بهترین مرجع مسجد قبا مشهد

روایات بُنِیَ الاسلام یا این که اساس‌های اسلام یا این که موادتشکیل دهنده اسلام به شالوده‌های پنج‌گانه اسلام یعنی نماز، زکات، حج، روزه و ولایت اشاره می‌نماید. این روایات از پیامبراسلام(ص) و امامان شیعه(ع)، در منابع شیعه و اهل سنت آمده میباشد. در برخی از احادیث به مکان ولایت، شهادتین نام برده و در برخی نیز هر دو باهم آمده مسجد قبا مشهد میباشد.

در احادیث شیعی بر التفات ولایت تأکید گردیده و بلندتر از دیگر موادتشکیل دهنده اسلام شمرده گردیده است. براساس این گروه از روایات، اسلام به سازه و منزل‌ای تشبیه گردیده که موادتشکیل دهنده پنج‌گانه ذکر شده ردیف‌های اساسی آن می باشند که در شکل استواری آنان، بنای اسلام پابرجا بوده و در شکل ویرانی آنان، منزل اسلام ویران آدرس مسجد قبا مشهد گردد.

این احادیث از راویانی همانند ابوحَمْزَه ثُمالی، فُضَیْل بن یَسار، زُرَاره بن اَعْیَن، مُفَضَّل بن عُمَر و عبدالله بن عُمَر نقل شد‌ه‌است و بخش اعظمی از آن ها از بینش علمای شیعه و اهل سنت درست می‌باشند. حدیث‌های مبنا‌های پنج‌گانه اسلام در منابع روایی با اختلاف از فرستاده اسلام(ص)‌[۱] و امامان شیعه(ع)[۲] نقل رزرو مسجد قبا مشهد گردیده‌است.

امام باقر(ع): «بُنِیَ الْإِسْلَامُ عَلى‏ خَمْسٍ‏: عَلَی الصَّلَاةِ وَ الزَّکَاةِ وَ الْحَجِّ وَ الصَّوْمِ‏ وَ الْوِلَایَةِ؛ اسلام بر پنج چیز پایدار و سازه گردیده‌است: نماز، زکات، حج، روزه و ولایت».[۳] در روایتی ولایت رکن نخستین نام برده میباشد.[۴] «... بَنَى الْإِسْلَامَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً ص عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ وَ إِقَامِ الصَّلَاةِ وَ إِیتَاءِ الزَّکاةِ وَ حِجِّ الْبَیتِ وَ صِیامِ شَهْرِ رَمَضَان‏...؛‌ آفریدگار اسلام را بر پنج چیز سازه کرد: مدرک به اینکه خدایی جز الله وجود ندارد و اینکه محمد(ص) عبد و پیامبر اوست و برپایی نماز، پرداخت زکات، حج و روزه ماه رمضان.». این داستان در منابع اهل سنت از نبی(ص)[۵]و در منابع شیعی از امام باقر(ع)[۶] نقل شماره تلفن مسجد قبا مشهد گردیده است.
امام درست گو(ع) در جواب عیسى بن سَرِی که از عناصر اسلام پرسیده بود، فرمود: «شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ ص وَ الْإِقْرَارُ بِمَا جَاءَ بِهِ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَ حَقٌّ فِی الْأَمْوَالِ مِنَ الزَّکاةِ وَ الْوَلَایةُ الَّتِی أَمَرَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ بِهَا وَلَایةُ آلِ مُحَمَّدٍ ص‏؛‌ گواهى دادن به یگانگى خداوند و اینكه محمد(ص) پیامبر خداست و اقرار نمودن به آنچه از جانب معبود آورده و اینكه حقی تحت عنوان زکات در اموالست و ولایتى که خدای عزوجل به آن فرمان فرموده و آن ولایت آل محمد(ع) میباشد.»[۷]
امام راست گو(ع): «أَثَافِیُّ الْإِسْلَامِ ثَلَاثَةٌ الصَّلَاةُ وَ الزَّکَاةُ وَ الْوَلَایَةُ لَاتَصِحُّ وَاحِدَةٌ مِنْهُنَّ إِلَّا بِصَاحِبَتَیْهَا؛ محور‌های اسلام سه چیز میباشد: نماز، زکات و ولایت. هیچ یک از اینها فارغ از ملازمت دوتای دیگر درست وجود ندارد».[۸]
تأکید بر ولایت
در برخی از احادیث شیعی بنی الاسلام، افزوده‌هایی در تأکید بر ولایت آمده میباشد؛‌ برای مثال:

