سید محمدباقر حکیم (۱۳۱۸ - ۱۳۸۲ش) از عالمان شیعه اهل عراق، مدیریت و از نهادگذاران مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق، فرزند سید محسن حکیم از مراجع تبعیت شیعه و از شاگردان دو مرجع تبعیت دیگر سید محمدباقر صدر و سید ابوالقاسم خویی مسجد قبا مشهد بود.
وی به الهی بودن منصب حکومت اعتقاد و باور داشت و حکومتی را مناسب میدانست که هدفش اجرای آموزههای اسلامی باشد. او نوع حکومت جمهوری اسلامی را بر دیگر اشکال حکومت ترجیح میبخشید و معتقد بود که آن را بایستی دانا عادل و با خبر اداره نماید. محمدباقر حکیم از دوست داران عقیده تخصصی شدن مرجعیت آدرس مسجد قبا مشهد فقهی بود.
او همینطور از بنیانگذاران حزب الدعوة الاسلامیة بود و سالها با حزب بعث حکم کننده بر عراق جنگ کرد و بعداز آزادی از زندان نبرد خویش را از کشورایران خاطر نشان نمود و بعداز سرنگونی رژیم بعث، در ۱۳۸۲ش به عراق برگشت. در شهریور به عبارتی سال بر تاثیر یک انفجار تروریستی در نجف به شهید شدن رسید. کتابهای الحکم الاسلامی در میان النظریة و التطبیق، النظریة الاسلامیة فی التحرک السیاسی و الوحدة الاسلامیة اینجانب خواسته الثقلین از اثر ها رزرو مسجد قبا مشهد اوست.
معاشطومار
سید محمد باقر حکیم پنجمی فرزند سید محسن حکیم از مراجع پیروی شیعه در عراق بود. وی در ۲۲ تیر سال ۱۳۱۸ش در نجف به دنیا آمد.[۱]
بعداز حمله نیروهای امریکایی به عراق و سرنگونی رژیم بعث در ۱۳۸۲ش، در ۲۱ اردیبهشت ماه به عبارتی سال به عراق برگشت و در نجف اقامت گزید، البته در ۷ شهریور ۱۳۸۲ش بعداز امامت نماز آدینه و هنگام خروج از صحن بقاع امام علی(ع)، در انفجار اتومبیل بمبگذاریگردیده به شهیدشدن شماره تلفن مسجد قبا مشهد رسید.[۲]
تحصیلات
سید محمدباقر حکیم تحصیلات حوزوی را نزد پدرش استارت کرد و فلسفه و علم ها قرآنی را به صورت تخصصی دنبال کرد و در فقه و اصول به مرتبه اجتهاد رسید.[۳] او آن گاه به بغداد رفت و از ۱۳۴۳ش تا ۱۳۵۴ش به درس دادن علم ها قرآن و فقه در دانشگاه اصول آئین پرداخت. او همینطور در تأسیس مکتب علم ها اسلامی (مدرسةالعلوم الاسلامیة) شرکت کردن داشت.[۴]
اساتید
سید محسن حکیم
محمد حسین حکیم
سید محمدباقر صدر
سید ابوالقاسم خویی
شاگردان
تعدادى از معروفترین شاگردان وى عبارتند از:
سیّد مرتضى کشمیرى.
سیّد عبدالصاحب حکیم،(درگذشت: ۱۴۰۳ق) اخوی کوچکتر وی.
شهید سید عباس موسوی دبیر آحاد کهن حزبالله لبنان.
سیّد محمّدباقر موسوى مُهرى.
روضه خوان اسدالله حوشى.
روضه خوان عدنان زلغوط.
سیّد صدرالدّین قبانچى، فرزند علاّمه سیّد حسن قبانچى، صاحب و مالک مسند الامام على(ع).
سیّد حسن نورى.
روحانی حسن شحاده.
