اِبلیس اسم جن یا این که فرشتهای که از امر معبود در سجده بر انسان قانون شکنی کرد و از درگاه پروردگار رانده شد. بیشتر مفسران اورا از جنیان دانسته و اندکی نیز اورا فرشته مسجد قبا مشهد شمردهاند.
ابلیس بعد از نافرمانی از سجده بر انسان، گزینه لعن معبود قرار گرفت و رانده شد، آن گاه درخواست کرد که تا قیامت زنده بماند البته معبود وعده اعطا کرد تا زمانی معلوم به وی مهلت دهد. ابلیس قول حافظه کرد که تمامی سعی خویش را تا روزی که مهلت دارااست برای انحراف فرزندان بشر به عمل گیرد. صرفا کاری که وی در این شیوه مینماید دعوت به بدیها میباشد و کسی را بدون چاره بدین فعالیت نمینماید. عاقبت وی و پیروانش دوزخ وجهنم آدرس مسجد قبا مشهد خواهد بود.
منزلت و عنایت
ابلیس شخصیتی مشترک در همگی کتابهای آسمانی میباشد. از آن جا که از دیرباز اعتقادوباور به وجود شیطان و نیروهای شرور در ادیان گوناگون وجود داشته میباشد؛ در متن ها مقدّس ادیان و مذهبها قبل، از ابلیس، ماهیت، گستره تلاش و شیوه های رویا رویی با وی، رده و فرجام او صحبت اورده شده میباشد.[۱] در قرآن و روایات اسلامی نکات فراوانی درباره ماهیت، انگیزه خلقت، عاقبت، تمرد از سجده بر بشر و بقیه مباحث مربوط به ابلیس نقل گردیده است. ابلیس برهان فریب انسان و حوا و هبوط وی معرفی گردیده است.در هجرت پیدایش، دلیل فریب بشر و حوّا و هبوط آنها از پردیس، «مار» معرّفی شدهاست؛[۲] و عهد و پیمان تازه مار را به عبارتی ابلیس شناسانده میباشد.[۳] در کتاب مقدس، ابلیس مترادف و هم معنی با شیطان، [۴] و فرشتهی چاه بیپایان دانسته گردیده که به گویش عبری، اورا «ابدون» و به یونانی «اپولیون» به معنای نابود کننده[۵] رزرو مسجد قبا مشهد میخوانند.
کلمه و واژه شناسی
بیشخیس لغتدانان، کلمه و واژه ابلیس را برگرفته از گویشهای غیر عربی می دانند.[۶] او بعد از عُجب، ابلیس نامیده شد و بعد از امتناع از سجده و راندهشدن از درگاه الهی، شیطان شماره تلفن مسجد قبا مشهد اسم گرفت.[۷]
موازی برخی احادیث، اسم اساسی ابلیس، حارث (حَرَث) بوده میباشد که به جهت عبادت وقت گیر، اورا عزازیل، یعنی عزیز آفریدگار خطاب میکردند.[یادداشت ۱] اسمهای دیگر وی، «ضریس، سرحوب، المتکوّن و المتکوّز» میباشد.[۸] لقب و لقب ها ابلیس عبارتند از: اَبومُرّه (ابوقره)، ابوکردوس، ابولبینی (اسم دختر او)[۹] نائل، ابوالحسبان، ابوخلاف، ابودجانه.[۱۰]
رابطه ابلیس و شیطان
ابلیس در قرآن مهربان یازده توشه به شغل رفته که نُه توشه آن ضمنا قصه آفرینش انسان و دستور سجده بر او آمده میباشد.[۱۱] کلمه و واژه شیطان و شیاطین نیز ۸۸ توشه در قرآن به عمل رفته که در بخش اعظمی از مورد ها به معنای ابلیس میباشد.[۱۲]
شیطان، نام محصول و نامی دانش آموز برای هر مو جود شرور، متمرّد و فریبکار میباشد. از نظارت مورد ها کاربرد واژه و کلمه شیطان در قرآن و گفته مفسّران برمیآید که در اکثر اوقات مفاد، غرض از شیطان یا این که دستکم، مصداق بارز آن، به عبارتی ابلیس میباشد.[۱۳] برخی تصریح کردهاند که شیطان اکثر زمان ها به معنای ابلیس به فعالیت[۱۴] رفته و به انگیزه استفاده فراوان تحت عنوان نام عَلَم برای ابلیس شناخته گردیده است.[۱۵]
ماجرای ابلیس
عَنِ الصَّادِقِ ع قَالَ: أُمِرَ إِبْلِیسُ بِالسُّجُودِ لآِدَمَ فَقَالَ یا این که رَبِّ وَ عِزَّتِک إِنْ أَعْفَیتَنِی مِنَ السُّجُودِ لآِدَمَ لَأَعْبُدَنَّک عِبَادَةً مَا عَبَدَک أَحَدٌ قَطُّ مِثْلَهَا قَالَ اللهُ جَلَّ جَلَالُهُ إِنِّی أُحِبُّ أَنْ أُطَاعَ مِنْ حَیثُ أُرِیدُ.
