بهترین مرجع مسجد قبا مشهد

دارای شهرت به ابن اشعث (درگذشت: سال ۶۷ قمری)، از عاملان رخداد کربلا. وی فرماندهی نیروهای ابن زیاد را در دستگیری مسلم بن عقیل بر ذمه داشت. در روز عاشورا انتساب امام حسین(ع) به رسول اکرم(ص) را انکار کرد. بعد از اتفاق کربلا از معارضان قیام مختار بود و نیروهای مختار به وی دست نیافتند. سرنوشت در پیکار مصعب بن زبیر با مختار ثقفی مسجد قبا مشهد کشته شد.

نسب و خویشان ، بابا محمد، اشعث بن قیس کندی مدیر بستگان کنده و کارگزار امام علی(ع) در آذربایجان بود. وی در نزاع صفین در لشکر امام علی(ع) بود و در تحریک خوارج بر ضد امام علی نقش داشت.[۱]مامان وی، ام‌فروه دختر ابوقحافه بود. از این رو خواهرزاده خلیفه اولیه میباشد.[۲] برادرش قیس بن اشعث در اتفاق کربلا از سپاهیان قدمت بن سعد بود.[۳] خواهرش جعده همسر امام حسن مجتبی(ع) بود که وی را به شهید شدن آدرس مسجد قبا مشهد رساند.[۴]

امام درستگو(ع)، اشعث بن قیس را در شهیدشدن امام علی(ع)، و پسرش محمد را در شهید شدن امام حسین(ع) سهیم دانسته و به نقش دخترش جعده در شهید شدن امام حسن(ع) اشاره نموده است.[۵] دستگیری مسلم بن عقیل ، محمد بن اشعث از افرادی بود که علیه حجر بن عدی، شهیدشدن اعطا کرد.[۶] وی همینطور در پراکنده کردن همسایه کوفه از فضا مسلم بن عقیل نقش داشت.[۷] وی فرماندهی نیروهایی را بر ذمه داشت که از طرف عبیدالله بن زیاد با حمایت دادن به مسلم بن عقیل، او‌را بازداشت رزرو مسجد قبا مشهد کردند.[۸]

روز عاشورا، محمد بن اشعث در روز عاشورا، انتساب امام حسین(ع) به نبی(ص) را انکار کرد. از این رو امام حسین(ع) اورا نفرین کرد.[۹] [یادداشت ۱]به گفته بعضا منابع، بعداز نفرین امام حسین(ع)، ابن اشعث برای قضای حاجت به کناری رفت و عقربی او‌را نیش زد و جان بخشید.[۱۱] اما این گفته با گزارش منابع سابق‌خیس از کار وی در قیام مختار[۱۲] و قتلش در نبرد مصعب با مختار در سال ۶۷ قمری[۱۳] ناسازگار شماره تلفن مسجد قبا مشهد میباشد.

بعداز اتفاق کربلا
حَوشَب بن یعلی هَمدانی، قصر و روستای ابن اشعث در قادسیه را به امر مختار محاصره کرد تا او‌را بازداشت نماید. ولی ابن اشعث از در نهفته فرار و گریز کرد. به فرمان مختار قصر اورا ویران کردند و با مصالح آن، منزل حجر بن عدی که به دست طرف داران ابن زیاد ویران گردیده بود تجدید بنا شد.[۱۴]

محمد بن اشعث و دیگر قاتلان امام حسین، همین که شنیدند مختار در جستجوی آن ها میباشد، گریختند. وقتی که از کودتا هم محلی کوفه آگاه شدند به کوفه برگشتند و فرماندهی این کودتا را بر ذمه گرفتند. ولی همین که‌این کودتا باخت خورد، محمد بن اشعث به یاروهمدم شبث بن ربعی و دیگر قاتلان امام حسین (ع) به بصره گریختند و مصعب بن زبیر را به پیکار با مختار تحریک کردند.[۱۵] وی در ۶۷ق طومار مصعب را به مهلب بن ابی صفره کارگزارش در عجم رساند.[۱۶]