روضه خوان هادى ثامر.[۵]
اثر ها
محمدباقر حکیم اثرها فراوانی برجای گذاشت که مهمترین آنان عبارتاند از:
الحکمالاسلامی دربین النظریة و التطبیق
النظریة الاسلامیة فی التحرک السیاسی
علم هاالقرآن
الوحدةالاسلامیة اینجانب مراد الثقلین
الکفاح المسلح فی الاسلام[۶]
عملهای سیاسی
سیدمحمدباقر آیتم پشت گرمی پدرش بود و به نمایندگی وی در اکثری از شغلهای اسلامی حضور یافت. او به همپا سید محمدمهدی حکیم، سید محمدباقر صدر و چندتن دیگر در ۱۳۳۷ش حزب الدعوة را تأسیس کرد[۷]؛ و در طی مرجعیت سید محمدباقر صدر، تحت حیث او شغل نمود.[۸]
انتفاضه صفر
نوشتهی علمیٔ مهم: انتفاضه صفر عراق
در سال ۱۹۷۷م و در انتفاضه صفر، حکیم بهنمایندگی از سید محمدباقر صدر به فی مابین زائران اربعین امام حسین(ع) رفت.[۹] تا موجب تقویت روحیه آن ها خواهد شد و آن ها را بر هدف ها مهم، ارشاد نماید.[۱۰]
محمدباقر حکیم وقتی که به بین عموم در مسیر نجف به کربلا رفت به آنها دلگرمی داده و بیان کرد که تا پایان در کنار آنان خواهد ماند.[۱۱]
بعد از سرکوب انتفاضه، هزاران نفر مثلا سید محمدباقر حکیم بازداشت گردیده و به حبس ابد محکوم شد.[۱۲] اما مدتی آنگاه با امر رحمت همگانی احمد حسنالبکر در ۱۳۵۷ش از زندان آزاد شوید.[۱۳]
مسئولیتهای سیاسی
سید محمدباقر حکیم موسس سپاه بدر، به همپا ابومهدی المهندس، یک کدام از فرماندهان عراقی این تیم.
در پی ارتقاء فشارها و عدم قابلیت و امکان کار سیاسی، او در ۱۳۵۹ش بهطور مخفیانه عازم دمشق شد. بعد از آن از روش ترکیه به جمهوری اسلامی ایران مسافرت کرد.[۱۴]
وی در کشورایران، در موضوع مسائل سیاسی و فرهنگی کار کرد و مسئولیتهای زیادی را برعهده گرفت که مهمترین آن ها عبارتاند از: دبیرکلی جماعة العلماء المجاهدین فی العراق که در ۱۳۵۹ش تأسیس شد، سخنگویی مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق که در ۲۶ آبان ۱۳۶۱ شالودهگذاری شوید، سر کردگی مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق در ۱۳۶۵ش، شرکت کردن در تأسیس مجمع جهانی تخمین در بین مذهبها اسلامی و تصدی سر کردگی آن، و قائممقامی مجمع جهانی اهلبیت.[۱۵] آیتالله خامنهای در سال ۱۳۷۰ش اورا به عضویت شورای بهتر مجمع جهانی اهلبیت منصوب کرد.[۱۶]
خلال این، وی تشکیلات نظامی متعلق به مجلس اعلای انقلاب اسلامی به اسم سپاه بدر (فَیْلَق بدر) را تأسیس کرد که نزدیک به سههزار سرباز داشت و کلیه آنها عراقیهای مهاجر به جمهوری اسلامی ایران بودند. این سپاه در مبارزه عراق با کشور ایران، علیه نیروهای عراقی جنگید.[۱۷]
انتفاضه شعبانیه
نوشتهیعلمیٔ مهم: انتفاضه شعبانیه عراق
با استارت قیام عموم عراق علیه رژیم بعثی در شعبان سال ۱۴۱۱ق موازی با اسفند ۱۳۶۹ش، سپاه بدر برای دفاع از این قیام وارد محدوده عراق شد، ولی حکومت عراق این قیام را سرکوب نمود و سپاه ذکر شده کاری از پیش پیکار.[۱۸] علاقه مندان سید محمد باقر حکیم نقش پررنگی در انتفاضه شعبان داشتند.[۱۹]
پندارها
سید محمدباقر حکیم (۱۳۱۸ - ۱۳۸۲ش) از عالمان شیعه اهل عراق، مدیریت و از نهادگذاران مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق، فرزند سید محسن حکیم از مراجع تبعیت شیعه و از شاگردان دو مرجع تبعیت دیگر سید محمدباقر صدر و سید ابوالقاسم خویی مسجد قبا مشهد بود.
