قدمت بن عبدالعزیز
عُمَر بن عَبدالعَزیز بن مَجاری (۶۳-۱۰۱ق) هشتمین خلیفه اموی بود که از سال ۹۹ قمری تا سال ۱۰۱ قمری حکومت کرد. طرز حکومتی او با دیگر خلفای بنی امیه گوناگون بود، از اینرو اهل سنت نقل کردهاند که امام باقر(ع) اورا محجوب بنیامیه خوانده میباشد؛ هرچند سازه به روایتی دیگر، به خیال نشستن در جایگاهی که حق امامان شیعه بوده، در اسمانها لعن مسجد قبا مشهد شدهاست.
وی به مقطع دو سال و نیم خلافت کرد و برای مثال شغل های او در روزگار خلافتش، پرهیز از سب علی(ع)، بازگرداندن فدک به فرزندان فاطمه، برداشتن ممنوعیت نگارش حدیث و رد مظالمی بود که از سوی خاندانش به عموم گردیده بود. او همینطور قبل از خلافت که از سوی ولید بن عبدالملک خلیفه وقت، حکم کننده مدینه بود، مسجد النبی را پیشرفت بخشید و حجره همسران نبی را درون مسجد قرار آدرس مسجد قبا مشهد اعطا کرد.
قدمت بن عبدالعزیز در سال ۱۰۱ قمری در خُناصِرَه درگذشت و در دیر سمعان دفن شد. بقعه وی در سوریه جایدارد.
فامیل
قدمت بن عبدالعزیز بن مروان بن حکم در سال ۶۱ قمری،[۱] یا این که سال ۶۲ قمری[۲] یا این که ۶۳ قمری دیده به جهان گشود.[۳] لقب وی ابوفحص بود[۴] پدرش عبدالعزیز بن مروان بن حکم و مادرش، ام عاصم دختر عاصم بن قدمت بن خطاب بوده میباشد.[۵] عبدالملک بن مروان خلیفه وقت، (حک: سال ۶۵ قمری-سال ۸۶ قمری) عموی قدمت بن عبدالعزیز در اواخر خلافت خویش در سال ۸۵ قمری بعد از درگذشت بابا قدمت، اورا از مدینه فراخواند و دخترش فاطمه را به همسری وی رزرو مسجد قبا مشهد درآورد.[۶]
نبو
تبارنامه بنیامیه
امیه
عاص ابیالعاص حرب ابیعمرو
سعید عفان حکم ابوسفیان ابیمعیط
عبدالله خالد عثمان مروان حنظله یزید معاویه عتبه شماره تلفن مسجد قبا مشهد امحبیبه عقبه
عبدالعزیز عبدالملک محمد یزید ولید ولید امکلثوم
قدمت یزید سلیمان ولید هشام مروان دوم معاویه
ولید یزید ابراهیم
قبل از خلافت
بنی امیه
حاکمان
تیتر زمانٔ سلطنت
معاویه بن ابی سفیان ۴۱-۶۰
یزید بن معاویه ۶۰-۶۴
معاویة بن یزید ۶۴-۶۴
مروان بن حکم ۶۴-۶۵
عبدالملک بن مروان ۶۵-۸۶
ولید بن عبدالملک ۸۶-۹۶
سلیمان بن عبدالملک ۹۶-۹۹
قدمت بن عبدالعزیز ۹۹-۱۰۱
یزید بن عبدالملک ۱۰۱-۱۰۵
هشام بن عبدالملک ۱۰۵-۱۲۵
ولید بن یزید ۱۲۵-۱۲۶
یزید بن ولید ۱۲۶-۱۲۶
ابراهیم بن الولید ۱۲۶-۱۲۷
مروان بن محمد ۱۲۷-۱۳۲
وزیر و وزرا و امرای سرشناس
مغیرة بن شعبه ثقفی • زیاد بن ابیه • عمرو عاص • مسلم بن عقبه مری • عبیدالله بن زیاد • حجاج بن یوسف ثقفی
رویدادهای اصلی
صلح امام حسن • اتفاق عاشورا • حادثه حره • حریقزدن کعبه • قیام مختار
نبو