ابن اشعث سال ۶۷ قمری در پیکار مصعب با مختار کشته شد.[۱۷] ابن حبان گفته میباشد که او به دست مختار کشته شد.[۱۸]

عبدالرحمن بن محمد بن اشعث
نوشته‌ی علمیٔ اساسی: عبدالرحمن بن محمد بن اشعث
عبدالرحمن بن محمد بن اشعث كندی (درگذشت: ۹۵ق) فرزند محمد بن اشعث، از حامیان خویشاوندان اموی بود ولی کم کم به یکی معارضان آن ها تبدیل شد و علیه آنها دست به کودتا زد. کودتا وی از سال ۸۱ قمری تا ۸۲ قمری ادامه یافت و دامنه آن از سیستان تا بصره توسعه و گسترش پیدا کرد. او به جهت همین کودتا علیه حجاج بن یوسف جهانی شد.[۱۹]

پانویس
بلاذری، انساب الاشراف، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۲۹۶؛ طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ق، ج۴، ص۵۶۱.
ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۴، ص۱۹۵۰.
طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۴۲۳.
مسعودی، مروج الذهب، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۴۲۷.
کلینی، الکافی، ۱۳۶۵ق، ج۸، ص۱۶۷.
بلاذری، انساب الاشراف، ۱۴۱۷ق، ج۵، ص۲۵۴.
دینوری، خبر ها الطوال، ۱۳۶۸ش، ص ۲۳۹.
اصفهانی، مقاتل الطالبیین، دارالمعرفة، ص۱۰۷؛ ابن اثیر، الکامل، ۱۳۸۵ق، ج۴، ص۳۳.
ابن اعثم، الفتوح، ۱۴۱۱ق، ج۵، ص۹۷. ج۶، ص۲۴۲؛ مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۴ق، ج۳۵، ص۳۰۲.
ابن اعثم، الفتوح، ج۶، ص۲۴۲؛ خوارزمی، مقتل الحسین، ج۲، ص ۲۵۲.
مقرم، مقتل الحسین، ۱۴۲۶ق، ص۲۴۰؛ صدوق، امالی، ۱۴۰۰ق، ص۱۵۸.
ابن جوزی، المنتظم، ۱۴۱۲ق، ج۶، ص۶۴؛ مسعودی، مروج الذهب، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۵۹.
ابن اعثم، الفتوح، ج۶، ص۲۴۲؛ دینوری، خبرها الطوال، ۱۳۶۸ش، ص ۳۰۱-۳۰۴؛ مسعودی، مروج الذهب، ۱۴۰۹ق، ج ۳، ص ۹۸؛ ابن‌اثیر، الکامل، ۱۳۸۵ق، ج۴، ص۲۷۷.
طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ق، ج ۶، ص ۶۶؛ ابن اعثم، الفتوح، ۱۴۱۱ق، ج ۶، ص ۲۵۴-۲۵۵.
ابن جوزی، المنتظم، ۱۴۱۲ق، ج ۶، ص ۶۴؛ مسعودی، مروج الذهب، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۵۹.
طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ق، ج۶، ص۹۴.
دینوری، خبر ها الطوال، ۱۳۶۸ش، ص ۳۰۱-۳۰۴؛ مسعودی، مروج الذهب، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۹۸؛ ابن اثیر، الکامل، ۱۳۸۵ق، ج۴، ص۲۷۷؛ طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ق، ج۶، ص۱۱۵.
ابن حَبَّان، الثقات، ۱۳۹۳ق، ج۵، ص۳۵۲. به گزارش محمدی ری‌شهری، دانشنامه امام حسین، ۱۳۸۸ش، ج۹، ص۲۹۶.
طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ق، ج۳، ص۱۳۸.
یادداشت
وأي قرابةٍ بينك وبين محمد صلّى الله عليه وسلّم؟در دیداری که مختار با عبدالرحمن پسر محمد بن اشعث داشت به وی ذکر کرد که پدرش (محمد بن اشعث) روز کربلا(روز تاسوعا) اینگونه سخنی را به امام حسین(ع) گفته میباشد. [۱۰]
منابع
ابن‌حَبّان، محمد بن حبان، الثقات، بیروت، موسسة الکتب الثقافیه، ۱۳۹۳ق.
ابن‌اثیر، علی بن ابی کرم، الکامل فی التاریخ،‌ بیروت، دارصادر، ۱۳۸۵ق/۱۹۶۵م.
ابن‌اعثم کوفی، احمد بن اعثم، الفتوح، استیناف: علی شیری، بیروت، دارالأضواء، ۱۴۱۱ق/۱۹۹۱م.
ابن‌جوزی(ابوالفرج)، عبدالرحمن بن علی، المنتظم، بازرسی: محمد عبدالقادر عطا و مصطفی عبدالقادر عطا،‌ بیروت، دارالکتب العلمیة، ۱۴۱۲ق/۱۹۹۲م.
ابن‌عبدالبر، یوسف بن عبدالله، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، رسیدگی علی محمد البجاوی، بیروت، دارالجیل، ۱۴۱۲ق/۱۹۹۲م.
اصفهانی(ابوالفرج)، علی بن حسین، مقاتل‌الطالبیین، بازرسی: سید احمد صقر، بیروت، دارالمعرفة، بی‌تا.
بلاذری، احمد بن یحیی، جمل اینجانب انساب‌الأشراف، مطالعه: سهیل زکار و ریاض زرکلی، بیروت، دارالفکر، ۱۴۱۷ق/۱۹۹۶م.
دینوری، احمد بن داود، الأخبارالطوال، مطالعه: عبدالمنعم عامر مراجعه جمال الدین شیال، قم، منشورات الرضی، ۱۳۶۸ش.
ری شهری، محمد و...، دانشنامه امام حسین(ع)، ترجمه: محمد مرادی، قم، دارالحدیث، ۱۴۳۰ق/۱۳۸۸ش.
صدوق، محمد بن علی، أمالی، اعلمی، بیروت، ۱۴۰۰ق.
طبری، محمد بن جریر، تاریخ الأمم و الملوک، استیناف: محمد أبوالفضل ابراهیم، بیروت، دارالتراث، ۱۳۸۷ق/۱۹۶۷م.