«...وَ لَمْ یُنَادَ بِشَیْ‏ءٍ کَمَا نُودِیَ بِالْوِلَایَةِ، فَأَخَذَ النَّاسُ بِأَرْبَعٍ وَ تَرَکُوا هذِهِ يَعْنِي الْوَلَايَةَ؛ آنگونه که به ولایت ندا گردیده، به چیزی ندا داده نشده میباشد. ولی عموم چهار رکن را پذیرفته اند؛ اما این، یعنی ولایت را رها کرد ه اند»،[۹]
«...قَالَ زُرَارَةُ فَقُلْتُ وَ أَيُّ شَیْ‏ءٍ مِنْ ذَلِکَ أَفْضَلُ. فَقَالَ: الْوَلَایَةُ أَفْضَلُ...؛ زراره گوید گفتم کدام یک از عناصر پنج‌گانه افضل و رفیعتر میباشد؛ فرمود: ولایت»[۱۰]
«وَ لَمْ یُنَادَ بِشَیْءٍ مَا نُودِیَ بِالْوَلَایَةِ یَوْمَ الْغَدِیر»[۱۱]
در برخی احادیث بنی الاسلام، به ولایت امام علی(ع) و ائمه(ع) تصریح گردیده و «وَلَایَةِ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ وَ الْأَئِمَّةِ مِنْ وُلْدِهِ(ع)» آمده میباشد.[۱۲]

مفهوم و منظور حدیث
براساس برخی احادیث، عنصرها و مبنا‌های اسلام، آن چیزهایی میباشد که کوتاهی در آشنایی و فعالیت به آن ها جایز وجود ندارد و منجر تباهی آئین و پذیرفته نشدن انجام میشود. در مقابل، آشنایی آنان و شغل به آن‌ها موجب قبولی انجام و سزاوار بودن آئین میشود.[۱۳] از این رو نقل شده در روایات بنی الاسلام، اسلام به ساختمان و منزل‌ای تشبیه گردیده که دارنده پنج ردیف میباشد. همان گونه که بنای یک منزل در شکل استواری ردیف‌هایش، پایدار و در شکل فساد آنان، ویران می‌گردد، بنای اسلام نیز با استواری ردیف‌هایش برپا و با فساد آنان ویران گردد. پس هر که به موادتشکیل دهنده پنچ‌گانه اسلام فعالیت نماید، اسلام وی بی نقص خواهد بود.[۱۴]

موادتشکیل دهنده پنج‌گانه‌ای که در احادیث مذکور شد‌ه‌است، عنصرها اساسی ساختمان اسلام می‌باشند[۱۵] و بقیه واجبات و مستحبات کامل کننده آن‌ها به شمار میروند.[۱۶]

از نگاه علامه مجلسی احتمال دارااست ولایت مشتمل بر شهادتین نیز باشد و عدم بیان شهادتین در برخی احادیث به دلیل وضوح آنان بوده میباشد.[۱۷] او در توجیه بیان ولایت که از کارها اعتقادی میباشد، با چهار رکن دیگر که از فروعات و عبادات می باشند، سه توجیه ذکر نموده است: به دلیل ملازمت و همراهی با اهل سنت این‌طور گفته شده میباشد؛ منظور از ولایت، محبت و تاسی میباشد؛ خواسته از چهار رکن دیگر، اعتقادوباور به آنهاست که در‌این‌صورت‌ از اصول آئین و ضروریات مذهب خواهند بود.[۱۸]

آیت الله مکارم شیرازی، کنار هم قرار دریافت کردن این پنج رکن را به دلیل ارتباط آنان با هم دانسته و گفته میباشد: نماز ،ارتباط خلق و خوی با سازنده؛ زکات، ارتباط کردار با خوی؛ روزه، ارتباط بشر با خودش، حج ،ارتباط مسلمانها با یکدیگر؛ و ولایت تبیین کننده احکام این موادتشکیل دهنده و ضمانت کننده اجرای درست آن ها میباشد.[۱۹]

