالکیت آدم بر آدم دیگر میباشد که موجب محدودشدن دستمزد مملوک (برده) نسبت به آدم آزاد میگردد.[۱] این پدیده را از رسومی دانستهاند که به طور تقریب بین کل ملتهای دنیا رایج بوده میباشد. بعد از ظهور اسلام نیز این بنیان در ساختار اقوام متعدد دنیا تا قرن ۱۹ و ۲۰ میلادی پابرجا بوده میباشد.[۲]
در قرآن، آیاتی وجود دارااست که به قضیه بردگان و کنیزان (ما مَلَکَت أَیمانُکُم) اشاره دارااست. برای مثال در گفت و گو محارم در تزویج[۳] و ارتباط ها زناشویی.[۴] احادیث فراوانی نیز در ارتباط با احکام بردگان و سفارشهای اخلاقی مربوط به آنها در کتاب ها روایی شیعه نقل شدهاست. برای مثال کِتَابُ الْعِتْقِ وَ التَّدْبِیرِ وَ الْکِتَابَة در الکافی،[۵] بَابُ الْعِتْقِ وَ أَحْکَامِه در اینجانب لایحضره الفقیه،[۶] کتاب العِتق در استبصار،[۷] بَابُ السَّرَارِیِّ وَ مِلْکِ الْأَیْمَان در تهذیب الاحکام[۸] عنوان ها قسمتهایی میباشند کهاین احادیث در آن ها گزارش گردیدهاند.
احکام بردگی در کتاب ها شرعی شیعه در موردهایی پایین عنوان ها: عتق، دور اندیشی، مکاتبه، و استیلاد -که جهتگیری همگی آن ها آزادسازی برده می باشد- مطرح گردیده است. در دیگر ابواب دینی همانند صلات، زکات، حج، جهاد، بیزنس، قرض، وکالت، نکاح، نذر، لقطه، ارث، قصاص، حدود و دیات به تناسب از احکام مرتبط با برده مشاجره گردیده است.[۹]
بردهداری نهادی اجتماعی و حقوقی میباشد که بر پایه ی آن، شخصی بهتیتر برده در مالکیت دیگری قرار گرفته و محدودیتهایی را پیدا مینماید. این پدیده در بیشتر فرهنگهای باستانی ترویج داشته و بعداز ظهور اسلام نیز تا قرن بیستم میلادی ادامه یافت. در قرآن و احادیث، مطالب زیادی درباره بردگان و کنیزان آمده و در فقه شیعه نیز در ابواب متعدد مانند عتق، دور اندیشی، مکاتبه و استیلاد پژوهش مسجد قبا مشهد گردیده است.
فقیهان شیعه درباره حکم بردهداری نگرشهای متفاوتی داراهستند؛ بعضی آن را حکمی مستمر دانستهاند که با از دربین رفتن زمینه در کار منتفی گردیده و گروهی دیگر آن را موقت و متعلق به موقعیت قبلی شمردهاند. اسلام این بنیان را به طور حکم امضایی آدرس مسجد قبا مشهد عهده دار شد،
ولی طرق بردهگیری را محصور ایجاد کرد، حقوق و دستمزد انسانی و تخفیفهایی در تکالیف و مجازاتها برای آنها مقرر کرد، به خلق پسندیده با بردگان پیشنهاد نمود و آزادی آنانرا از خط مشهایی زیرا کفارات، مصرف زکات، مکاتبه و آگاهی رزرو مسجد قبا مشهد هموار کرد.
سیره نبی(ص) و امامان(ع) سرشار از خلق و خوی انسانی با بردگان و اهتمام به آزادسازی آنها میباشد؛ چنانکه شمار متعددی از بردگان به دست آنها آزاد شدند و برخی کنیزان نیز مامان امامان شیعه بودند. اثرها مستقلی درباره بردهداری بوسیله اندیشمندان شیعه نگاشته گردیده است که به عنوان مثال آنان کتاب بردگی در اسلام تاثیر مرتضی مطهری شماره تلفن مسجد قبا مشهد میباشد.
منزلت بردهداری در اسلام
بردهداری به معنای مالکیت آدم بر آدم دیگر میباشد که موجب محدودشدن دستمزد مملوک (برده) نسبت به آدم آزاد میگردد.[۱] این پدیده را از رسومی دانستهاند که به طور تقریب بین کل ملتهای دنیا رایج بوده میباشد. بعد از ظهور اسلام نیز این بنیان در ساختار اقوام متعدد دنیا تا قرن ۱۹ و ۲۰ میلادی پابرجا بوده میباشد.[۲]
در قرآن، آیاتی وجود دارااست که به قضیه بردگان و کنیزان (ما مَلَکَت أَیمانُکُم) اشاره دارااست. برای مثال در گفت و گو محارم در تزویج[۳] و ارتباط ها زناشویی.[۴] احادیث فراوانی نیز در ارتباط با احکام بردگان و سفارشهای اخلاقی مربوط به آنها در کتاب ها روایی شیعه نقل شدهاست. برای مثال کِتَابُ الْعِتْقِ وَ التَّدْبِیرِ وَ الْکِتَابَة در الکافی،[۵] بَابُ الْعِتْقِ وَ أَحْکَامِه در اینجانب لایحضره الفقیه،[۶] کتاب العِتق در استبصار،[۷] بَابُ السَّرَارِیِّ وَ مِلْکِ الْأَیْمَان در تهذیب الاحکام[۸] عنوان ها قسمتهایی میباشند کهاین احادیث در آن ها گزارش گردیدهاند.
احکام بردگی در کتاب ها شرعی شیعه در موردهایی پایین عنوان ها: عتق، دور اندیشی، مکاتبه، و استیلاد -که جهتگیری همگی آن ها آزادسازی برده می باشد- مطرح گردیده است. در دیگر ابواب دینی همانند صلات، زکات، حج، جهاد، بیزنس، قرض، وکالت، نکاح، نذر، لقطه، ارث، قصاص، حدود و دیات به تناسب از احکام مرتبط با برده مشاجره گردیده است.[۹]
نکات مهم برای رزرو مسجد جهت برگزاری مراسم ترحیم در مشهد