بهترین مرجع مسجد قبا مشهد

سَنان بن اَنَس بن عَمْرو نَخَعی از لشکریان قدمت بن سعد در اتفاق عاشورا که سازه بر برخی نقل‌ها، رمز حسین بن علی(ع) را از بدن غیر وابسته کرد. بعضا کتاب‌های تاریخی، سنان را اهل مبارزه و شاعری مدل‌رمز و مجنون دانسته‌اند. وی که تحت عنوان یک کدام از قاتلان اساسی امام حسین(ع) شناخته میشد، بعداز حادثه عاشورا معاش پنهانی در پیش گرفت و بعداز قیام مختار ثقفی، از کوفه بیرون شد و به بصره و گوشه و کنار آن گریخت. در برخی منابع آمده میباشد سنان به دست یاران مختار کشته مسجد قبا مشهد شد.

معاش‌طومار
بابا وی ابوعمرو و بابا بزرگش انس اسم داشت و اورا به نام پدربزرگش می‌شناختند. سنان در کوفه به دنیا آمد ولی تاریخ ولادتش مشخص و معلوم وجود ندارد. سازه بر نقل ابن ابی الحدید از ابن هلال ثقفی، سنان در طی خلافت علی(ع)، نوباوه بوده میباشد و آن حضرت خبر میدهند که فرزند نبی خداوند(ص) به دست وی کشته گردد.[۱] بعضا تواریخ، سنان را اهل مبارزه و شاعری مدل رمز و مجنون دانسته‌اند.[۲] اورا از خویشان نخع دانسته‌اند.[۳] در تاریخ مرگ وی اختلاف آدرس مسجد قبا مشهد میباشد.[۴]

روز عاشورا
در آخرین لحظات حیات امام حسین(ع)، سپس که در چاله قتلگاه افتاده بود و کسی از سپاه قدمت سعد جرأت آحاد کردن فعالیت را نداشت؛ سنان بن انس بر بالای گودی رفته و با نیزه بر پشت و سینه وی زد و آن حضرت را به شهید شدن رساند. آن گاه خولی بن یزید اصبحی خواست که رمز امام(ع) را از بدن غیر وابسته نماید؛ البته لرزشی بر اندامش زمین‌خورد و سنان به نکوهش به وی اظهار کرد: پروردگار بازوهایت را بشکند و دستانت را غیروابسته نماید. پس خویش از اسب به تحت آمد و راز امام(ع) را از تن جداگانه کرد. بعد راهی چادر قدمت سعد شد و با صدای بلند رزرو مسجد قبا مشهد اظهار کرد:

أوقر رکابی فضّة و ذهبا
فقد قتلت سید المحجبا
قتلت نه الناس أما و أبا
و خیرهم اذ ینسبون النسبا[۵]
ترجمه: رکابم را از طلا و جواهرات و نقره هنگفت کن که اینجانب آقای والامقامی شماره تلفن مسجد قبا مشهد را کشته‌ام

اینجانب شایسته ترین عموم را از لحاظ مامان و بابا و شایسته ترین تمامی عموم را از نگاه دودمان و نسب به قتل رسانده‌ام! قدمت بن سعد با شنیدن این اشعار به او پرخاش کرده و او‌را به باطن چادر پیروزی و بعداز زدن او با تازیانه اعلام کرد: در شرایطی‌که عبیدالله این سخنانت را بشنود گردنت را میزند.[۶]

در بعضی احادیث نقل شده میباشد که او بر سینۀ امام گرد‌همایی و رمز او‌را از قفا غیروابسته کرد.[۷]

منابع تاریخی و جز آن، برش دادن راز امام حسین(ع) را به خولی[۸]، سنان بن انس[۹] شمر بن ذی الجوشن[۱۰] و شبل بن یزید اصبحی (اخوی خولی)[۱۱] نسبت داده‌اند.

بعداز عاشورا
در هنگام جنجال وضع کوفه بعداز مرگ یزید، سنان که تحت عنوان یک کدام از قاتلان مهم حسین(ع) شناخته میشد؛ معاش پنهانی در پیش گرفت و در بعضا از نقل‌ها، بعداز قیام مختار ثقفی، از کوفه بیرون شد و به بصره و محیط آن گریخت.[۱۲] در برخی منابع آمده که سنان به دست یاران مختار ثقفی کشته شد؛ و بعضا منابع، مرگ او‌را در طی حکمرانی حجاج ثقفی بر کوفه دانسته‌اند.[۱۳]