در بعضا از احادیث ترتیب موادسازنده پنج‌گانه به نظر مداقه این سیرتکامل آورده شده میباشد: ولایت برگزیدگان رکن میباشد؛‌ زیرا ولایت کلید بقیه عنصرها میباشد. بعد از ولایت، نماز رفیعتر از سایر میباشد؛‌ چون عمود آیین میباشد. آن گاه زکات به دلیل یار و همدم بودن نماز در نشانه‌ها قرآن و نیز به منجر اینکه گناهان را از در بین می برد،‌ رفیعتر از دو رکن دیگر میباشد. حج و روزه در درجه‌های آینده قرار دارا‌هستند. [۲۰] برتری ولایت نسبت به بقیه عناصر، بدین ادله میباشد که ولایت تحقق‌نصیب بقیه عناصر میباشد. نماز، روزه، زکات و حج سوای ولایت، همانند نقشی بر برگه و مانند ورژن طبیب سوای کار به آن میباشد.[۲۱]

راویان و اعتبار حدیث
احادیث بنی الاسلام از راویانی زیرا ابوحَمْزه ثُمالی،[۲۲] فُضَیْل بن یَسار ،[۲۳] زُرَاره بن اَعْیَن،[۲۴] و عَبْدالله بن عَجْلَان‏ از امام باقر(ع)[۲۵] و عِیسَى بن السَّرِی،‏[۲۶] و مُفَضَّل بن عُمَر از امام درست گو(ع)[۲۷] و عبدالله بن عُمَر از نبی(ص)[۲۸] نقل گردیده است.

اعتبار حدیث
علامه مجلسی مدرک بعضا از احادیث بنی الاسلام مانند ماجرا عیسی بن خصوصی، زراره و فضیل بن یسار را درست و بعضی را ضعیف دانسته میباشد.[۲۹] دربین علمای اهل سنت، داستان عبدالله بن قدمت افزون بر اینکه در درست بخاری[۳۰] و درست مسلم[۳۱] آمده میباشد، برخی مانند ترمذی، نسائی و نووی به درستی آن تصریح کرده‌اند.[۳۲]

روایات بُنِیَ الاسلام یا این که اساس‌های اسلام یا این که موادتشکیل دهنده اسلام به شالوده‌های پنج‌گانه اسلام یعنی نماز، زکات، حج، روزه و ولایت اشاره می‌نماید. این روایات از پیامبراسلام(ص) و امامان شیعه(ع)، در منابع شیعه و اهل سنت آمده میباشد. در برخی از احادیث به مکان ولایت، شهادتین نام برده و در برخی نیز هر دو باهم آمده مسجد قبا مشهد میباشد.

در احادیث شیعی بر التفات ولایت تأکید گردیده و بلندتر از دیگر موادتشکیل دهنده اسلام شمرده گردیده است. براساس این گروه از روایات، اسلام به سازه و منزل‌ای تشبیه گردیده که موادتشکیل دهنده پنج‌گانه ذکر شده ردیف‌های اساسی آن می باشند که در شکل استواری آنان، بنای اسلام پابرجا بوده و در شکل ویرانی آنان، منزل اسلام ویران آدرس مسجد قبا مشهد گردد.

این احادیث از راویانی همانند ابوحَمْزَه ثُمالی، فُضَیْل بن یَسار، زُرَاره بن اَعْیَن، مُفَضَّل بن عُمَر و عبدالله بن عُمَر نقل شد‌ه‌است و بخش اعظمی از آن ها از بینش علمای شیعه و اهل سنت درست می‌باشند. حدیث‌های مبنا‌های پنج‌گانه اسلام در منابع روایی با اختلاف از فرستاده اسلام(ص)‌[۱] و امامان شیعه(ع)[۲] نقل رزرو مسجد قبا مشهد گردیده‌است.