عبدالملک بن مروان در سال ۸۵ قمری حکومت «خناصره» (حیطهای در حلب)[۷] را به وی سپرد.[۸] ولید بن عبدالملک، در سال ۸۷ قمری حکومت مدینه را به قدمت بن عبدالعزیز سپرد[۹] و اورا امیر حج کرد،[۱۰] اما در سال ۹۳ قمری سازه به درخواست حجاج بن یوسف از حکومت مدینه عزل شد.[۱۱] حجاج در طومارای به ولید یادآور گردیده بود که «بیدینان و اختلافجویان و شورشیان عراقی از عراق به مدینه و مکه پشتیبانی می برند و این دستور مایه وهن میباشد».[۱۲]
وی در عصر حکمرانی بر مدینه، مسجد النبی را نوسازی کرد و توسعه و گسترش بخشید.[۱۳] در سال ۸۸ قمری ولید بن عبدالملک، قدمت بن عبدالعزیز را مأمور کرد که مسجدالنبی را بسط دهد و حجرههای همسران رسول(ص) در مسجد قرار گیرند.[۱۴]
بعداز مرگ ولید بن عبدالملک در سال ۹۷ قمری، قدمت بن عبدالعزیز بر لاشه وی نماز خواند.[۱۵] در عصر سلیمان بن عبدالملک (سال ۹۶ قمری تا سال ۹۹ قمری) قدمت مشاور وی بود[۱۶] و بعد از مرگ سلیمان، بر لاشه وی نیز نماز خواند.[۱۷]
خلافت
قدمت بن عبدالعزیز در سال ۹۹ قمری بعد از سلیمان بن عبدالملک به خلافت رسید و تا سال ۱۰۱ قمری به برهه زمانی دو سال و نیم حکومت را در اختیار داشت.[۱۸] سلیمان بن عبدالملک سازه به گفته خودش برای پرهیز از فتنه، قدمت بن عبدالعزیز را جانشین خویش قرار اعطا کرد[۱۹] و بعداز وی، یزید بن عبدالملک به خلافت رسید.[۲۰] به گفته طبری، وی بعداز وصال به خلافت آیه استرجاع (انا لله و انا الیه راجعون) را بر گویش سرازیر کرد.[۲۱] و در سخنان خویش ابتدا خلافت اعلامکرد: «پس از قرآن هیچ کتابی و پس از حضرت محمد (ص) هیچ پیامبری وجود ندارد. اینجانب حکم دهنده نیستم، بلکه اجرا کننده هستم. بدعتگذار نیستم، بلکه تابع هستم».[۲۲]
قدمت بن عبدالعزیز
عُمَر بن عَبدالعَزیز بن مَجاری (۶۳-۱۰۱ق) هشتمین خلیفه اموی بود که از سال ۹۹ قمری تا سال ۱۰۱ قمری حکومت کرد. طرز حکومتی او با دیگر خلفای بنی امیه گوناگون بود، از اینرو اهل سنت نقل کردهاند که امام باقر(ع) اورا محجوب بنیامیه خوانده میباشد؛ هرچند سازه به روایتی دیگر، به خیال نشستن در جایگاهی که حق امامان شیعه بوده، در اسمانها لعن مسجد قبا مشهد شدهاست.
وی به مقطع دو سال و نیم خلافت کرد و برای مثال شغل های او در روزگار خلافتش، پرهیز از سب علی(ع)، بازگرداندن فدک به فرزندان فاطمه، برداشتن ممنوعیت نگارش حدیث و رد مظالمی بود که از سوی خاندانش به عموم گردیده بود. او همینطور قبل از خلافت که از سوی ولید بن عبدالملک خلیفه وقت، حکم کننده مدینه بود، مسجد النبی را پیشرفت بخشید و حجره همسران نبی را درون مسجد قرار آدرس مسجد قبا مشهد اعطا کرد.
قدمت بن عبدالعزیز در سال ۱۰۱ قمری در خُناصِرَه درگذشت و در دیر سمعان دفن شد. بقعه وی در سوریه جایدارد.