دارای شهرت به ابن اشعث (درگذشت: سال ۶۷ قمری)، از عاملان رخداد کربلا. وی فرماندهی نیروهای ابن زیاد را در دستگیری مسلم بن عقیل بر ذمه داشت. در روز عاشورا انتساب امام حسین(ع) به رسول اکرم(ص) را انکار کرد. بعد از اتفاق کربلا از معارضان قیام مختار بود و نیروهای مختار به وی دست نیافتند. سرنوشت در پیکار مصعب بن زبیر با مختار ثقفی مسجد قبا مشهد کشته شد.

نسب و خویشان ، بابا محمد، اشعث بن قیس کندی مدیر بستگان کنده و کارگزار امام علی(ع) در آذربایجان بود. وی در نزاع صفین در لشکر امام علی(ع) بود و در تحریک خوارج بر ضد امام علی نقش داشت.[۱]مامان وی، ام‌فروه دختر ابوقحافه بود. از این رو خواهرزاده خلیفه اولیه میباشد.[۲] برادرش قیس بن اشعث در اتفاق کربلا از سپاهیان قدمت بن سعد بود.[۳] خواهرش جعده همسر امام حسن مجتبی(ع) بود که وی را به شهید شدن آدرس مسجد قبا مشهد رساند.[۴]

امام درستگو(ع)، اشعث بن قیس را در شهیدشدن امام علی(ع)، و پسرش محمد را در شهید شدن امام حسین(ع) سهیم دانسته و به نقش دخترش جعده در شهید شدن امام حسن(ع) اشاره نموده است.[۵] دستگیری مسلم بن عقیل ، محمد بن اشعث از افرادی بود که علیه حجر بن عدی، شهیدشدن اعطا کرد.[۶] وی همینطور در پراکنده کردن همسایه کوفه از فضا مسلم بن عقیل نقش داشت.[۷] وی فرماندهی نیروهایی را بر ذمه داشت که از طرف عبیدالله بن زیاد با حمایت دادن به مسلم بن عقیل، او‌را بازداشت رزرو مسجد قبا مشهد کردند.[۸]