وی به الهی بودن منصب حکومت اعتقاد و باور داشت و حکومتی را مناسب میدانست که هدفش اجرای آموزههای اسلامی باشد. او نوع حکومت جمهوری اسلامی را بر دیگر اشکال حکومت ترجیح میبخشید و معتقد بود که آن را بایستی دانا عادل و با خبر اداره نماید. محمدباقر حکیم از دوست داران عقیده تخصصی شدن مرجعیت آدرس مسجد قبا مشهد فقهی بود.
او همینطور از بنیانگذاران حزب الدعوة الاسلامیة بود و سالها با حزب بعث حکم کننده بر عراق جنگ کرد و بعداز آزادی از زندان نبرد خویش را از کشورایران خاطر نشان نمود و بعداز سرنگونی رژیم بعث، در ۱۳۸۲ش به عراق برگشت. در شهریور به عبارتی سال بر تاثیر یک انفجار تروریستی در نجف به شهید شدن رسید. کتابهای الحکم الاسلامی در میان النظریة و التطبیق، النظریة الاسلامیة فی التحرک السیاسی و الوحدة الاسلامیة اینجانب خواسته الثقلین از اثر ها رزرو مسجد قبا مشهد اوست.
معاشطومار
سید محمد باقر حکیم پنجمی فرزند سید محسن حکیم از مراجع پیروی شیعه در عراق بود. وی در ۲۲ تیر سال ۱۳۱۸ش در نجف به دنیا آمد.[۱]
بعداز حمله نیروهای امریکایی به عراق و سرنگونی رژیم بعث در ۱۳۸۲ش، در ۲۱ اردیبهشت ماه به عبارتی سال به عراق برگشت و در نجف اقامت گزید، البته در ۷ شهریور ۱۳۸۲ش بعداز امامت نماز آدینه و هنگام خروج از صحن بقاع امام علی(ع)، در انفجار اتومبیل بمبگذاریگردیده به شهیدشدن شماره تلفن مسجد قبا مشهد رسید.[۲]
تحصیلات
سید محمدباقر حکیم تحصیلات حوزوی را نزد پدرش استارت کرد و فلسفه و علم ها قرآنی را به صورت تخصصی دنبال کرد و در فقه و اصول به مرتبه اجتهاد رسید.[۳] او آن گاه به بغداد رفت و از ۱۳۴۳ش تا ۱۳۵۴ش به درس دادن علم ها قرآن و فقه در دانشگاه اصول آئین پرداخت. او همینطور در تأسیس مکتب علم ها اسلامی (مدرسةالعلوم الاسلامیة) شرکت کردن داشت.[۴]
اساتید
سید محسن حکیم
محمد حسین حکیم
سید محمدباقر صدر
سید ابوالقاسم خویی
شاگردان
تعدادى از معروفترین شاگردان وى عبارتند از:
سیّد مرتضى کشمیرى.
سیّد عبدالصاحب حکیم،(درگذشت: ۱۴۰۳ق) اخوی کوچکتر وی.
شهید سید عباس موسوی دبیر آحاد کهن حزبالله لبنان.
سیّد محمّدباقر موسوى مُهرى.
روضه خوان اسدالله حوشى.
روضه خوان عدنان زلغوط.
سیّد صدرالدّین قبانچى، فرزند علاّمه سیّد حسن قبانچى، صاحب و مالک مسند الامام على(ع).
سیّد حسن نورى.
روحانی حسن شحاده.