فامیل
قدمت بن عبدالعزیز بن مروان بن حکم در سال ۶۱ قمری،[۱] یا این که سال ۶۲ قمری[۲] یا این که ۶۳ قمری دیده به جهان گشود.[۳] لقب وی ابوفحص بود[۴] پدرش عبدالعزیز بن مروان بن حکم و مادرش، ام عاصم دختر عاصم بن قدمت بن خطاب بوده میباشد.[۵] عبدالملک بن مروان خلیفه وقت، (حک: سال ۶۵ قمری-سال ۸۶ قمری) عموی قدمت بن عبدالعزیز در اواخر خلافت خویش در سال ۸۵ قمری بعد از درگذشت بابا قدمت، اورا از مدینه فراخواند و دخترش فاطمه را به همسری وی رزرو مسجد قبا مشهد درآورد.[۶]
نبو
تبارنامه بنیامیه
امیه
عاص ابیالعاص حرب ابیعمرو
سعید عفان حکم ابوسفیان ابیمعیط
عبدالله خالد عثمان مروان حنظله یزید معاویه عتبه شماره تلفن مسجد قبا مشهد امحبیبه عقبه
عبدالعزیز عبدالملک محمد یزید ولید ولید امکلثوم
قدمت یزید سلیمان ولید هشام مروان دوم معاویه
ولید یزید ابراهیم
قبل از خلافت
بنی امیه
حاکمان
تیتر زمانٔ سلطنت
معاویه بن ابی سفیان ۴۱-۶۰
یزید بن معاویه ۶۰-۶۴
معاویة بن یزید ۶۴-۶۴
مروان بن حکم ۶۴-۶۵
عبدالملک بن مروان ۶۵-۸۶
ولید بن عبدالملک ۸۶-۹۶
سلیمان بن عبدالملک ۹۶-۹۹
قدمت بن عبدالعزیز ۹۹-۱۰۱
یزید بن عبدالملک ۱۰۱-۱۰۵
هشام بن عبدالملک ۱۰۵-۱۲۵
ولید بن یزید ۱۲۵-۱۲۶
یزید بن ولید ۱۲۶-۱۲۶
ابراهیم بن الولید ۱۲۶-۱۲۷
مروان بن محمد ۱۲۷-۱۳۲
وزیر و وزرا و امرای سرشناس
مغیرة بن شعبه ثقفی • زیاد بن ابیه • عمرو عاص • مسلم بن عقبه مری • عبیدالله بن زیاد • حجاج بن یوسف ثقفی
رویدادهای اصلی
صلح امام حسن • اتفاق عاشورا • حادثه حره • حریقزدن کعبه • قیام مختار
نبو
عبدالملک بن مروان در سال ۸۵ قمری حکومت «خناصره» (حیطهای در حلب)[۷] را به وی سپرد.[۸] ولید بن عبدالملک، در سال ۸۷ قمری حکومت مدینه را به قدمت بن عبدالعزیز سپرد[۹] و اورا امیر حج کرد،[۱۰] اما در سال ۹۳ قمری سازه به درخواست حجاج بن یوسف از حکومت مدینه عزل شد.[۱۱] حجاج در طومارای به ولید یادآور گردیده بود که «بیدینان و اختلافجویان و شورشیان عراقی از عراق به مدینه و مکه پشتیبانی می برند و این دستور مایه وهن میباشد».[۱۲]
وی در عصر حکمرانی بر مدینه، مسجد النبی را نوسازی کرد و توسعه و گسترش بخشید.[۱۳] در سال ۸۸ قمری ولید بن عبدالملک، قدمت بن عبدالعزیز را مأمور کرد که مسجدالنبی را بسط دهد و حجرههای همسران رسول(ص) در مسجد قرار گیرند.[۱۴]
بعداز مرگ ولید بن عبدالملک در سال ۹۷ قمری، قدمت بن عبدالعزیز بر لاشه وی نماز خواند.[۱۵] در عصر سلیمان بن عبدالملک (سال ۹۶ قمری تا سال ۹۹ قمری) قدمت مشاور وی بود[۱۶] و بعد از مرگ سلیمان، بر لاشه وی نیز نماز خواند.[۱۷]
خلافت
قدمت بن عبدالعزیز در سال ۹۹ قمری بعد از سلیمان بن عبدالملک به خلافت رسید و تا سال ۱۰۱ قمری به برهه زمانی دو سال و نیم حکومت را در اختیار داشت.[۱۸] سلیمان بن عبدالملک سازه به گفته خودش برای پرهیز از فتنه، قدمت بن عبدالعزیز را جانشین خویش قرار اعطا کرد[۱۹] و بعداز وی، یزید بن عبدالملک به خلافت رسید.[۲۰] به گفته طبری، وی بعداز وصال به خلافت آیه استرجاع (انا لله و انا الیه راجعون) را بر گویش سرازیر کرد.[۲۱] و در سخنان خویش ابتدا خلافت اعلامکرد: «پس از قرآن هیچ کتابی و پس از حضرت محمد (ص) هیچ پیامبری وجود ندارد. اینجانب حکم دهنده نیستم، بلکه اجرا کننده هستم. بدعتگذار نیستم، بلکه تابع هستم».[۲۲]
نکات مهم برای رزرو مسجد جهت برگزاری مراسم ترحیم در مشهد