روز عاشورا، محمد بن اشعث در روز عاشورا، انتساب امام حسین(ع) به نبی(ص) را انکار کرد. از این رو امام حسین(ع) اورا نفرین کرد.[۹] [یادداشت ۱]به گفته بعضا منابع، بعداز نفرین امام حسین(ع)، ابن اشعث برای قضای حاجت به کناری رفت و عقربی او‌را نیش زد و جان بخشید.[۱۱] اما این گفته با گزارش منابع سابق‌خیس از کار وی در قیام مختار[۱۲] و قتلش در نبرد مصعب با مختار در سال ۶۷ قمری[۱۳] ناسازگار شماره تلفن مسجد قبا مشهد میباشد.

بعداز اتفاق کربلا
حَوشَب بن یعلی هَمدانی، قصر و روستای ابن اشعث در قادسیه را به امر مختار محاصره کرد تا او‌را بازداشت نماید. ولی ابن اشعث از در نهفته فرار و گریز کرد. به فرمان مختار قصر اورا ویران کردند و با مصالح آن، منزل حجر بن عدی که به دست طرف داران ابن زیاد ویران گردیده بود تجدید بنا شد.[۱۴]

محمد بن اشعث و دیگر قاتلان امام حسین، همین که شنیدند مختار در جستجوی آن ها میباشد، گریختند. وقتی که از کودتا هم محلی کوفه آگاه شدند به کوفه برگشتند و فرماندهی این کودتا را بر ذمه گرفتند. ولی همین که‌این کودتا باخت خورد، محمد بن اشعث به یاروهمدم شبث بن ربعی و دیگر قاتلان امام حسین (ع) به بصره گریختند و مصعب بن زبیر را به پیکار با مختار تحریک کردند.[۱۵] وی در ۶۷ق طومار مصعب را به مهلب بن ابی صفره کارگزارش در عجم رساند.[۱۶]

ابن اشعث سال ۶۷ قمری در پیکار مصعب با مختار کشته شد.[۱۷] ابن حبان گفته میباشد که او به دست مختار کشته شد.[۱۸]

عبدالرحمن بن محمد بن اشعث
نوشته‌ی علمیٔ اساسی: عبدالرحمن بن محمد بن اشعث
عبدالرحمن بن محمد بن اشعث كندی (درگذشت: ۹۵ق) فرزند محمد بن اشعث، از حامیان خویشاوندان اموی بود ولی کم کم به یکی معارضان آن ها تبدیل شد و علیه آنها دست به کودتا زد. کودتا وی از سال ۸۱ قمری تا ۸۲ قمری ادامه یافت و دامنه آن از سیستان تا بصره توسعه و گسترش پیدا کرد. او به جهت همین کودتا علیه حجاج بن یوسف جهانی شد.[۱۹]