روضه خوان هادى ثامر.[۵]
اثر ها
محمدباقر حکیم اثرها فراوانی برجای گذاشت که مهمترین آنان عبارتاند از:
الحکمالاسلامی دربین النظریة و التطبیق
النظریة الاسلامیة فی التحرک السیاسی
علم هاالقرآن
الوحدةالاسلامیة اینجانب مراد الثقلین
الکفاح المسلح فی الاسلام[۶]
عملهای سیاسی
سیدمحمدباقر آیتم پشت گرمی پدرش بود و به نمایندگی وی در اکثری از شغلهای اسلامی حضور یافت. او به همپا سید محمدمهدی حکیم، سید محمدباقر صدر و چندتن دیگر در ۱۳۳۷ش حزب الدعوة را تأسیس کرد[۷]؛ و در طی مرجعیت سید محمدباقر صدر، تحت حیث او شغل نمود.[۸]
انتفاضه صفر
نوشتهی علمیٔ مهم: انتفاضه صفر عراق
در سال ۱۹۷۷م و در انتفاضه صفر، حکیم بهنمایندگی از سید محمدباقر صدر به فی مابین زائران اربعین امام حسین(ع) رفت.[۹] تا موجب تقویت روحیه آن ها خواهد شد و آن ها را بر هدف ها مهم، ارشاد نماید.[۱۰]
محمدباقر حکیم وقتی که به بین عموم در مسیر نجف به کربلا رفت به آنها دلگرمی داده و بیان کرد که تا پایان در کنار آنان خواهد ماند.[۱۱]
بعد از سرکوب انتفاضه، هزاران نفر مثلا سید محمدباقر حکیم بازداشت گردیده و به حبس ابد محکوم شد.[۱۲] اما مدتی آنگاه با امر رحمت همگانی احمد حسنالبکر در ۱۳۵۷ش از زندان آزاد شوید.[۱۳]
مسئولیتهای سیاسی
سید محمدباقر حکیم موسس سپاه بدر، به همپا ابومهدی المهندس، یک کدام از فرماندهان عراقی این تیم.
در پی ارتقاء فشارها و عدم قابلیت و امکان کار سیاسی، او در ۱۳۵۹ش بهطور مخفیانه عازم دمشق شد. بعد از آن از روش ترکیه به جمهوری اسلامی ایران مسافرت کرد.[۱۴]
وی در کشورایران، در موضوع مسائل سیاسی و فرهنگی کار کرد و مسئولیتهای زیادی را برعهده گرفت که مهمترین آن ها عبارتاند از: دبیرکلی جماعة العلماء المجاهدین فی العراق که در ۱۳۵۹ش تأسیس شد، سخنگویی مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق که در ۲۶ آبان ۱۳۶۱ شالودهگذاری شوید، سر کردگی مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق در ۱۳۶۵ش، شرکت کردن در تأسیس مجمع جهانی تخمین در بین مذهبها اسلامی و تصدی سر کردگی آن، و قائممقامی مجمع جهانی اهلبیت.[۱۵] آیتالله خامنهای در سال ۱۳۷۰ش اورا به عضویت شورای بهتر مجمع جهانی اهلبیت منصوب کرد.[۱۶]
خلال این، وی تشکیلات نظامی متعلق به مجلس اعلای انقلاب اسلامی به اسم سپاه بدر (فَیْلَق بدر) را تأسیس کرد که نزدیک به سههزار سرباز داشت و کلیه آنها عراقیهای مهاجر به جمهوری اسلامی ایران بودند. این سپاه در مبارزه عراق با کشور ایران، علیه نیروهای عراقی جنگید.[۱۷]
انتفاضه شعبانیه
نوشتهیعلمیٔ مهم: انتفاضه شعبانیه عراق
با استارت قیام عموم عراق علیه رژیم بعثی در شعبان سال ۱۴۱۱ق موازی با اسفند ۱۳۶۹ش، سپاه بدر برای دفاع از این قیام وارد محدوده عراق شد، ولی حکومت عراق این قیام را سرکوب نمود و سپاه ذکر شده کاری از پیش پیکار.[۱۸] علاقه مندان سید محمد باقر حکیم نقش پررنگی در انتفاضه شعبان داشتند.[۱۹]
پندارها
نکات مهم برای رزرو مسجد جهت برگزاری مراسم ترحیم در مشهد