پانویس
ابن ابی الحدید، تفصیل نهج البلاغه، ۱۴۰۴ق، ج۲، ص۲۸۶.
بلاذری، انساب الاشراف، ۱۹۷۷م، ج۳، ص۲۰۴.
ابن‌تمهید، جمهرة أنساب العرب‏، ۱۹۸۳م، ص۴۱۵.
مروری بر حقایق معاش سنان بن انس قتل کننده امام حسین (ع) و آخر و عاقبت وی،‌ دلگرم.
ابن اثیر، اسدالغابة، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۴۹۹.
بلاذری، انساب الاشراف، ۱۹۷۷م، ج‌۳، ص۲۰۵.
خوارزمی، مقتل الحسین، ۱۴۲۳ق، ج ۲، ص۴۱۴۲؛ اثرگذار، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۱۱۲؛ بلاذری، انساب الاشراف، ۱۹۷۷م، ج ۳، ص۲۰۳؛ طبری، تاریخ، ۱۹۶۷م، ج ۵، ص۴۵۳.
ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۳۹۳؛ بلاذری، انساب الاشراف، ۱۹۷۷م، ج۳، ص۲۰۴، ۲۱۸؛ ابن اعثم، الفتوح، ۱۴۱۱ق، ج۵، ص۱۱۹، ج۶، ص۲۴۴؛ ابن سعد، الطبقات، (طبقه خامسه ج۱)، ۱۴۱۴ق، ص۴۷۴، ۴۷۵؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ۱۴۰۷ق، ج۸، ص۲۷۲؛ اربلی، کشف الغمه، ۱۳۸۱ق، ج۲، ص۵۱.
ابومخنف، وقعة الطف، ۱۴۱۷ق، ص۲۵۵؛ طبری، تاریخ، ۱۹۶۷م، ج۵، ص۴۵۳؛ ابن جوزی، المنتظم، ۱۴۱۲ق، ج۵، ص۳۴۱؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ۱۴۰۷ق، ج۸، ص۱۸۸؛ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۴ق، ج۴۴، ص۱۹۸؛ ج۴۵، ص۵۵؛ ابن شهر آشوب، مناقب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۷۷.
موثر، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۱۱۲؛ ابن شهر آشوب، مناقب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۷۷؛ سماوی،ابصارالعین، ۱۴۱۹ق، ص۳۷.
دینوری، اخبارالطوال، ۱۳۶۸ش، ص۲۵۸.
ابن کثیر، البدایة و النهایة، ۱۴۰۷ق، ج ۸، ص۲۷۲.
بلاذری، انساب الاشراف، ۱۹۹۶م، ج ۶، ص۴۱۰.

سَنان بن اَنَس بن عَمْرو نَخَعی از لشکریان قدمت بن سعد در اتفاق عاشورا که سازه بر برخی نقل‌ها، رمز حسین بن علی(ع) را از بدن غیر وابسته کرد. بعضا کتاب‌های تاریخی، سنان را اهل مبارزه و شاعری مدل‌رمز و مجنون دانسته‌اند. وی که تحت عنوان یک کدام از قاتلان اساسی امام حسین(ع) شناخته میشد، بعداز حادثه عاشورا معاش پنهانی در پیش گرفت و بعداز قیام مختار ثقفی، از کوفه بیرون شد و به بصره و گوشه و کنار آن گریخت. در برخی منابع آمده میباشد سنان به دست یاران مختار کشته مسجد قبا مشهد شد.

معاش‌طومار
بابا وی ابوعمرو و بابا بزرگش انس اسم داشت و اورا به نام پدربزرگش می‌شناختند. سنان در کوفه به دنیا آمد ولی تاریخ ولادتش مشخص و معلوم وجود ندارد. سازه بر نقل ابن ابی الحدید از ابن هلال ثقفی، سنان در طی خلافت علی(ع)، نوباوه بوده میباشد و آن حضرت خبر میدهند که فرزند نبی خداوند(ص) به دست وی کشته گردد.[۱] بعضا تواریخ، سنان را اهل مبارزه و شاعری مدل رمز و مجنون دانسته‌اند.[۲] اورا از خویشان نخع دانسته‌اند.[۳] در تاریخ مرگ وی اختلاف آدرس مسجد قبا مشهد میباشد.[۴]

روز عاشورا
در آخرین لحظات حیات امام حسین(ع)، سپس که در چاله قتلگاه افتاده بود و کسی از سپاه قدمت سعد جرأت آحاد کردن فعالیت را نداشت؛ سنان بن انس بر بالای گودی رفته و با نیزه بر پشت و سینه وی زد و آن حضرت را به شهید شدن رساند. آن گاه خولی بن یزید اصبحی خواست که رمز امام(ع) را از بدن غیر وابسته نماید؛ البته لرزشی بر اندامش زمین‌خورد و سنان به نکوهش به وی اظهار کرد: پروردگار بازوهایت را بشکند و دستانت را غیروابسته نماید. پس خویش از اسب به تحت آمد و راز امام(ع) را از تن جداگانه کرد. بعد راهی چادر قدمت سعد شد و با صدای بلند رزرو مسجد قبا مشهد اظهار کرد:

أوقر رکابی فضّة و ذهبا
فقد قتلت سید المحجبا
قتلت نه الناس أما و أبا
و خیرهم اذ ینسبون النسبا[۵]
ترجمه: رکابم را از طلا و جواهرات و نقره هنگفت کن که اینجانب آقای والامقامی شماره تلفن مسجد قبا مشهد را کشته‌ام

اینجانب شایسته ترین عموم را از لحاظ مامان و بابا و شایسته ترین تمامی عموم را از نگاه دودمان و نسب به قتل رسانده‌ام! قدمت بن سعد با شنیدن این اشعار به او پرخاش کرده و او‌را به باطن چادر پیروزی و بعداز زدن او با تازیانه اعلام کرد: در شرایطی‌که عبیدالله این سخنانت را بشنود گردنت را میزند.[۶]

در بعضی احادیث نقل شده میباشد که او بر سینۀ امام گرد‌همایی و رمز او‌را از قفا غیروابسته کرد.[۷]

منابع تاریخی و جز آن، برش دادن راز امام حسین(ع) را به خولی[۸]، سنان بن انس[۹] شمر بن ذی الجوشن[۱۰] و شبل بن یزید اصبحی (اخوی خولی)[۱۱] نسبت داده‌اند.

بعداز عاشورا
در هنگام جنجال وضع کوفه بعداز مرگ یزید، سنان که تحت عنوان یک کدام از قاتلان مهم حسین(ع) شناخته میشد؛ معاش پنهانی در پیش گرفت و در بعضا از نقل‌ها، بعداز قیام مختار ثقفی، از کوفه بیرون شد و به بصره و محیط آن گریخت.[۱۲] در برخی منابع آمده که سنان به دست یاران مختار ثقفی کشته شد؛ و بعضا منابع، مرگ او‌را در طی حکمرانی حجاج ثقفی بر کوفه دانسته‌اند.[۱۳]

پانویس
ابن ابی الحدید، تفصیل نهج البلاغه، ۱۴۰۴ق، ج۲، ص۲۸۶.
بلاذری، انساب الاشراف، ۱۹۷۷م، ج۳، ص۲۰۴.
ابن‌تمهید، جمهرة أنساب العرب‏، ۱۹۸۳م، ص۴۱۵.
مروری بر حقایق معاش سنان بن انس قتل کننده امام حسین (ع) و آخر و عاقبت وی،‌ دلگرم.
ابن اثیر، اسدالغابة، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۴۹۹.
بلاذری، انساب الاشراف، ۱۹۷۷م، ج‌۳، ص۲۰۵.
خوارزمی، مقتل الحسین، ۱۴۲۳ق، ج ۲، ص۴۱۴۲؛ اثرگذار، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۱۱۲؛ بلاذری، انساب الاشراف، ۱۹۷۷م، ج ۳، ص۲۰۳؛ طبری، تاریخ، ۱۹۶۷م، ج ۵، ص۴۵۳.
ابن عبدالبر، الاستیعاب، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۳۹۳؛ بلاذری، انساب الاشراف، ۱۹۷۷م، ج۳، ص۲۰۴، ۲۱۸؛ ابن اعثم، الفتوح، ۱۴۱۱ق، ج۵، ص۱۱۹، ج۶، ص۲۴۴؛ ابن سعد، الطبقات، (طبقه خامسه ج۱)، ۱۴۱۴ق، ص۴۷۴، ۴۷۵؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ۱۴۰۷ق، ج۸، ص۲۷۲؛ اربلی، کشف الغمه، ۱۳۸۱ق، ج۲، ص۵۱.
ابومخنف، وقعة الطف، ۱۴۱۷ق، ص۲۵۵؛ طبری، تاریخ، ۱۹۶۷م، ج۵، ص۴۵۳؛ ابن جوزی، المنتظم، ۱۴۱۲ق، ج۵، ص۳۴۱؛ ابن کثیر، البدایه و النهایه، ۱۴۰۷ق، ج۸، ص۱۸۸؛ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۴ق، ج۴۴، ص۱۹۸؛ ج۴۵، ص۵۵؛ ابن شهر آشوب، مناقب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۷۷.
موثر، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۱۱۲؛ ابن شهر آشوب، مناقب، ۱۳۷۹ق، ج۴، ص۷۷؛ سماوی،ابصارالعین، ۱۴۱۹ق، ص۳۷.
دینوری، اخبارالطوال، ۱۳۶۸ش، ص۲۵۸.
ابن کثیر، البدایة و النهایة، ۱۴۰۷ق، ج ۸، ص۲۷۲.
بلاذری، انساب الاشراف، ۱۹۹۶م، ج ۶، ص۴۱۰.