پانویس
بلاذری، انساب الاشراف، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۲۹۶؛ طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ق، ج۴، ص۵۶۱.
ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۴، ص۱۹۵۰.
طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۴۲۳.
مسعودی، مروج الذهب، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۴۲۷.
کلینی، الکافی، ۱۳۶۵ق، ج۸، ص۱۶۷.
بلاذری، انساب الاشراف، ۱۴۱۷ق، ج۵، ص۲۵۴.
دینوری، خبر ها الطوال، ۱۳۶۸ش، ص ۲۳۹.
اصفهانی، مقاتل الطالبیین، دارالمعرفة، ص۱۰۷؛ ابن اثیر، الکامل، ۱۳۸۵ق، ج۴، ص۳۳.
ابن اعثم، الفتوح، ۱۴۱۱ق، ج۵، ص۹۷. ج۶، ص۲۴۲؛ مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۴ق، ج۳۵، ص۳۰۲.
ابن اعثم، الفتوح، ج۶، ص۲۴۲؛ خوارزمی، مقتل الحسین، ج۲، ص ۲۵۲.
مقرم، مقتل الحسین، ۱۴۲۶ق، ص۲۴۰؛ صدوق، امالی، ۱۴۰۰ق، ص۱۵۸.
ابن جوزی، المنتظم، ۱۴۱۲ق، ج۶، ص۶۴؛ مسعودی، مروج الذهب، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۵۹.
ابن اعثم، الفتوح، ج۶، ص۲۴۲؛ دینوری، خبرها الطوال، ۱۳۶۸ش، ص ۳۰۱-۳۰۴؛ مسعودی، مروج الذهب، ۱۴۰۹ق، ج ۳، ص ۹۸؛ ابن‌اثیر، الکامل، ۱۳۸۵ق، ج۴، ص۲۷۷.
طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ق، ج ۶، ص ۶۶؛ ابن اعثم، الفتوح، ۱۴۱۱ق، ج ۶، ص ۲۵۴-۲۵۵.
ابن جوزی، المنتظم، ۱۴۱۲ق، ج ۶، ص ۶۴؛ مسعودی، مروج الذهب، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۵۹.
طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ق، ج۶، ص۹۴.
دینوری، خبر ها الطوال، ۱۳۶۸ش، ص ۳۰۱-۳۰۴؛ مسعودی، مروج الذهب، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۹۸؛ ابن اثیر، الکامل، ۱۳۸۵ق، ج۴، ص۲۷۷؛ طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ق، ج۶، ص۱۱۵.
ابن حَبَّان، الثقات، ۱۳۹۳ق، ج۵، ص۳۵۲. به گزارش محمدی ری‌شهری، دانشنامه امام حسین، ۱۳۸۸ش، ج۹، ص۲۹۶.
طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ق، ج۳، ص۱۳۸.
یادداشت
وأي قرابةٍ بينك وبين محمد صلّى الله عليه وسلّم؟در دیداری که مختار با عبدالرحمن پسر محمد بن اشعث داشت به وی ذکر کرد که پدرش (محمد بن اشعث) روز کربلا(روز تاسوعا) اینگونه سخنی را به امام حسین(ع) گفته میباشد. [۱۰]
منابع
ابن‌حَبّان، محمد بن حبان، الثقات، بیروت، موسسة الکتب الثقافیه، ۱۳۹۳ق.
ابن‌اثیر، علی بن ابی کرم، الکامل فی التاریخ،‌ بیروت، دارصادر، ۱۳۸۵ق/۱۹۶۵م.
ابن‌اعثم کوفی، احمد بن اعثم، الفتوح، استیناف: علی شیری، بیروت، دارالأضواء، ۱۴۱۱ق/۱۹۹۱م.
ابن‌جوزی(ابوالفرج)، عبدالرحمن بن علی، المنتظم، بازرسی: محمد عبدالقادر عطا و مصطفی عبدالقادر عطا،‌ بیروت، دارالکتب العلمیة، ۱۴۱۲ق/۱۹۹۲م.
ابن‌عبدالبر، یوسف بن عبدالله، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، رسیدگی علی محمد البجاوی، بیروت، دارالجیل، ۱۴۱۲ق/۱۹۹۲م.
اصفهانی(ابوالفرج)، علی بن حسین، مقاتل‌الطالبیین، بازرسی: سید احمد صقر، بیروت، دارالمعرفة، بی‌تا.
بلاذری، احمد بن یحیی، جمل اینجانب انساب‌الأشراف، مطالعه: سهیل زکار و ریاض زرکلی، بیروت، دارالفکر، ۱۴۱۷ق/۱۹۹۶م.
دینوری، احمد بن داود، الأخبارالطوال، مطالعه: عبدالمنعم عامر مراجعه جمال الدین شیال، قم، منشورات الرضی، ۱۳۶۸ش.
ری شهری، محمد و...، دانشنامه امام حسین(ع)، ترجمه: محمد مرادی، قم، دارالحدیث، ۱۴۳۰ق/۱۳۸۸ش.
صدوق، محمد بن علی، أمالی، اعلمی، بیروت، ۱۴۰۰ق.
طبری، محمد بن جریر، تاریخ الأمم و الملوک، استیناف: محمد أبوالفضل ابراهیم، بیروت، دارالتراث، ۱۳۸۷ق/۱۹۶۷م.