امام باقر(ع): «بُنِیَ الْإِسْلَامُ عَلى‏ خَمْسٍ‏: عَلَی الصَّلَاةِ وَ الزَّکَاةِ وَ الْحَجِّ وَ الصَّوْمِ‏ وَ الْوِلَایَةِ؛ اسلام بر پنج چیز پایدار و سازه گردیده‌است: نماز، زکات، حج، روزه و ولایت».[۳] در روایتی ولایت رکن نخستین نام برده میباشد.[۴] «... بَنَى الْإِسْلَامَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً ص عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ وَ إِقَامِ الصَّلَاةِ وَ إِیتَاءِ الزَّکاةِ وَ حِجِّ الْبَیتِ وَ صِیامِ شَهْرِ رَمَضَان‏...؛‌ آفریدگار اسلام را بر پنج چیز سازه کرد: مدرک به اینکه خدایی جز الله وجود ندارد و اینکه محمد(ص) عبد و پیامبر اوست و برپایی نماز، پرداخت زکات، حج و روزه ماه رمضان.». این داستان در منابع اهل سنت از نبی(ص)[۵]و در منابع شیعی از امام باقر(ع)[۶] نقل شماره تلفن مسجد قبا مشهد گردیده است.
امام درست گو(ع) در جواب عیسى بن سَرِی که از عناصر اسلام پرسیده بود، فرمود: «شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ ص وَ الْإِقْرَارُ بِمَا جَاءَ بِهِ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَ حَقٌّ فِی الْأَمْوَالِ مِنَ الزَّکاةِ وَ الْوَلَایةُ الَّتِی أَمَرَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ بِهَا وَلَایةُ آلِ مُحَمَّدٍ ص‏؛‌ گواهى دادن به یگانگى خداوند و اینكه محمد(ص) پیامبر خداست و اقرار نمودن به آنچه از جانب معبود آورده و اینكه حقی تحت عنوان زکات در اموالست و ولایتى که خدای عزوجل به آن فرمان فرموده و آن ولایت آل محمد(ع) میباشد.»[۷]
امام راست گو(ع): «أَثَافِیُّ الْإِسْلَامِ ثَلَاثَةٌ الصَّلَاةُ وَ الزَّکَاةُ وَ الْوَلَایَةُ لَاتَصِحُّ وَاحِدَةٌ مِنْهُنَّ إِلَّا بِصَاحِبَتَیْهَا؛ محور‌های اسلام سه چیز میباشد: نماز، زکات و ولایت. هیچ یک از اینها فارغ از ملازمت دوتای دیگر درست وجود ندارد».[۸]
تأکید بر ولایت
در برخی از احادیث شیعی بنی الاسلام، افزوده‌هایی در تأکید بر ولایت آمده میباشد؛‌ برای مثال:

«...وَ لَمْ یُنَادَ بِشَیْ‏ءٍ کَمَا نُودِیَ بِالْوِلَایَةِ، فَأَخَذَ النَّاسُ بِأَرْبَعٍ وَ تَرَکُوا هذِهِ يَعْنِي الْوَلَايَةَ؛ آنگونه که به ولایت ندا گردیده، به چیزی ندا داده نشده میباشد. ولی عموم چهار رکن را پذیرفته اند؛ اما این، یعنی ولایت را رها کرد ه اند»،[۹]
«...قَالَ زُرَارَةُ فَقُلْتُ وَ أَيُّ شَیْ‏ءٍ مِنْ ذَلِکَ أَفْضَلُ. فَقَالَ: الْوَلَایَةُ أَفْضَلُ...؛ زراره گوید گفتم کدام یک از عناصر پنج‌گانه افضل و رفیعتر میباشد؛ فرمود: ولایت»[۱۰]
«وَ لَمْ یُنَادَ بِشَیْءٍ مَا نُودِیَ بِالْوَلَایَةِ یَوْمَ الْغَدِیر»[۱۱]
در برخی احادیث بنی الاسلام، به ولایت امام علی(ع) و ائمه(ع) تصریح گردیده و «وَلَایَةِ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ وَ الْأَئِمَّةِ مِنْ وُلْدِهِ(ع)» آمده میباشد.[۱۲]