امام درستگو(ع) فرمود: وقتی که به شیطان فرمان شد بر انسان سجده نماید به پروردگار اظهار کرد: پروردگارا، قول به عزّتت درحالتی که منرا از سجده بر انسان معاف کنی تورا آنگونه عبادت میکنم که تا کنون هیچکس نتوانسته باشد.
خدا فرمود: اینجانب دوست دارم آنگونه عبادت بشوم که خویش عزم کردهام و بدان دستور دادهام (خیر آنگونه که دلخواه توست).
مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۶۰، ص۲۵۰
زمانی که معبود، انسان را از گِل آفرید و از روح خود در وی دمید، به ملائکه امر سجده بر او بخشید. تمامی ملائکه سجده کردند؛ اما ابلیس تکبّر ورزید و از سجده سرباز زد. و بیان کرد: اینجانب از وی بهترم؛ چون منرا از حریق و اورا از گِل آفریدی؛ آن گاه معبود ابلیس را از آن منزلت راند و اورا لعنت کرد. ابلیس از خدا تا روز بَعث مهلت خواست و خداوند به وی تا روزی مشخص و معلوم مهلت بخشید؛ آنگاه ابلیس قسم و سوگند یادکرد که تمامی بندگان به جز مُخلَصان را از راه و روش به در بَرَد و آفریدگار به وی و پیروانش وعده جهنّم اعطا کرد.
امام علی(ع) در خطبه قاصعه در نهج البلاغه ابلیس را «امام المتعصبین» (پیشوای متعصبان) خوانده كه نخوت و غيرت نابجا وى را فرا گرفت و بر انسان به خیال خلقت خويش فخرفروشى كرد و به خیال آفرينش خویش در قبال انسان تعصّب پيشه ایجاد کرد.[۱۶] مجلسی در جلد ۶۰ بحار الانوار ۱۷۷ داستان از معصومین دربارهی با ابلیس یا این که شیطان نقل نموده است.
اِبلیس اسم جن یا این که فرشتهای که از امر معبود در سجده بر انسان قانون شکنی کرد و از درگاه پروردگار رانده شد. بیشتر مفسران اورا از جنیان دانسته و اندکی نیز اورا فرشته مسجد قبا مشهد شمردهاند.
ابلیس بعد از نافرمانی از سجده بر انسان، گزینه لعن معبود قرار گرفت و رانده شد، آن گاه درخواست کرد که تا قیامت زنده بماند البته معبود وعده اعطا کرد تا زمانی معلوم به وی مهلت دهد. ابلیس قول حافظه کرد که تمامی سعی خویش را تا روزی که مهلت دارااست برای انحراف فرزندان بشر به عمل گیرد. صرفا کاری که وی در این شیوه مینماید دعوت به بدیها میباشد و کسی را بدون چاره بدین فعالیت نمینماید. عاقبت وی و پیروانش دوزخ وجهنم آدرس مسجد قبا مشهد خواهد بود.
منزلت و عنایت
ابلیس شخصیتی مشترک در همگی کتابهای آسمانی میباشد. از آن جا که از دیرباز اعتقادوباور به وجود شیطان و نیروهای شرور در ادیان گوناگون وجود داشته میباشد؛ در متن ها مقدّس ادیان و مذهبها قبل، از ابلیس، ماهیت، گستره تلاش و شیوه های رویا رویی با وی، رده و فرجام او صحبت اورده شده میباشد.[۱] در قرآن و روایات اسلامی نکات فراوانی درباره ماهیت، انگیزه خلقت، عاقبت، تمرد از سجده بر بشر و بقیه مباحث مربوط به ابلیس نقل گردیده است. ابلیس برهان فریب انسان و حوا و هبوط وی معرفی گردیده است.در هجرت پیدایش، دلیل فریب بشر و حوّا و هبوط آنها از پردیس، «مار» معرّفی شدهاست؛[۲] و عهد و پیمان تازه مار را به عبارتی ابلیس شناسانده میباشد.[۳] در کتاب مقدس، ابلیس مترادف و هم معنی با شیطان، [۴] و فرشتهی چاه بیپایان دانسته گردیده که به گویش عبری، اورا «ابدون» و به یونانی «اپولیون» به معنای نابود کننده[۵] رزرو مسجد قبا مشهد میخوانند.