مفهوم و منظور حدیث
براساس برخی احادیث، عنصرها و مبنا‌های اسلام، آن چیزهایی میباشد که کوتاهی در آشنایی و فعالیت به آن ها جایز وجود ندارد و منجر تباهی آئین و پذیرفته نشدن انجام میشود. در مقابل، آشنایی آنان و شغل به آن‌ها موجب قبولی انجام و سزاوار بودن آئین میشود.[۱۳] از این رو نقل شده در روایات بنی الاسلام، اسلام به ساختمان و منزل‌ای تشبیه گردیده که دارنده پنج ردیف میباشد. همان گونه که بنای یک منزل در شکل استواری ردیف‌هایش، پایدار و در شکل فساد آنان، ویران می‌گردد، بنای اسلام نیز با استواری ردیف‌هایش برپا و با فساد آنان ویران گردد. پس هر که به موادتشکیل دهنده پنچ‌گانه اسلام فعالیت نماید، اسلام وی بی نقص خواهد بود.[۱۴]

موادتشکیل دهنده پنج‌گانه‌ای که در احادیث مذکور شد‌ه‌است، عنصرها اساسی ساختمان اسلام می‌باشند[۱۵] و بقیه واجبات و مستحبات کامل کننده آن‌ها به شمار میروند.[۱۶]

از نگاه علامه مجلسی احتمال دارااست ولایت مشتمل بر شهادتین نیز باشد و عدم بیان شهادتین در برخی احادیث به دلیل وضوح آنان بوده میباشد.[۱۷] او در توجیه بیان ولایت که از کارها اعتقادی میباشد، با چهار رکن دیگر که از فروعات و عبادات می باشند، سه توجیه ذکر نموده است: به دلیل ملازمت و همراهی با اهل سنت این‌طور گفته شده میباشد؛ منظور از ولایت، محبت و تاسی میباشد؛ خواسته از چهار رکن دیگر، اعتقادوباور به آنهاست که در‌این‌صورت‌ از اصول آئین و ضروریات مذهب خواهند بود.[۱۸]

آیت الله مکارم شیرازی، کنار هم قرار دریافت کردن این پنج رکن را به دلیل ارتباط آنان با هم دانسته و گفته میباشد: نماز ،ارتباط خلق و خوی با سازنده؛ زکات، ارتباط کردار با خوی؛ روزه، ارتباط بشر با خودش، حج ،ارتباط مسلمانها با یکدیگر؛ و ولایت تبیین کننده احکام این موادتشکیل دهنده و ضمانت کننده اجرای درست آن ها میباشد.[۱۹]

در بعضا از احادیث ترتیب موادسازنده پنج‌گانه به نظر مداقه این سیرتکامل آورده شده میباشد: ولایت برگزیدگان رکن میباشد؛‌ زیرا ولایت کلید بقیه عنصرها میباشد. بعد از ولایت، نماز رفیعتر از سایر میباشد؛‌ چون عمود آیین میباشد. آن گاه زکات به دلیل یار و همدم بودن نماز در نشانه‌ها قرآن و نیز به منجر اینکه گناهان را از در بین می برد،‌ رفیعتر از دو رکن دیگر میباشد. حج و روزه در درجه‌های آینده قرار دارا‌هستند. [۲۰] برتری ولایت نسبت به بقیه عناصر، بدین ادله میباشد که ولایت تحقق‌نصیب بقیه عناصر میباشد. نماز، روزه، زکات و حج سوای ولایت، همانند نقشی بر برگه و مانند ورژن طبیب سوای کار به آن میباشد.[۲۱]

راویان و اعتبار حدیث
احادیث بنی الاسلام از راویانی زیرا ابوحَمْزه ثُمالی،[۲۲] فُضَیْل بن یَسار ،[۲۳] زُرَاره بن اَعْیَن،[۲۴] و عَبْدالله بن عَجْلَان‏ از امام باقر(ع)[۲۵] و عِیسَى بن السَّرِی،‏[۲۶] و مُفَضَّل بن عُمَر از امام درست گو(ع)[۲۷] و عبدالله بن عُمَر از نبی(ص)[۲۸] نقل گردیده است.

اعتبار حدیث
علامه مجلسی مدرک بعضا از احادیث بنی الاسلام مانند ماجرا عیسی بن خصوصی، زراره و فضیل بن یسار را درست و بعضی را ضعیف دانسته میباشد.[۲۹] دربین علمای اهل سنت، داستان عبدالله بن قدمت افزون بر اینکه در درست بخاری[۳۰] و درست مسلم[۳۱] آمده میباشد، برخی مانند ترمذی، نسائی و نووی به درستی آن تصریح کرده‌اند.[۳۲]