کلمه و واژه شناسی
بیشخیس لغتدانان، کلمه و واژه ابلیس را برگرفته از گویشهای غیر عربی می دانند.[۶] او بعد از عُجب، ابلیس نامیده شد و بعد از امتناع از سجده و راندهشدن از درگاه الهی، شیطان شماره تلفن مسجد قبا مشهد اسم گرفت.[۷]
موازی برخی احادیث، اسم اساسی ابلیس، حارث (حَرَث) بوده میباشد که به جهت عبادت وقت گیر، اورا عزازیل، یعنی عزیز آفریدگار خطاب میکردند.[یادداشت ۱] اسمهای دیگر وی، «ضریس، سرحوب، المتکوّن و المتکوّز» میباشد.[۸] لقب و لقب ها ابلیس عبارتند از: اَبومُرّه (ابوقره)، ابوکردوس، ابولبینی (اسم دختر او)[۹] نائل، ابوالحسبان، ابوخلاف، ابودجانه.[۱۰]
رابطه ابلیس و شیطان
ابلیس در قرآن مهربان یازده توشه به شغل رفته که نُه توشه آن ضمنا قصه آفرینش انسان و دستور سجده بر او آمده میباشد.[۱۱] کلمه و واژه شیطان و شیاطین نیز ۸۸ توشه در قرآن به عمل رفته که در بخش اعظمی از مورد ها به معنای ابلیس میباشد.[۱۲]
شیطان، نام محصول و نامی دانش آموز برای هر مو جود شرور، متمرّد و فریبکار میباشد. از نظارت مورد ها کاربرد واژه و کلمه شیطان در قرآن و گفته مفسّران برمیآید که در اکثر اوقات مفاد، غرض از شیطان یا این که دستکم، مصداق بارز آن، به عبارتی ابلیس میباشد.[۱۳] برخی تصریح کردهاند که شیطان اکثر زمان ها به معنای ابلیس به فعالیت[۱۴] رفته و به انگیزه استفاده فراوان تحت عنوان نام عَلَم برای ابلیس شناخته گردیده است.[۱۵]
ماجرای ابلیس
عَنِ الصَّادِقِ ع قَالَ: أُمِرَ إِبْلِیسُ بِالسُّجُودِ لآِدَمَ فَقَالَ یا این که رَبِّ وَ عِزَّتِک إِنْ أَعْفَیتَنِی مِنَ السُّجُودِ لآِدَمَ لَأَعْبُدَنَّک عِبَادَةً مَا عَبَدَک أَحَدٌ قَطُّ مِثْلَهَا قَالَ اللهُ جَلَّ جَلَالُهُ إِنِّی أُحِبُّ أَنْ أُطَاعَ مِنْ حَیثُ أُرِیدُ.
امام درستگو(ع) فرمود: وقتی که به شیطان فرمان شد بر انسان سجده نماید به پروردگار اظهار کرد: پروردگارا، قول به عزّتت درحالتی که منرا از سجده بر انسان معاف کنی تورا آنگونه عبادت میکنم که تا کنون هیچکس نتوانسته باشد.
خدا فرمود: اینجانب دوست دارم آنگونه عبادت بشوم که خویش عزم کردهام و بدان دستور دادهام (خیر آنگونه که دلخواه توست).
مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۶۰، ص۲۵۰
زمانی که معبود، انسان را از گِل آفرید و از روح خود در وی دمید، به ملائکه امر سجده بر او بخشید. تمامی ملائکه سجده کردند؛ اما ابلیس تکبّر ورزید و از سجده سرباز زد. و بیان کرد: اینجانب از وی بهترم؛ چون منرا از حریق و اورا از گِل آفریدی؛ آن گاه معبود ابلیس را از آن منزلت راند و اورا لعنت کرد. ابلیس از خدا تا روز بَعث مهلت خواست و خداوند به وی تا روزی مشخص و معلوم مهلت بخشید؛ آنگاه ابلیس قسم و سوگند یادکرد که تمامی بندگان به جز مُخلَصان را از راه و روش به در بَرَد و آفریدگار به وی و پیروانش وعده جهنّم اعطا کرد.
امام علی(ع) در خطبه قاصعه در نهج البلاغه ابلیس را «امام المتعصبین» (پیشوای متعصبان) خوانده كه نخوت و غيرت نابجا وى را فرا گرفت و بر انسان به خیال خلقت خويش فخرفروشى كرد و به خیال آفرينش خویش در قبال انسان تعصّب پيشه ایجاد کرد.[۱۶] مجلسی در جلد ۶۰ بحار الانوار ۱۷۷ داستان از معصومین دربارهی با ابلیس یا این که شیطان نقل نموده است.
مسجد قبا مشهد چه ویژگیهایی دارد؟